I SA/Ke 228/16

WyrokWSA w Kielcach2016-05-25

Skład orzekający: Mirosław Surma, Maria Grabowska, Danuta Kuchta

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy W. K.-K., działając jako pełnomocnik R. K. (syna zmarłej rolniczki), mogła skutecznie złożyć wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego po śmierci rolnika, mimo że jedynym spadkobiercą był R. K.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że W. K.-K. nie mogła skutecznie złożyć wniosku o przyznanie płatności w jej imieniu, ponieważ nie była spadkobiercą zmarłej rolniczki, a jedynie pełnomocnikiem R. K., który był jedynym spadkobiercą. Wniosek o przyznanie płatności po śmierci rolnika może złożyć wyłącznie spadkobierca. Skarga R. K. została odrzucona, ponieważ nie był on stroną postępowania w rozumieniu art. 28 K.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 po śmierci rolniczki S. K. W. K.-K. złożyła wniosek o przyznanie płatności w swoim imieniu, twierdząc, że jest spadkobierczynią. Jednakże, prawomocne postanowienie sądu wykazało, że jedynym spadkobiercą był R. K., syn zmarłej. Organy administracji odmówiły przyznania płatności W. K.-K., wskazując, że nie jest ona spadkobiercą. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne określenie strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
1. Oddalono skargę W. K.-K. 2. Odrzucono skargę R. K.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Surma, Sędziowie Sędzia WSA Maria Grabowska, Sędzia WSA Danuta Kuchta (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Adamczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. K.-K. i R. K. na decyzję Dyrektora Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w K. z [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku śmierci rolnika na rok 2014 1. oddala skargę; 2. odrzuca skargę R. K.. Dyrektor Ś. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR, Agencja) w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z [...]r. nr [...] o odmowie przyznania W. K. – K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku śmierci rolnika na rok 2014. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że S. K. [...] r. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2014. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. wydał [...] r. decyzję nr [...]w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014. W dniu 6 lutego 2015 r. w Biurze Powiatowym ARiMR w K. stawiła się W. K.-K. i przedłożyła skrócony odpis aktu zgonu, z którego wynika, że wnioskodawczyni zmarła 13 grudnia 2014 r. - czyli przed doręczeniem decyzji z 16 stycznia 2015 r. Ponadto W. K.-K. otrzymała informację dotyczącą zasad i warunków umożliwiających przejęcie płatności przyznanych zmarłemu producentowi rolnemu. W. K.-K. 10 czerwca 2015 r. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w przypadku śmierci rolnika (wniosek transferowy). Do wniosku dołączyła kopię wniosku o stwierdzenie nabycia spadku złożonego 2 czerwca 2015 r. w Sądzie Rejonowym w K., oświadczenie R. K., oświadczenie J. K. oraz oświadczenie K. R. o wyrażeniu zgody na wstąpienie W. K.-K. do postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na miejsce spadkodawcy i przyznanie jej płatności. W dniu 4 listopada 2015 r. do Biura Powiatowego ARiMR w K. wpłynęła kopia prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. (sygn. akt. VII Ns 556/15) z 15 września 2015 r. z którego wynika, że jedynym spadkobiercą po zmarłej S. K. jest jej syn R. K.. Wraz z postanowieniem sądu wpłynął wniosek W. K.-K. o przywrócenie terminu do złożenia prawomocnego postanowienia sądu. Ponadto wpłynęło ponownie oświadczenie R. K. o wyrażeniu zgody na wstąpienie W. K.-K. do postępowania w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na miejsce spadkodawcy i przyznanie jej płatności. W dniu 5 listopada 2015 r. wpłynęło pełnomocnictwo R. K. udzielone W. K.-K. upoważniające do wszelkich czynności związanych z przejęciem płatności po zmarłej oraz oświadczenie R. K. dotyczące prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku. Dyrektor Agencji w K. wskazał, że materialnoprawne podstawy do rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy zostały określone w ustawie z 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U.2012.1164 ze zm.), zwanej dalej "ustawa o płatnościach". Powołał art. 22 tej ustawy, określający okoliczności, w których spadkobiercy przysługują płatności, w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła od dnia złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej lub płatności uzupełniającej do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności. Przepis ten precyzyjnie określa kto może wystąpić z wnioskiem o przyznanie płatności, które zostały pierwotnie przyznane spadkodawcy. W art. 22 ust. 7 ustawy o płatnościach wyraźnie wskazano, że wniosek o przyznanie płatności w przypadku śmierci rolnika składa spadkobierca. W przepisie tym nigdzie nie ma mowy, że wniosek może również złożyć pełnomocnik spadkodawcy lub potencjalny spadkobierca. Prawo do płatności ma tylko spadkobierca, a w przypadku gdy z postanowienia sądu wynika, że uprawnionych do nabycia spadku jest więcej niż jeden spadkobierca, to pozostali muszą wyrazić zgodę na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce spadkodawcy i przyznanie mu płatności. W przedmiotowej sprawie jedynym spadkobiercą stał się R. K., natomiast wniosek umożliwiający przejęcie płatności złożyła W. K.-K. wskazując siebie jako spadkobierczynię. W takiej sytuacji, na mocy art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach, nie ma możliwości przyznania płatności po zmarłej W. K. - K., bowiem nie jest ona spadkobiercą zmarłej. Odnosząc się do treści odwołania, w którym W. K.-K. wskazała, że wraz z R. K. byli pełnomocnikami zmarłej S. K., organ wyjaśnił, że stosownie do art. 101 § 2 K.c. z datą śmierci S. K. udzielone pełnomocnictwo straciło swoją moc prawną. Dyrektor Agencji wskazał ponadto, że 10 czerwca 2015 r. został złożony przez W. K.-K. wniosek transferowy, ze wskazaniem siebie jako spadkobiercy po zmarłej S. K. pomimo, że miała świadomość, że z testamentu wynika, iż cały spadek został zapisany S. K.. Termin na złożenie wniosku transferowego mijał 13 lipca 2015 r., a więc skarżąca, jako pełnomocnik R. K. miała możliwość w jego imieniu złożenia wniosku transferowego, ze wskazaniem R. K. jako spadkobiercy (co wynikało z testamentu). Tymczasem skarżąca pomimo informacji pracownika nie podjęła w tym zakresie żadnych czynności. Odnosząc się do części odwołania, w którym skarżąca postanowiła przekazać swój wniosek transferowy złożony 10 czerwca 2015 r. na rzecz R. K. Dyrektor Agencji wskazał, że na tym etapie postępowania nie ma możliwości dokonywania tak istotnej zmiany, jaką jest zmiana strony postępowania. Ostatecznym terminem na dokonywanie zmian, a więc m.in. wycofanie wniosku i złożenie wniosku przez prawowitego spadkobiorcę był dzień 17 lipca 2015 r. Na powyższą decyzję R. K. i W. K. – K. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zmianę decyzji organu pierwszej instancji i przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego po śmierci rolnika na 2014 r. Zarzucili naruszenie: - art. 19 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez ich niezastosowanie w stosunku do R. K. w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący wyraził wolę wstąpienia w miejsce spadkodawcy, natomiast w osobie W. K. ustanowił jedynie pełnomocnika; - art. 28 K.p.a, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a w konsekwencji przyjęcie, że przymiot strony w niniejszym, postępowaniu przysługuje W. K.-K., która w rzeczywistości była jedynie pełnomocnikiem R. K., co doprowadziło do odmowy przyznania należnego stronie świadczenia oraz skierowania decyzji do osoby niebędącej stroną; - art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nieprawidłowe rozważenie stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa, niepodjęcie, działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu skarżącego R. K., nieinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, co doprowadziło do odmowy przyznania na rzecz skarżącego przysługującego mu świadczenia, mimo że wyraźną jego wolą, zamanifestowaną działaniami, było wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej S. K.. W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona decyzja została skierowana do osoby niebędącęj stroną w sprawie. Stroną w postępowaniu o przejęcie płatności w ramach systemu wsparcia bezpośredniego na rok 2014 był wyłącznie R. K., który za pośrednictwem pełnomocnika w osobie skarżącej żądał przyznania na jego rzecz płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 w miejsce zmarłej. Co prawda, swojego żądania skarżący nie zgłosił w sformalizowanej, wymaganej przez organ formie, a w toku postępowania o przyznanie płatności doszło do wielu uchybień formalnych, jednak winę za taki stan rzeczy ponosi jedynie organ, który wprowadził skarżących w błąd co do czynności, jakie podjąć należało, by przejąć płatności po zmarłej. Ewidentną wolą skarżącego, z całą pewnością znaną organowi, było przejęcie należnych mu świadczeń po zmarłej. Podkreślała to wielokrotnie W. K. -K. podczas wizyt w siedzibie organu, będąc od początku przedmiotowego postępowania pełnomocnikiem R. K.. Świadczy o tym dobitnie treść podpisanego przez R. K. oświadczenia o wyrażeniu zgody na wstąpienie W. K. do postępowania, a także udzielone W. K. pełnomocnictwo do podejmowania wszelkich czynności związanych z przejęciem tych świadczeń. Formalnym wyrazem woli osoby uprawnionej do włączenia się oraz kontynuowania wszczętego wcześniej przez spadkodawcę postępowania jest oświadczenie spadkobiercy, wyrażone w dowolny sposób. Przepisy prawa nie nakładają na spadkobiercę obowiązku wyrażenia woli wstąpienia do postępowania w formie pisemnej. W ocenie skarżących tym samym, nie było jakichkolwiek podstaw by odmówić skarżącemu przyznania płatności, o które się ubiegał. Skarżący zarzucili ponadto, że organ wprowadził skarżącą w błąd. Skarżąca działała wyłącznie w oparciu o informacje udzielone jej w Biurze Powiatowym ARiMR w K.. Oświadczenia, jakie pracownik organu przekazał skarżącej, instruując ją by załączyła je do samodzielnie wypełnionego wniosku, są właściwe w sytuacji, gdy z postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku albo z zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza wynika, że uprawnionych do nabycia spadku jest więcej niż jeden spadkobierca. Wówczas spadkobierca wstępujący do postępowania w sprawie przyznania płatności dołącza do wniosku oświadczenia pozostałych spadkobierców zawierające zgodę na wstąpienie tego spadkobiercy na miejsce spadkodawcy i przyznanie mu płatności. Powyższe świadczy w sposób oczywisty o kompletnej nieznajomości prawa po stronie pracowników organu. W kwestii zarzutu skierowania zaskarżonej decyzji do osoby niebędącej stroną w sprawie, skarżący dodatkowo wskazali, że odwołanie od decyzji organu I instancji złożył wyłącznie R. K., z uwagi na to, że decyzja ta rozstrzygała wyłącznie o jego prawach i obowiązkach. Skarżący wskazali przy tym na przepisy kodeksu postępowania administracyjnego definiujące stronę (art. 28) oraz określające kto ma legitymację do wniesienia odwołania (art. 127 § 1), a także wskazali co oznacza interes prawny w rozumieniu art. 28 K.p.a. Wskazanie adresata aktu — strony- postępowania administracyjnego należy do istotnych elementów decyzji określonych w art. 107 § 1 K.p.a. Oznaczenie strony jest niezwykle ważnym elementem decyzji, kreuje on bowiem podmiot jej praw i obowiązków. Decyzja organu I Instancji skierowana została do R. K., jako pełnomocnika W. K., mimo że w rzeczywistości to W. K.-K. reprezentowała R. K.. Okoliczność, że R. K. ustanowił W. K.-K. swoim pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym jest o tyle istotna, że to pełnomocnikowi należy doręczyć wydaną w sprawie decyzję (art. 40 § 2 K.p.a.), jednak adresatem decyzji powinna być strona postępowania, a nie jej pełnomocnik. Powyższe świadczy jednoznacznie, że zaskarżona decyzja skierowana została nie do strony, ale jej pełnomocnika, przez co dotknięta jest wadą nieważności określoną w art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Oba odwołania złożone zostały przez R. K. (jedno z nich za pośrednictwem pełnomocnika W. K.-K.), a pomimo to decyzja organu II Instancji skierowana została do W. K.-K., jako strony postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Agencji podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Dodatkowo odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego określenia strony postępowania oraz nieprawidłowego doręczenia decyzji osobie nie będącej stroną postępowania wskazał, że W. K.-K. na wniosek i za zgodą potencjalnych spadkobierców wstąpiła do postępowania w miejsce spadkodawcy i stała się stroną postępowania. Z kolei zgodnie z pełnomocnictwem z 27 lutego 2015 r. R. K. został upoważniony do reprezentowania W. K.-K. przez organami ARiMR. W związku z powyższym, wbrew twierdzeniom autora skargi decyzje organów Agencji zostały prawidłowo skierowane do pełnomocnika strony w postępowaniu w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 zgodnie z art. 40 § 1 K.p.a., tj. R. K.. Dyrektor Agencji odniósł się równie do kwestii wniesienia odwołania przez R. K., reprezentowanego przez W. K.-K.. Wskazał, że w przedmiotowej sprawie W. K.-K. udzieliła pełnomocnictwa S. K. 27 lutego 2015 r., natomiast w dniu 5 listopada 2015 r. R. K. udzielił pełnomocnictwa W. K.-K.. Zgodnie z art. 32 K.p.a., strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Skoro więc strona postępowania, tj. W. K.-K. udzieliła pełnomocnictwa S. K., to on nie będąc stroną postępowania nie mógł udzielić pełnomocnictwa W. K.-K., w którym upoważnia swoją siostrę W. K.-K. do załatwiania wszystkich spraw, w których jest lub będzie stroną. W przedmiotowym postępowaniu R. K. nie był stroną, a jedynie pełnomocnikiem strony, w związku z powyższym decyzje organów Agencji były kierowane, zgodnie z art. 40 § 2 K.p.a., do pełnomocnika. Na rozprawie 25 maja 2016 r. na pytanie sędziego pełnomocnik organu okazał i złożył do akt pełnomocnictwo z 27 lutego 2015 r. udzielone S. K.. przez W. K. – K. do działania w jej imieniu. Pełnomocnik skarżących po okazaniu im pełnomocnictwa potwierdził, że W. K. –K. udzieliła tego pełnomocnictwa. Wskazał jednak, że "dokument taki został podsunięty jej przez urzędnika". Skarżąca oświadczyła, że w postępowaniu o przyznanie płatności po matce zastępowali się nawzajem z bratem "moją wolą było, to aby brat zastępował mnie we wszystkich sprawach." Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej "ustawa p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów, w tym decyzji administracyjnych. Sąd administracyjny, kontrolując legalność aktów wydawanych przez organy administracji publicznej, nie jest związany zarzutami jak i wnioskami skargi, ale jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona (art. 134 § 2 p.p.s.a.). Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia czy organy podatkowe w sposób uprawniony, na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach odmówiły przyznania W. K. – K. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w przypadku śmierci rolnika na rok 2014. Przepis art. 22 ust. 1 i ust. 2 ww. ustawy stanowi, że w przypadku śmierci rolnika, która nastąpiła w okresie od złożenia wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności uzupełniającej, o której mowa w art. 7 ust. 2 i 2a, lub wsparcia specjalnego do dnia doręczenia decyzji w sprawie przyznania tych płatności lub tego wsparcia, płatności te lub wsparcie przysługują spadkobiercy spełniającemu warunki określone w art. 22 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3 ustawy, jeżeli spadkobierca wstąpi do toczącego się postępowania w terminie określonym w art. 22 ust. 2 ustawy i spełni pozostałe warunki określone w art. 22 ust. 3-7 ustawy. Z powołanego uregulowania wynika zatem, że postępowanie o przyznanie płatności i wsparcia specjalnego w danym roku może być kontynuowane z udziałem spadkobiercy spełniającego warunki określone w ustawie, o ile spadkobierca ten w ustawowym terminie złoży stosowny wniosek wraz z określoną w ustawie dokumentacją. Powracając do art. 22 ustawy o płatnościach, przypomnieć należy że przepis ten dotyczy przystąpienia do toczącego się już postępowania wszczętego na skutek wniosku innego podmiotu, który złożył sformalizowany wniosek w ustawowym terminie. Po śmierci składającego wniosek, która nastąpiła przed doręczeniem decyzji ustawodawca dalszy bieg postępowania administracyjnego uzależnił od inicjatywy spadkobiercy. Z tego względu Sąd zgadza się z poglądem wyrażonym w wyroku NSA z 17.11.2009 r. II GSK 204/09, że wola kontynuowania postępowania o przyznanie płatności wszczętego uprzednio wnioskiem poprzednika prawnego może być wyrażona w sposób, choćby dorozumiany. Działanie spadkobiercy zmarłego rolnika stanowi z jednej strony czynność procesową, polegającą na wstąpieniu do toczącego się postępowania administracyjnego, a z drugiej strony jest czynnością prawa materialnego polegającą na wyrażeniu woli uzyskania w danym roku płatności, tych o które ubiegał się spadkodawca. Oznacza powyższe, że spadkobierca nie uruchamia nowego postępowania, ale składa wniosek w celu wstąpienia do postępowania zainicjowanego przez zmarłego rolnika. W tym postępowaniu podlega badaniu czy osoba składająca wniosek transferowy jest spadkobiercą, zachowanie terminu do złożenia wniosku przez spadkobiercę, a zatem skuteczność dokonanej czynności oraz spełnienie przez niego ustawowych warunków przyznania płatności lub wsparcia specjalnego. Wynik tego badania jest rozstrzygnięciem merytorycznym. Rozstrzygnięcia wymaga zatem czy wniosek złożony przez W. K. – K. daje możliwość kontynuowania postępowania wszczętego przez spadkodawcę i otrzymania dotacji w przypadku spełnienia wskazanych warunków w art. 22 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach. W sprawie nie są kwestionowane okoliczności stanu faktycznego będące przedmiotem zaskarżonej decyzji, a to przyznanie decyzją z 15 stycznia 2015 r. S. K. dopłat w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Nie jest również kwestionowane, że decyzja o przyznaniu tych dopłat została wydana po śmierci S. K. i jako taka musi być uznana za nieistniejąca, wydana w nieistniejącym postępowaniu (wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r., II GSK 893/13). W ocenie Sądu nie jest uzasadniony zarzut skargi oparty na naruszeniu art. 19 ust. 1 w zw. z art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach poprzez ich niezastosowanie w stosunku do R. K. w sytuacji, gdy z okoliczności sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący wyraził wolę wstąpienia w miejsce spadkodawcy, natomiast w osobie W. K. – K. ustanowił jedynie pełnomocnika. Z akt sprawy wynika ponad wszelką wątpliwość, że wniosku kontynuacyjnego o wstąpienie do postępowania po śmierci rolnika i przyznania dopłat, nie złożył R. K.. Występował on w postępowaniu administracyjnym jako pełnomocnik skarżącej na podstawie dokumentu pełnomocnika z 27 lutego 2015 r. W. K.-K. została zaś ustanowiona pełnomocnikiem R. K. dopiero 5 listopada 2015 r., zatem po upływie 7 miesięcznego terminu do złożenia wniosku kontynuacyjnego. Tym samym nie został naruszony art. 28 k.p.a. Natomiast W. K. - K. – córka zmarłego rolnika w imieniu własnym złożyła 10 czerwca 2015 r. wniosek kontynuacyjny o przyznanie dopłat, który podpisała osobiście, zaznaczając we właściwej rubryce, że składa jako spadkobierca. Treść tego wniosku nie jest kwestionowana w sprawie. Powyższa okoliczność przesądza tym razem uznaniem jej za stronę w rozumieniu art. 28 k.p.a. Skarżąca nie odstąpiła od wniosku, mimo że w okresie do 13 lipca 2015 r. (data upływu terminu do złożenia wniosku kontynuacyjnego), uzyskała informacje organu o możliwości wstąpienia do postępowania jedynie spadkobiercy, czego dowodzą notatki znajdujące się w aktach, w tym także doręczona jej 6 lutego 2015 r. pisemna informacja zawierająca treść art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach. Nie uczyniła tego w sytuacji gdy R. K. był wymieniony w znanym jej testamencie jako spadkobierca do całości spadku. Mimo wielokrotnych wskazówek organu, że wniosek może złożyć wyłącznie spadkobierca, którym w tym przypadku jest R. K., nie przystąpił on do złożonego przez skarżącą wniosku, nie złożył wniosku także w imieniu własnym. Gdyby R. K. postąpił w sposób powyższy zachowałby przysługujące mu z mocy art. 22 ust. 1 uprawnienie do bycia stroną w postępowaniu o przyznanie płatności. Postanowieniem Sądu Rejonowego w K. sygn. akt VII Ns 556/15 z 15 września 2015 r. został potwierdzony fakt, że jedynym spadkobiercą po zmarłej S. K. jest jej syn R. K.. Powyższy dokument przesądził uznanie W. K. – K. za osobę nieuprawnioną do przejęcia płatności po zmarłej matce S. K.. W prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy organy zasadnie zatem wywiodły, że na mocy art. 22 ust. 1 ustawy o płatnościach, nie ma możliwości przyznania płatności W. K. – K., bowiem nie jest ona spadkobiercą zmarłej. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez nieprawidłowe rozważenie stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy, naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwa, niepodjęcie, działań zmierzających do zaspokojenia słusznego interesu skarżącego R. K., nieinformowanie skarżącego o okolicznościach faktycznych i prawnych, mających wpływ na ustalenie jego praw i obowiązków, co doprowadziło do odmowy przyznania na rzecz skarżącego przysługującego mu świadczenia, mimo że wyraźną jego wolą, zamanifestowaną działaniami, było wstąpienie do postępowania w miejsce zmarłej S. K.. Odpowiadając na powyższy zarzut wskazać należy, że postępowanie w sprawie przyznania płatności jest szczególnym postępowaniem administracyjnym, do którego w kwestiach nieuregulowanych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego mają zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego (art. 3 ust. 1 ustawy). Zastosowanie przepisów k.p.a. - o ile przepisy ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie przewidują szczególnej regulacji - powoduje, że zawarte w ustawie regulacje proceduralne mają charakter nieautonomiczny. Normują tylko najważniejsze zagadnienia procesowe, charakterystyczne dla danego postępowania, a w pozostałych sprawach odsyłają do przepisów ogólnych kpa. (por. J. Bieluk, D. Łobos-Kotowska; Ustawa o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Komentarz, wyd. Oficyna 2008). Dążąc do uproszczenia i usprawnienia postępowania, oraz kierując się zamiarem obniżenia jego kosztów, ustawodawca wprowadził niektóre szczególne, odmienne od przepisów k.p.a., zasady i rozwiązania proceduralne. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 ustawy, w postępowaniu w sprawie przyznania płatności do gruntów rolnych organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Potwierdzona zatem została podstawowa zasada k.p.a. - praworządności. Organy administracji właściwe w sprawie przyznania płatności działają na podstawie przepisów prawa, co oznacza obowiązek ustalenia przez organ zdolności prawnej do prowadzenia postępowania w danej sprawie oraz zastosowania przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy. Stanowiąc w art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, ustawodawca zdecydował się na odejście od zasady prawdy obiektywnej, nakazującej organom administracji publicznej podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do powołanego przepisu organ obowiązany został do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale nie ciąży na nim obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności. Na wniosek strony organ administracji publicznej obowiązany jest jednak zapewnić - na żądanie - czynny jej udział w każdym stadium postępowania, udzielić niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania, a także wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów. W cenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały bez naruszenia przepisów art. 3 ust. 1 i 2 ustawy o płatnościach. Wbrew zarzutom skargi poczynione ustalenia faktyczne uwzględniają bowiem cały materiał dowodowy i wszystkie wynikające z niego okoliczności. Materiał ten zebrany został prawidłowo i jest kompletny w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy. Konieczne ustalenia faktyczne, które - jak wyżej wspomniano - co do zasady wynikają z norm prawa materialnego, zostały poczynione, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji organów obu instancji . W ocenie Sądu uzasadnienie decyzji w pełni odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., wskazując obszernie i trafnie przyjęte ustalenia, dowody na których się oparto oraz podstawy prawne. Ponieważ zastosowanie przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1 k.p.a. zostało wyłączone przez art. 3 ust. 2 ustawy o płatnościach podniesiony w skardze zarzut naruszenia przez organy ww. przepisów k.p.a. należało uznać za nieuzasadniony. Z powyższych względów zarzuty skargi i ich argumentacja nie zasługują na uwzględnienie i dlatego Sąd na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. oddalił skargę W. K. – K.. Natomiast wykazana wyżej okoliczność, że R. K. nie był stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a., skutkowało odrzuceniem jego skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło