IV SA/Po 395/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-05-24

Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni może otrzymać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej opłaty adiacenckiej, biorąc pod uwagę jej sytuację majątkową i dochodową?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, pomimo deklarowanego braku dochodu, sytuacja majątkowa wnioskodawczyni, w tym posiadanie nieruchomości i oszczędności, pozwala na pokrycie kosztów sądowych, dlatego odmówiono przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
B.S.-Ż. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą opłaty adiacenckiej i wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni prowadzi gospodarstwo domowe z mężem i córką, utrzymując się z dochodu ze sklepu internetowego. Posiada dom o znacznej wartości, oszczędności oraz samochód. Deklarowała również spłatę kredytu i brak dochodu męża. Twierdziła, że nie jest w stanie pokryć kosztów sądowych bez uszczerbku dla rodziny.
Rozstrzygnięcie
Odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B.S.-Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych B.S.-Ż. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i córką, a źródłem ich utrzymania jest sklep internetowy przynoszący dochód w kwocie ok. [...] zł. miesięcznie. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawczyni ujawniła fakt posiadania domu o pow. [...] m2 na działce [...] m2 (o wartości ok. [...] mln zł.), oszczędności w kwocie [...] zł. (opisane jako gwarancja na środki pozyskane na założenie firmy) oraz samochodu [...] z 2007r. We wniosku przedstawiono również zestawienie miesięcznych wydatków na prąd ([...] zł.), gaz ([...] zł.), wodę ([...] zł.) i kredyt (rata [...] zł.). Dodatkowo skarżąca poinformowała, że od 2013r. była osobą bezrobotną. Obecnie w związku z brakiem możliwości poszukania pracy zgodnej z wykształceniem prowadzi firmę, która pomimo że nie wykazuje start to nie pozwala na opłacenie kosztów sądowych. Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawczyni pomimo zadeklarowanego braku dochodu jej męża, nie pozwala na uznanie, iż znajduje się ona w takiej sytuacji, aby nie była w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, iż wnioskodawczyni wraz z mężem posiada znaczny majątek w tym nieruchomość o wartości [...] zł. oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Już tylko powyższa kwota pozwala na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Uiszczenie tej kwoty w żaden istotny sposób nie wpłynie na zmniejszenie oszczędności. Poza tym trudno przyjąć, aby zabezpieczenie przyszłych świadczeń opisanych jako "gwarancja" korzystało z pierwszeństwa przed wymagalnymi kosztami sądowymi związanymi z postępowaniem sądowym wszczętym na skutek skargi wniesionej przez wnioskodawczynię. Ponadto mając na uwadze fakt, iż skarżąca zadeklarowała fakt spłacania raty kredytu w wysokości [...] zł. wskazać należy, że fakt zaciągnięcia kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy (post. NSA z 28.06.2005r. II GZ 56/05 ). Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, iż skarżąca zadeklarowała spłatę kredytu, której rata przewyższa deklarowany dochód. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło