I SA/Wa 740/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) WSA Tomasz Szmydt Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skarg R. T., L. L. i J. T. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Infrastruktury i Budownictwa na rzecz skarżących R. T., L. L. i J. T. każdemu kwotę po 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [..] lutego 2015 r., nr [..], uchylił w całości decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [..] listopada 2008 r., nr [..] i stwierdził nieważność decyzji Ministra Gospodarki Komunalnej z dnia [..] maja 1951 r., nr [..] oraz utrzymanego nią w mocy orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w mieście W. z dnia [..] września 1950 r., nr [..], odmawiającego przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [..]j położonej przy [..], ozn. nr hip. [..]. Skargi na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [..] lutego 2015 r do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli R. T., L. L. i J. T. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargi Minister wniósł o ich oddalenie. Organ odnosząc się do zarzutów skargi J. T., że zaskarżona decyzja została skierowana do nieżyjących w dacie jej wydania uczestników postępowania J. R. i B. N. (seniora) wskazał, że ustalił strony postępowania na podstawie aktualnych w dacie wydania decyzji wpisów w księgach wieczystych lokali. Ponadto pozostałe strony postępowania nie poinformowały o zgonach ww. uczestników postępowania. B. N. (senior) nadal figuruje jako właściciel lokalu, a spadkobiercy J. R. swoje prawa do lokalu ujawnili dopiero we wniosku z dnia 16 kwietnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej wskazane. Zgodnie bowiem z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a." sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżone orzeczenie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lutego 2015 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że kwestionowana decyzja została skierowana do osób nieżyjących – tj. do J. R. i B. N. (seniora). Z nadesłanego do akt sądowych sprawy - odpisu zupełnego aktu zgonu J. R. wynika, że zmarł on [...] listopada 2011 r. Ponadto ze złożonego do protokołu rozprawy w dniu 23 maja 2016 r. oświadczenia uczestnika postępowania B. N. (juniora) wynika, że jego ojciec B. N. (senior), którego jest jedynym spadkobiercą ale nie posiadał przy sobie stosownego postanowienia spadkowego zmarł w dniu [...] października 2013 r. W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Ażeby można było mówić o postępowaniu musi istnieć organ administracyjny mający zdolność prawną do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie z art. 8 Kodeksu cywilnego każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność ta kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. W przypadku zaś wydania decyzji w stosunku do osoby zmarłej należy przyjąć, że jest ona obarczona wadą nieważności i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z dnia 14 listopada 2001 r., sygn. akt I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok WSA z dnia 12 lipca 2005 r., sygn. akt I SA 2422/03, Lex nr 190564; wyrok NSA z dnia 20 września 2002 r., sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004, z. 3, poz. 33). Powyższe oznacza, że J. R., który zmarł w dniu [...] listopada 2011 r. oraz B. N., który zmarł [...] października 2013 r., nie mogli być stronami postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [..] lutego 2015 r. Wynika to z faktu, że z chwilą śmierci strony postępowania - w jej prawa i obowiązki powinni wstąpić jej następcy prawni. Nie ma przy tym znaczenia, czy organ, tj. Minister Infrastruktury i Rozwoju posiadał, w toku prowadzonego postępowania, informację w tym zakresie. Rozpoznając ponownie sprawę, organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcia. Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego ze wskazanej wyżej przyczyny, Sąd nie badał jej merytorycznie pod względem zgodności z prawem, uznając to za przedwczesne. Na marginesie sprawy wskazać należy, że z postanowienia spadkowego Sądu Rejonowego dla [...] w [...], Wydział I Cywilny z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt [...] (złożonego na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r.), wynika, że w dniu [...] kwietnia 2015 r. zmarła uczestniczka postępowania M. R. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. jak w pkt 2 sentencji.