III SO/Łd 8/16

PostanowienieWSA w Łodzi2016-05-25

Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Robert Adamczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, posiadający stałe dochody z emerytury w wysokości około 3100 zł miesięcznie i ponoszący wydatki na leki oraz bieżące utrzymanie, spełniają przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata)?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy, pomimo posiadania stałych dochodów z emerytury w kwocie około 3100 zł miesięcznie i ponoszenia wydatków na leki oraz bieżące utrzymanie, nie wykazali całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. W związku z tym, prawo pomocy zostało przyznane w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł oraz ustanowienie adwokata, uznając, że wnioskodawcy są w stanie ponieść kwotę wpisu od skargi w wysokości 100 zł bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
Z. B. i F. B. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie, która ma się toczyć ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi. Wnioskodawcy wskazali na swoją trudną sytuację materialną, ponoszone wydatki i niskie dochody z emerytur. Referendarz sądowy ocenił, że dochody wnioskodawców, mimo ponoszonych wydatków, pozwalają na pokrycie części kosztów sądowych.
Rozstrzygnięcie
Przyznano Z. B. i F. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych i ustanowienie adwokata; oddalono wniosek w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi, w Wydziale III - Robert Adamczewski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. B. i F. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie, która ma się toczyć ze skargi Z. B. i F. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] znak [...] postanawia 1) przyznać Z. B. i F. B. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 (sto) złotych i ustanowienie adwokata; 2) oddalić wniosek w pozostałym zakresie R.A. III SO/Łd 8/16 Uzasadnienie Pismem z 12 maja 2016 r. (data wpływu do Sądu – 16 maja 2016 r.) Z. B. i F. B. złożyli w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Łodzi wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata załączając formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na druku "PPF". W przedmiotowej sprawie nie wpłynęła jeszcze skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Z treści wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika jednakże, że wnioskodawcy zamierzają wnieść skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z [...] (znak [...]). Uzasadniając wniosek wskazali na swoją sytuację materialną, szczegółowo opisując i wyliczając obciążające ich wydatki (energia elektryczna, woda, ogrzewanie, leki itp.). Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawcy prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe. Są właścicielami nieruchomości o powierzchni 2.100 m2, na której posadowiony jest budynek mieszkalny o powierzchni 94 m2. Nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych, ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jedyne osiągane dochody stanowią świadczenia emerytalne wnioskodawców w łącznej kwocie 3.094 zł, co daje średniomiesięczny dochód na jednego członka rodziny w wysokości ok. 1.500 zł. Wnioskodawcy nie mają przy tym żadnych dodatkowych źródeł dochodu. Wskazali natomiast na ponoszone bieżące wydatki, wskazując bardzo szczegółowo na poszczególne z nich, m.in.: opał – ok. 870 zł; odprowadzenie ścieków, wywóz śmieci i woda – ok. 255 zł kwartalnie; energia elektryczna – ok. 98 zł miesięcznie; ubezpieczenie – ok. 126 zł kwartalnie; telefon – ok. 40 zł miesięcznie, a także wydatki na leki – 200 zł miesięcznie. Referendarz Sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) [dalej: ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi], prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Jednocześnie ustawodawca w art. 246 § 1 powoływanej ustawy uzależnił przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należy rozważyć, czy w świetle podanych okoliczności wnioskodawczyni spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Strona występująca o przyznanie prawa pomocy jest obowiązana uprawdopodobnić, że spełnia kryteria przyznania pomocy. Oznacza to, że jest zobowiązana wykazać z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością, że poniesienie kosztów sądowych wiązać się będzie z uszczerbkiem koniecznego utrzymania dla niej i jej rodziny. Zauważyć przy tym należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Oceniając w tym kontekście złożony wniosek należy wziąć pod uwagę następujące okoliczności faktyczne. Z jednej strony oceniając możliwości płatnicze strony referendarz wziął pod uwagę fakt, że wnioskodawcy utrzymują się ze świadczeń emerytalnych, nie dysponują żadnymi oszczędnościami, przedmiotami o wartości przekraczającej 5.000 zł. Należało także mieć na uwadze, że część dochodów wnioskodawców zostaje przeznaczona na opłacenie zakupu leków. Z drugiej jednak strony – w ocenie referendarza – w niniejszej sprawie istotne dla podejmowanego rozstrzygnięcia jest ustalenie, że dochody w gospodarstwie domowym wnioskodawców wynoszą ok. 3.100 zł. Mają one charakter stały – świadczenia emerytalne. Stwierdzić należy w związku z tym, że w sytuacji osiągania w gospodarstwie domowym wnioskodawców stałych, bieżących dochodów we wskazanej wysokości (ok. 3.100 zł), nawet wobec przyjęcia, iż część faktycznego dochodu przeznaczana jest na opłacenie leków i wskazane wydatki związane z bieżącym utrzymaniem, to – zdaniem referendarza – wnioskodawcy nie mogą skutecznie zasłaniać się argumentem zupełnego, całkowitego braku środków na poniesienie kosztów sądowych. W tej sytuacji referendarz uznał, iż wniosek zasługuje jedynie częściowo na uwzględnienie. Wobec powyższego przyznano wnioskodawcom prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 100 zł. W ocenie referendarza, wnioskodawcy są w stanie ponieść bez uszczerbku koniecznego utrzymania kwotę wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Tym bardziej, że zostają zwolnieni z obowiązku ponoszenia pozostałych innych kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z art. 245 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 i § 4 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w postanowieniu. R.A.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło