VI SA/Wa 193/16

WyrokWSA w Warszawie2016-05-27

Skład orzekający: Grażyna Śliwińska, Magdalena Maliszewska, Grzegorz Nowecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo odmówił zgody na leczenie poza granicami kraju i pokrycie kosztów transportu, uznając, że wnioskowany zabieg usunięcia implantu z kręgosłupa może zostać przeprowadzony w kraju?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo odmówił zgody na leczenie poza granicami kraju, ponieważ zabieg usunięcia implantu z kręgosłupa, będący świadczeniem gwarantowanym, może zostać wykonany w kraju. Organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy, zasięgając opinii konsultantów krajowych, którzy potwierdzili możliwość przeprowadzenia zabiegu w Polsce. Ustawa o świadczeniach nie przewiduje jako przesłanki do leczenia zagranicznego terminu oczekiwania na zabieg w kraju ani kontynuacji leczenia w zagranicznym ośrodku, w którym zostało ono rozpoczęte.
Stan faktyczny
Skarżący zwrócił się do Prezesa NFZ o zgodę na leczenie poza granicami kraju polegające na usunięciu implantu z kręgosłupa, wszczepionego w szpitalu w Austrii. Prezes NFZ odmówił zgody, uznając, że zabieg może być wykonany w kraju, co potwierdziły opinie konsultantów krajowych. Skarżący wniósł skargę, zarzucając organowi naruszenie przepisów k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania materiału dowodowego i błędne uznanie, że zabieg nie musi być wykonany w Austrii, wskazując na krótszy czas oczekiwania i specjalistyczny sprzęt w zagranicznym szpitalu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju oddala skargę w całości A. S. (dalej też jako "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako "Prezes NFZ") z dnia [...] listopada 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na leczenie poza granicami kraju. Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 5 pkt 24 oraz art. 42j ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2015 r. poz. 581 ze zm.) zwanej dalej "ustawą o świadczeniach", § 6 ust. 8 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie wydawania zgody na uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. z 2014 r., poz. 1551) zwanym dalej "rozporządzeniem w sprawie wydawania zgody" oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym: Skarżący zwrócił się do Prezesa NFZ z wnioskiem o przeprowadzenie poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju oraz pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń. Wniosek dotyczył przeprowadzenia leczenia polegającego na usunięciu z kręgosłupa implantu - stabilizatora S4 oraz jedno i wieloosiowych śrub wewnętrznych w U. - S., Republika Austriacka. Jak wynikało ze złożonego wniosku, skarżący doznał złamania kompresyjnego kręgosłupa trzonu Th4 i złamania wyrostka kolczastego Th3, po czym był operowany 24 stycznia 2014 r. w ww. szpitalu w S., gdzie zastosowano u niego stabilizator kręgosłupa Th2-Th6. Wobec powyższego, jako szczegółowy zakres leczenia, którego dotyczył wniosek, lekarz wnioskujący wskazał "konieczne usunięcie stabilizatora w szpitalu w S.". Uzasadniając konieczność leczenia w zagranicznym podmiocie udzielającym świadczeń zdrowotnych, lekarz wnioskujący wskazał na zalecenia chirurga, który operował pacjenta. Z karty informacyjnej szpitala klinicznego w S. stanowiącej raport z leczenia stacjonarnego skarżącego wynikało, że w tym szpitalu przebywał w okresie od 24 stycznia 2014 r. do 1 lutego 2014 r., a w trakcie operacji przeprowadzono grzbietową instrumentację kręgu TH II na TH VI (S4). Wśród zaleceń dla pacjenta od specjalistów ze szpitala w S. znajdowało się zalecenie wizyty kontrolnej w oddziale ich szpitala celem usunięcia elementów metalowych, jako niezbędnego z punktu widzenia medycznego i lepszej opieki pacjenta po zakończonym leczeniu. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia pismem z dnia 19 marca 2015 r., zwrócił się do konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządów ruchu prof. dr hab. P. M. oraz prof. dr. hab. n. med. T. T. - konsultanta krajowego w dziedzinie neurochirurgii o zajęcie stanowiska w sprawie wnioskowanego leczenia oraz o wydanie opinii w zakresie możliwości jego przeprowadzenia na terenie kraju, wskazanie najwłaściwszego dla pacjenta ośrodka leczniczego, a także wskazanie zasadności jego przeprowadzenia poza granicami kraju. Według opinii z 23 marca 2015 r. konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu prof. dr. hab. P. M. usunięcie implantów stabilizujących kręgosłup jest możliwe do przeprowadzenia w Polsce, bowiem stabilizacja tylna pourazowa jest wykonywana w wielu ośrodkach ortopedycznych w kraju. Prof. dr. hab. P. M. wskazał jako właściwy do usunięcia stabilizatora Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital [...] w P.. Podkreślił jednocześnie w swojej opinii, że celem ustalenia możliwości wykonania zabiegu usunięcia implantów stabilizujących w kraju jest konieczność ustalenia rodzaju implantu użytego podczas operacji w ośrodku w S.. Zgodnie z opinią prof. dr. hab. n. med. T. T. - konsultanta krajowego w dziedzinie neurochirurgii, z dnia 23 marca 2015 r., usunięcie stabilizatorów kręgosłupa jest wykonywane w wielu ośrodkach neurochirurgicznych w Polsce, przy czym, problem może stanowić konieczność posiadania instrumentarium dedykowanego do określonego typu stabilizatorów, których na świecie, w tym w kraju, stosowanych jest wiele typów. Bez wiedzy o typie wszczepionego stabilizatora nie można wypowiedzieć się na temat dostępności odpowiednich narzędzi w Polsce. Organ podjął następnie ustalenia z ośrodkiem w S., uzyskując informację o producencie i typie stabilizatora, po czym zwrócił się z prośbą do prof. nadzw. dr. hab. n. med. B. K. z Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala [...] w P. (ośrodek wskazany przez prof. dr. hab. P. M.) o udzielenie odpowiedzi, czy istnieje możliwość wykonania wnioskowanego zabiegu w tym ośrodku. Pismem z 1 lipca 2015 r. dyrektor Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala [...] w P. - prof. nadzw. dr hab. n. med. B. K. poinformował organ, że ustalenie możliwości wykonania zabiegu operacyjnego usunięcia implantów, uzależnione jest od przeprowadzenia konsultacji ortopedycznej skarżącego celem oceny stabilności zespolenia i oceny, czy złamanie jest w pełni wygojone. W dniu 2 września 2015 r. do organu wpłynęło pismo dyrektora Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego [...] w P., informujące, że skarżący zgłosił się na konsultację w dniu 18 sierpnia 2015 r. W wyniku przeprowadzonej konsultacji, prof. nadzw. dr hab. n. med. B. K. stwierdził w swojej opinii, że po analizie badania klinicznego i radiologicznego nie znalazł medycznych wskazań do usuwania implantów metalowych z kręgosłupa. Pismem z dnia 5 października 2015 r. organ zwrócił się do prof. nadzw. dr. hab. n. med. B. K. z prośbą o uszczegółowienie stanowiska z dnia 2 września 2015 r. poprzez wskazanie, czy gdyby z medycznego punktu widzenia wskazane byłoby usunięcie implantów stabilizujących z kręgosłupa pacjenta, przeprowadzenie takiej operacji byłoby możliwe w Szpitalu [...] w P. lub innym miejscu w Polsce. W odpowiedzi dyrektor Samodzielnego Publicznego Wojewódzkiego Szpitala [...] w P. stwierdził, że w ww. szpitalu oraz w innych ośrodkach w Polsce wykonujących zabiegi zespolenia kręgosłupa, jest możliwe usunięcie implantu stabilizującego u skarżącego. Organ zwrócił się także do lekarza wnioskującego - dr. hab. n. med. R. G. - specjalisty chirurgii urazowo-ortopedycznej i rehabilitacji z prośbą o zajęcie stanowiska w zakresie wskazanej przez niego konieczności leczenia skarżącego poza granicami kraju - w kontekście wydanych w sprawie opinii. W odpowiedzi wskazał, że nie wchodząc w polemiki dotyczące metod leczenia złamań kręgosłupa, z punktu widzenia dobra pacjenta, optymalnym rozwiązaniem jest zastosowanie się do zaleceń chirurga, który operował pacjenta w S.. Następnie organ zwrócił się ponownie do konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu prof. dr. hab. P. M. z prośbą o wydanie ostatecznej opinii w sprawie wnioskowanego leczenia, w szczególności w zakresie konieczności podjęcia wnioskowanego leczenia w ośrodku zagranicznym. W piśmie z dnia 26 października 2015 r. prof. dr hab. P. M. stwierdził, że skoro chirurg operujący w Austrii skarżącego zalecił usunięcie zespolenia ze względu na dobro chorego należy je usunąć. Wobec powyższego zawnioskował o usunięcie instrumentarium w Wojewódzkim Szpitalu [...] w P.. W toku postępowania wyjaśniającego, Prezes NFZ, mając na uwadze, że we wniosku lekarz wnioskujący w części dotyczącej wskazania dotyczącego transportu do miejsca leczenia poza granicami kraju oraz uzasadnienia konieczności jego zastosowania wpisał: "samochód lub samolot", zwrócił się do dr. hab. n. med. R. G. z prośbą o uzupełnienie przedmiotowego wniosku o szczegółowe uzasadnienie konieczności pokrycia przez płatnika publicznego kosztów transportu samolotem bądź samochodem do kliniki w S. w odniesieniu do aktualnego stanu zdrowia pacjenta. W odpowiedzi lekarz wnioskujący stwierdził, że optymalnym rozwiązaniem będzie jazda własnym samochodem, ale jako pasażer. Trzeba wziąć bowiem pod uwagę, że pacjent będzie wypisany ze szpitala w kilka dni po operacji. Powinien więc podróżować w pozycji pół-leżącej i leżącej. Decyzją z dnia [...] listopada 2015 roku Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia nie wyraził zgody na usunięcie implantu z kręgosłupa u skarżącego poza granicami kraju w ośrodku w S. oraz pokrycie kosztów transportu do ww. miejsca udzielenia świadczeń. W uzasadnieniu organ wskazał, że ustawa o świadczeniach jednoznacznie wskazuje w art. 42j ust. 1 na możliwość skierowania wnioskodawcy na leczenie lub badania diagnostyczne poza granicami kraju wyłącznie w przypadku, gdy nie ma możliwości wykonania ich na terenie kraju. Tymczasem z ustaleń Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że wnioskowane leczenie, a więc usunięcie z kręgosłupa skarżącego implantu firmy B. - stabilizatora S4, jedno- i wieloosiowych śrub wewnętrznych może zostać przeprowadzone w krajowych ośrodkach opieki zdrowotnej. Organ wskazał także rekomendowany w przypadku skarżącego ośrodek realizujący tego typu leczenie na terenie kraju, tj. Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital [...] w P.. Zdaniem organu ustalenie wyżej wskazanego stanu faktycznego stanowi przesłankę negatywną - uniemożliwiającą zastosowanie dyspozycji art. 42j ust. 1 ustawy o świadczeniach. Organ nie znalazł także podstaw do wyrażenia zgody na pokrycie kosztów transportu skarżącego do kliniki w S., uznając, że nie uzasadnia tego aktualny stan zdrowia pacjenta. Organ podkreślił, że z pisma prof. nadzw. dr. hab. n. med. B. K. z dnia 19 października 2015 r. wynikało, iż klinicznie chory nie zgłasza dolegliwości ze strony kręgosłupa. Zdaniem Prezesa NFZ brak jest zatem podstaw do uznania słuszności finansowania ze środków publicznych transportu pacjenta do miejsca leczenia poza granicami kraju. Na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] listopada 2015 roku nr [...] A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił: 1. naruszenie art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz brak dokładnego wyjaśnienia sprawy a w szczególności błędne uznanie, iż nie ma podstaw, aby wykonanie zabiegu usunięcia implantów stabilizujących nastąpiło w Klinicznym Szpitalu [...] w S., podczas gdy lekarze w tymże szpitalu zalecali usunięcie elementów metalowych w Szpitalu Klinicznym w S., jak również dr hab. n.med. R. G. w swoich opiniach wskazywał, iż z punktu widzenia dobra pacjenta optymalnym rozwiązaniem jest zastosowanie się do zaleceń chirurga, który operował skarżącego w S.; 2. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez brak pogłębienia zaufania obywateli do organów publicznych poprzez dowolne przyjęcie, iż dobro pacjenta nie wymaga przeprowadzenia zabiegu usunięcia implantu z kręgosłupa poza granicami kraju, podczas gdy z uwagi na krótszy okres oczekiwania na zabieg w Szpitalu Klinicznym w S. oraz wyposażenie szpitala w odpowiednie narzędzia medyczne niezbędne do przeprowadzenie tego rodzaju zabiegów, stan zdrowia skarżącego oraz zalecenia lekarzy z Klinicznego Szpitala w Austrii wyrażenie zgody na kontynuację leczenia byłoby zgodne z dobrem pacjenta. Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wniósł o uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżonej decyzji w całości oraz przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania a także zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podkreślił, że złożony przez niego wniosek dotyczył przeprowadzenia leczenia polegającego na usunięciu z kręgosłupa implantu w szpitalu w S. w Austrii, w którym to szpitalu przeprowadzona została w dniu [...] stycznia 2014 r. operacyjna stabilizacja kręgosłupa w odcinku piersiowym w związku ze stwierdzeniem kompresyjnego złamania zgniecionego kręgu piersiowego z udziałem części grzbietowej. Podniósł, że szpital w S. jest szpitalem specjalizującym się w leczeniu urazów powstałych na skutek kontuzji sportowych, który wykonuje szereg zabiegów mających na celu usunięcie implantów z kręgosłupa. Szpital ten jest wyposażony we wszelkie narzędzia medyczne niezbędne do przeprowadzenia zabiegów polegających na usunięciu implantów firmy B.. Skarżący zaznaczył, że z uzyskanych przez niego informacji wynika, iż ww. typ stabilizatora nie jest implantem, który jest powszechnie stosowany przez polskie szpitale. Powstaje zatem wątpliwość, czy rekomendowany Szpital [...] w P. posiada narzędzia do usunięcia śrub. Skarżący podniósł, że operacja usunięcia implantu wykonywana jest w pełnej narkozie, a każdy nawet niewielki błąd podczas operacji kręgosłupa może doprowadzić do paraliżu. W związku z powyższym dla skarżącego niezwykle ważne jest, aby operacja została przeprowadzona przez tych samych specjalistów, którzy implanty zakładali. Tylko wówczas jest pewność, iż zabieg ten przebiegnie bez komplikacji. Zdaniem skarżącego Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wydając zaskarżoną decyzję dokonał nieprawidłowej interpretacji zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. opinii wydanej przez prof. dr hab. P. M. oraz dr hab. med. R. G. a nadto stwierdzeń lekarzy ze Szpitala w Austrii. Z odpowiedzi dr hab. med. R. G. wynika bowiem, że z punktu widzenia dobra pacjenta optymalnym rozwiązaniem jest zastosowanie się do zaleceń chirurga, który operował pacjenta w S. Również w opinii prof. dr hab. P M. znalazło się twierdzenie, że skoro chirurg operujący w Austrii zalecił usunięcie implantu ze względu na dobro chorego należy implant usunąć. W ocenie skarżącego powyższe opinie oznaczają, iż implant powinien być usunięty w miejscu rekomendowanym przez lekarza prowadzącego, albowiem wymaga tego dobro pacjenta. Tymczasem organ nie uwzględnił wskazań dwóch specjalistów - konsultantów, z których wynikało, że dobro pacjenta przemawia za przeprowadzeniem zabiegu usunięcia implantów w szpitalu w S.. Odnosząc się do wskazania w zaskarżonej decyzji jako placówki rekomendowanej do przeprowadzenia zabiegu Wojewódzkiego Szpitala [...] w P., skarżący zwrócił uwagę na fakt, iż na zabiegi chirurgiczne w tym szpitalu czeka się latami. W związku z powyższym za przeprowadzeniem zabiegu w Szpitalu w S. przemawia fakt, iż zabieg taki może zostać wykonany w niezbędnym terminie, który pomoże skarżącemu na zupełny powrót do zdrowia, natomiast długie oczekiwanie na przeprowadzenie zabiegu w Polsce stoi w sprzeczności z szeroko rozumianym dobrem pacjenta. W ocenie skarżącego, odmowa wykonania zabiegu usunięcia implantu z kręgosłupa przez zespół lekarzy, którzy dokonywali pierwotnej operacji, za pomocą sprzętu medycznego, który jest specjalnym sprzętem do tego typu zabiegów a dodatkowo w krótkim terminie, który nie zagraża zdrowiu skarżącego, stoi w sprzecznością prawem do ochrony zdrowia zagwarantowanym przez Konstytucję. W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2014 roku, poz. 1647), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Istotnym jest, że ocena dokonywana jest przez sąd administracyjny według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz. U z 2016 roku, poz. 1718, zwaną dalej "p.p.s.a".). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia jest odmowa wyrażenia zgody na usunięcie implantu z kręgosłupa u skarżącego poza granicami kraju w ośrodku w S. oraz pokrycie kosztów transportu do ww. miejsca udzielenia świadczeń. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 42 j ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Zgodnie z treścią cytowanego przepisu Prezes Funduszu może na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego, małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu lub osoby upoważnionej przez wnioskodawcę, w drodze decyzji administracyjnej, skierować wnioskodawcę do przeprowadzenia poza granicami kraju leczenia lub badań diagnostycznych, należących do świadczeń gwarantowanych, których aktualnie nie wykonuje się w kraju, kierując się niezbędnością udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy (ust. 1). W przypadkach określonych w ust. 1 Prezes Funduszu może, na wniosek wnioskodawcy, jego przedstawiciela ustawowego, małżonka, krewnego lub powinowatego do drugiego stopnia w linii prostej, osoby pozostającej we wspólnym pożyciu lub osoby upoważnionej przez wnioskodawcę, w drodze decyzji administracyjnej, wydać zgodę na pokrycie kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń za granicą lub miejsca leczenia lub zamieszkania w kraju najtańszym środkiem komunikacji możliwym do zastosowania w aktualnym stanie zdrowia, w przypadkach uzasadnionych stanem zdrowia (ust. 2). Normatywna treść art. 42 j ustawy o świadczeniach zakreśla zatem ramy postępowania zainicjowanego stosownym wnioskiem o przeprowadzenie leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju. I tak Prezes NFZ zobowiązany jest w toku postępowania wyjaśnić w pierwszej kolejności, czy objęte wnioskiem leczenie lub badania diagnostyczne należą do świadczeń gwarantowanych, a następnie ustalić, czy aktualnie nie wykonuje się ich w kraju. W dalszej kolejności organ zobligowany jest ocenić niezbędność udzielenia takiego świadczenia w celu ratowania życia lub poprawy stanu zdrowia wnioskodawcy. Dopiero pozytywne zweryfikowanie wszystkich powyższych przesłanek pozwala na wydanie decyzji kierującej wnioskodawcę do przeprowadzenia leczenia lub badań diagnostycznych poza granicami kraju. Tymczasem w niniejszej sprawie o niemożności pozytywnego rozpatrzenia wniosku skarżącego zdecydowało ustalenie przez Prezesa NFZ, że świadczenie, którego dotyczył wniosek, może zostać wykonane na terenie kraju. W ocenie Sądu ustalenie to, w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów, jest prawidłowe. Organ kompleksowo wyjaśnił powyższą kwestię, zwracając się o opinię zarówno do prof. dr hab. med. P. M. - konsultanta krajowego w dziedzinie ortopedii i traumatologii narządu ruchu oraz do prof. dr hab. n. med. T. T. - konsultanta krajowego w dziedzinie neurochirurgii. Organ skorzystał w tym zakresie z możliwości uregulowanej w § 6 ust. 7 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 4 listopada 2014 r. w sprawie wydawania zgody na uzyskanie świadczeń opieki zdrowotnej poza granicami kraju oraz pokrycie kosztów transportu (Dz. U. z dnia 7 listopada 2014 r.). W myśl cyt. przepisu, przed wydaniem decyzji w sprawie wniosku, Prezes Funduszu może zasięgnąć opinii konsultanta krajowego w dziedzinie medycyny właściwej ze względu na zakres wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych oraz opinii innych osób wykonujących zawód medyczny lub podmiotów leczniczych, posiadających profesjonalną wiedzę w zakresie wnioskowanego leczenia lub badań diagnostycznych. Konsultant krajowy dokonuje oceny wniosku w zakresie wskazanym przez Prezesa Funduszu, w terminie 10 dni roboczych od dnia jego otrzymania. W przedmiotowej sprawie organ skorzystał z możliwości zasięgnięcia stosownych opinii, przy czym obydwie opinie wskazywały bezsprzecznie na możliwość usunięcia w Polsce implantów stabilizujących kręgosłup. Jednocześnie prof. dr. hab. P. M. wskazał jako właściwy do usunięcia stabilizatora Samodzielny Publiczny Wojewódzki Szpital [...] w P. - po ustaleniu rodzaju implantu użytego podczas operacji w ośrodku w S. Także prof. dr. hab. n. med. T. T. wskazał, że usunięcie stabilizatorów kręgosłupa jest wykonywane w wielu ośrodkach neurochirurgicznych w Polsce, zwracając uwagę na konieczność posiadania przez ośrodek krajowy instrumentarium dedykowanego do określonego typu stabilizatorów. W tym celu organ ustalił z ośrodkiem w S. kwestię producenta i typ stabilizatora, po czym wyjaśnił w ramach korespondencji z prof. nadzw. dr. hab. n. med. B. K., że w Samodzielnym Publicznym Wojewódzkim Szpitalu [...] w P. istnieje możliwość wykonania wnioskowanego zabiegu. Ośrodek ten został wskazany w opinii prof. dr. hab. P. M.. W tym stanie rzeczy Sąd nie podzielił zarzutów skargi odnośnie braku przeprowadzenia wszechstronnego postępowania dowodowego. Zdaniem Sądu, Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie oraz uznał, że wnioskowany zabieg usunięcia implantu może być przeprowadzony w kraju. Ocenę organu wyrażoną w zaskarżonej decyzji poprzedziło wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, związane ściśle z zasadą swobodnej oceny dowodów, która także została zachowana (art. 77 i art. 80 k.p.a.). Wbrew twierdzeniom skargi, z opinii prof. dr. hab. P. M. nie wynika brak możności przeprowadzenia zabiegu w Polsce. W żaden sposób nie świadczy o tym przywołane w skardze twierdzenie, że skoro chirurg operujący w Austrii zalecił usunięcie implantu ze względu na dobro chorego to należy implant usunąć. W szczególności, że w dalszej części opinii wprost wskazano krajowy ośrodek, w którym jest możliwe dokonane stosownego zabiegu. Również opinia lekarza wnioskującego, dr hab. n. med. R. G. wskazuje jedynie, że z punktu widzenia dobra pacjenta optymalnym rozwiązaniem jest zastosowanie się do zaleceń chirurga, który operował pacjenta w S.. Jednakże, w świetle jasnej dyspozycji art. 42 j ustawy oświadczeniach, operacja w S. mogłaby mieć miejsce jedynie w sytuacji, w której zabieg ten nie byłby możliwy do wykonania na ternie kraju (i spełnione byłyby pozostałe kryteria). Tymczasem taka konstatacja w przywołanej opinii się nie pojawiła. W ocenie Sądu, nie ma zatem podstaw, aby zakwestionować pozostałe zebrane w sprawie opinie wskazujące na możliwość dokonania usunięcia implantu w Polsce. Tym samym nie można zarzucić organowi pominięcia zebranych w postępowaniu dowodów przy finalnej ocenie braku zaistnienia ustawowych przesłanek zasadności skierowania skarżącego do przeprowadzenia leczenia poza granicami kraju. Jednocześnie prawidłowość rozstrzygnięcia organu w tym zakresie implikuje niezasadność żądania skarżącego co do pokrycia kosztów transportu do miejsca udzielenia świadczeń za granicą na podstawie art. 42 j ust. 2 ustawy o świadczeniach. Należy wskazać, że przy aktualnie obowiązującej konstrukcji zasad kierowania na leczenie zagraniczne, ujętej w art. 42 j ust. 1 ustawy o świadczeniach, bezzasadne są zarzuty skargi w zakresie terminu oczekiwania na zabieg w Polsce, czy też potencjalnego ryzyka błędu i jego skutków podczas dokonywania operacji w kraju. Przepis art. 42 j ust. 1 i 2 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych nie statuuje bowiem ww. okoliczności, jako przesłanek, które są brane pod uwagę przez organ, przy wydawaniu przedmiotowej decyzji. Organ zatem nie był zobligowany do dokonywania oceny wniosku w postulowanym w skardze zakresie. Na marginesie nadmienić należy, że przyjęcie powyższej argumentacji skarżącego prowadziłoby do wprowadzenia pozaustawowego kryterium kierowania na leczenie zagraniczne, jakim jest kontynuacja leczenia w konkretnym zagranicznym ośrodku, w którym je rozpoczęto, przy pominięciu możności oceny wykonania danego leczenia w kraju. W oczywisty sposób taka interpretacja stałaby w sprzeczności z literalnym brzmieniem art. 42 j ust. 1 ustawy o świadczeniach. Organ tymczasem zobowiązany jest, zgodnie z art. 6 k.p.a., do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa i wydając w niniejszej sprawie administracyjnej decyzję nie mógł zastosować przesłanek, które nie zostały ujęte w stosownym, właściwie zastosowanym przepisie. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło