II SA/Wa 1177/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Janusz Walawski, Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2016 r. sprawy ze skargi P. K. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia (dot. postanowienia nr [...]) uchyla zaskarżone postanowienie. P.K. ur. w 1983 r., w związku ze zbliżającym się terminem ustania pobierania wojskowej renty rodzinnej po zmarłym ojcu – [...] Wojska Polskiego, przyznanej w trybie ustawy z dnia 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin, wystąpił o dalsze przedłużenie tej renty, wskazując na art. 24 wyższej wspomnianej ustawy w zw. z art. 68 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Dyrektor Wojskowego Biura Emerytalnego w W. decyzją z dnia [...] września 2008 r. odmówił przedłużenia świadczenia. Od tej decyzji P.K. odwołał się do Sądu Okręgowego w W., który wyrokiem z dnia [...] kwietnia 2010 r. sygn. akt [...] oddalił odwołanie. Apelacja zainteresowanego została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...] i w dniu [...] stycznia 2013 r. P.K. złożył do Sądu Najwyższego skargę kasacyjną od tego wyroku. W dniu [...] maja 2013 r. P. K. wystąpił o przyznanie mu renty rodzinnej w trybie wyjątku, wskazując na art. 8 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Na zasadzie art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, postępowanie o przyznanie powyższego świadczenia w trybie wyjątku zostało zawieszone postanowieniem Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2013 r., do czasu rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, złożonej przez P.K. Wnioskiem z dnia [...] października 2013 r. P.K. wniósł o stwierdzenie nieważności powyższego postanowienia, wskazując na art. 156 § 1 Kpa i zarzucając temu postanowieniu: naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 8 ustawy, o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych oraz ich rodzin, poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji brak przeprowadzenia przez Ministra Obrony Narodowej we własnym zakresie postępowania na okoliczność pozbawienia wnioskodawcy prawa do świadczenia w wyniku wystąpienia szczególnych okoliczności, a w konsekwencji przekroczenie granic uznania administracyjnego; naruszenie przepisów postępowania to jest: art. 97 ust. 4, art. 124 § 2 i art. 7 Kpa. W dniu 14 stycznia 2014 r. Sąd Najwyższy – Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw publicznych oddalił skargę kasacyjną P.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego w W. z dnia [...] października 2012 r., sygn. akt [...]. Natomiast wniosek P.K. z dnia [...] października 2014 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. został załatwiony przez Ministra Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r., wydaną na podstawie przepisów art. 156 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 oraz art. 126 Kpa. Decyzją tą organ odmówił stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia. P.K. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy i Minister Obrony Narodowej postanowieniem nr [...] z dnia [...] maja 2015 r., wskazując na art. 156 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 oraz art. 126 Kpa, odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia z dnia [...] maja 2015 r. organ wskazał, iż nie podzielił zasadności zarzutów P.K. odnoście rażącego naruszenia wskazanych przez niego przepisów prawa materialnego jak i procesowego podczas wydawania postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r., odnosząc się kolejno w tej argumentacji zarzutów stawianych przez zainteresowanego. P.K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie Nr [...]. z dnia [...] maja 2015 r. wydanej przez Ministra Obrony Narodowej. W skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynika sprawy to jest: - 97 § 1 ust. 4 Kpa, poprzez błędne jego zastosowanie a w konsekwencji uznanie, że nie zaszły przesłanki do obligatoryjnego zawieszenia postępowania; - art. 156 Kpa, poprzez błędne jego zastosowanie a w konsekwencji uznanie, że nie zaszły przesłanki do zastosowania tego przepisu. W konkluzji skargi P.K. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego uzupełnił żądanie skargi o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga jest zasadna, jednakże nie z przyczyn w niej podniesionych. Zaskarżone postanowienie nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. wydane przez Ministra Obrony Narodowej zawiera istotne wady formalne, które muszą spowodować jego uchylenie. W wyniku rozpatrzenia wniosku P.K. z dnia [...] października 2014 r. o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. o zawieszeniu do czasu rozpoznania przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej, złożonej przez P.K. od wyroku Sądu Apelacyjnego, Minister Obrony Narodowej wydał, w trybie nadzorczym, decyzję nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności powyższego postanowienia. Zatem rozpoznając wniosek P.K. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister zobowiązany był do ponownego rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. i określenia się w komparycji wydanej w wyniku takiego działania rozstrzygnięcia (tu postanowienie [...] z dnia [...] maja 2015 r.) do uregulowań zawartych w art. 138 § 1 albo § 2 Kpa. Wskazać w tym miejscu należy, iż katalog rozstrzygnięć zawartych w powyższym przepisie jest zamknięty. Okoliczność wydania decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. przez organ centralny i okoliczność, że środek odwoławczy od decyzji wydanej przez Ministra nosi miano wniosku o ponowne rozpatrzenie spawy (art. 127 § 3 Kpa), nie mają wpływu na katalog rozstrzygnięć zawartych w art. 138 § 1 i § 2 Kpa. Tymczasem Minister Obrony Narodowej, zamiast w zaskarżonym rozstrzygnięciu z dnia [...] maja 2015 r. powołać się przede wszystkim na art. 138 Kpa i zastosować jedno z przewidzianych w tym przepisie rozstrzygnięć, powołał się jedynie na art. 156 w zw. z art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kpa i odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. Zatem organ w ogóle nie ustosunkował się do swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] lutego 2014 r., nie ustosunkował się do wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy (odwołania). W istocie zamiast rozstrzygnięcia kontrolującego wcześniejsze rozstrzygnięcie nadzorcze ( z dnia [...] lutego 2015 r.), organ w dniu [...] maja 2015 r. ponownie wydał rozstrzygnięcie o odmowie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. Tak więc, w wyniku rozpatrzenia w taki sposób przez organ środka odwoławczego, w obrocie prawnym zaistniały dwa rozstrzygnięcia nadzorcze (decyzja z dnia [...] lutego 2015 r. i postanowienie z dnia [...] maja 2015 r.), rozstrzygające zagadnienie nieważności rzeczonego postanowienia z dnia [...] lipca 2013 r. Nadto poza wyżej stwierdzonym barkiem odniesienia się przez organ w zaskarżonym postanowieniu do art. 138 Kpa, poprzez jego przywołanie, bądź zastosowanie (katalog rozstrzygnięć), Minister w żaden sposób, w treści tego rozstrzygnięcia, nie odniósł się do swojego wcześniejszego rozstrzygnięcia nadzorczego z dnia [...] lutego 2015 r., a przecież do tego sprowadza się tryb kontroli decyzji przez organ rozumieniu art. 127 § 3 i art. 138 Kpa, na skutek wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dlatego z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie mógł zastosować wykładni traktującej zaskarżone postanowienie Nr [...] z dnia [...] maja 2015 r. jako rozstrzygnięcie wydane w ramach art. 138 Kpa. Podkreślenia w tym miejscu wymaga także to, iż art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych nakazuje sądowi administracyjnemu sprawowanie wymiaru sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego. Sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego. Z tych przyczyn zaskarżone postanowienie należało uchylić. Minister Obrony Narodowej ponownie rozpatrzy wniosek skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej nie ostatecznym rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] lutego 2015 r., stosując odpowiednio rozstrzygnięcia przewidziane w art. 138 Kpa. Dodać w tym zakresie należy, iż zgodnie z treścią art. 126 Kpa, w przypadku kontrolowania w trybie nadzorczym postanowień, rozstrzygnięcia wydanie w trybie art. 158 Kpa przyjąć powinny formę postanowień a nie decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1) ppkt c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.