IV SA/Po 386/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-05-24

Skład orzekający: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna posiadająca znaczny majątek (nieruchomość, oszczędności) i zaciągnięte kredyty może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, mimo zarejestrowania jako osoba bezrobotna?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że sytuacja majątkowa wnioskodawcy, pomimo zarejestrowania jako osoba bezrobotna, nie uzasadnia zwolnienia. Posiadanie znacznego majątku w postaci nieruchomości i oszczędności, a także zaciągnięte kredyty, świadczą o zdolności do poniesienia kosztów sądowych, które w tym przypadku ograniczały się do wpisu w kwocie 100 zł.
Stan faktyczny
Skarżący D.Ż. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącą ustalenia opłaty adiacenckiej. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na status osoby bezrobotnej i trudną sytuację materialną. Wnioskodawca ujawnił jednak posiadanie domu, oszczędności oraz samochodu, a także miesięczne wydatki i ratę kredytu.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: starszy referendarz sądowy Damian Mataczyński po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2016r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.Ż. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych D.Ż. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł. skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką, a źródłem ich utrzymania jest sklep internetowy prowadzony przez żonę przynoszący dochód w kwocie ok. [...] zł. miesięcznie. Opisując swój stan majątkowy wnioskodawca ujawnił fakt posiadania domu o pow. [...] m2 (o wartości ok. [...] zł.), oszczędności w kwocie [...] zł. (opisane jako gwarancja) oraz samochodu [...] z 2007r. We wniosku przedstawiono również zestawienie miesięcznych wydatków na prąd ([...] zł.), gaz ([...] zł.), wodę ([...] zł.) i kredyt (rata [...] zł.). Dodatkowo skarżący poinformował, że od 25.04.2016r. zarejestrowany jest w Urzędzie Pracy jako bezrobotny (kopia terminarza wizyt w UP w załączeniu). Na podstawie art. 245 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.) stwierdzić należy, że prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, które obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przesłanki regulujące przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej zawarte są w art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którym prawo pomocy w zakresie częściowym Sąd przyznaje, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Prawo pomocy jest więc szczególną formą pomocy państwa przyznawanej osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej uniemożliwiającej lub ograniczającej dostęp do sądu. Przy czym, chodzi o trudną sytuację materialną danej osoby lub rodziny, ale uwzględniającą także odniesienia obiektywne, tzn. sytuację na rynku pracy, poziom wynagrodzeń i świadczeń z tytułu ubezpieczenia społecznego oraz poziom życia większości rodzin. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, iż sytuacja majątkowa wnioskodawcy pomimo powołania się na fakt zarejestrowania jako osoba bezrobotna nie pozwala na uznanie, iż znajduje się on w takiej sytuacji, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, iż wnioskodawca posiada znaczny majątek w tym nieruchomość o wartości [...] mln zł. oraz oszczędności w kwocie [...] zł. Już tylko powyższa kwota pozwala na opłacenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie, które na obecnym etapie ograniczają się do wpisu sądowego w kwocie 100 zł. Uiszczenie tej kwoty w żaden istotny sposób nie wpłynie na zmniejszenie oszczędności. Poza tym trudno przyjąć, aby zabezpieczenie przyszłych osobistych świadczeń opisanych jako "gwarancja" korzystało z pierwszeństwa przed wymagalnymi kosztami sądowymi związanymi z postępowaniem sądowym wszczętym na skutek skargi wniesionej przez wnioskodawcę. Ponadto mając na uwadze fakt, iż skarżący zadeklarował fakt spłacania raty kredytu w wysokości [...] zł. wskazać należy, że fakt zaciągnięcia kredytu bankowego nie stanowi przesłanki do zwolnienia od kosztów, a spłata zobowiązań z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed należnościami publicznoprawnymi. Zaciągnięte przez stronę kredyty świadczą bowiem o jej zdolnościach płatniczych a przez to wyłączają możliwość przyznania jej prawa pomocy ( post. NSA z 28.06.2005r. II GZ 56/05 ). Powyższe jest tym bardziej uzasadnione, iż skarżąca zadeklarowała spłatę kredytu, której rata przewyższa deklarowany dochód. Wobec powyższego, na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ppsa, postanowiono jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło