VI SA/Wa 2459/15
PostanowienieWSA w Warszawie2016-06-08
Skład orzekający: Jakub Linkowski, Andrzej Wieczorek, Urszula Wilk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie sądowe w sprawie zaskarżenia decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego staje się bezprzedmiotowe z dniem ogłoszenia upadłości spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej?Ratio decidendi
Postępowanie sądowe w sprawie zaskarżenia decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego staje się bezprzedmiotowe z dniem ogłoszenia upadłości spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej, ponieważ ogłoszenie upadłości powoduje wygaśnięcie zarządu komisarycznego z mocy prawa. W takiej sytuacji orzekanie o zgodności z prawem decyzji ustanawiającej zarządcę staje się bezcelowe.Stan faktyczny
Spółdzielcze kasy oszczędnościowo-kredytowe (SKOK) wniosły skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) z dnia [...] sierpnia 2015 r. o ustanowieniu zarządcy komisarycznego. KNF wniosła o oddalenie lub odrzucenie skarg, a następnie o umorzenie postępowania, wskazując na ogłoszenie upadłości jednej ze SKOK. Sąd połączył sprawy do wspólnego rozpoznania i postanowił umorzyć postępowanie.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.) Protokolant sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. spraw ze skarg R. w C. oraz K. z siedzibą w S. na decyzję Komisji Nadzoru Finansowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia zarządcy komisarycznego postanawia: umorzyć postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie
Decyzją z [...] sierpnia 2015 r. Komisja Nadzoru Finansowego działając na podstawie art. 74k ust. 1 w zw. z art. 73 ust. 3 i ust. 4 i ust. 5 i ust. 8 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1450, z późn. zm.) i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm. - dalej: k.p.a.) w związku z art. 11 ust. 1 i ust. 5 ustawy z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 614) ustanowiła z dniem [...] sierpnia 2015 r. w S. w C. (dalej: S., K.) zarządcę komisarycznego do czasu wykonania zadań określonych w pkt 5 decyzji.
Skargi na tę decyzję wniosły: R. [...] w C. i K. z siedzibą w S.
W odpowiedzi na skargę R., Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W odpowiedzi na skargę K., Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ewentualnie o oddalenie skargi jako bezzasadnej.
Pismami z [...] czerwca 2016 r. Komisja Nadzoru Finansowego wniosła o umorzenie postępowania w sprawach z obydwu skarg na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. wskazując, iż stało się ono bezprzedmiotowe wobec ogłoszenia upadłości S. w C.
Do pism dołączono odpisy Postanowienia Sądu Rejonowego [...] w K. Wydział [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. (sygn. akt [...]), którym ogłoszono upadłość S. w C. i m.in. wyznaczono syndyka masy upadłości.
Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 8 czerwca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączył sprawy toczące się z obydwu skarg do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z uwagi na wniosek Komisji Nadzoru Finansowego o odrzucenie skargi K. z siedzibą w S. w pierwszej kolejności koniecznym jest przeprowadzenie oceny dopuszczalności tej skargi.
Zgodnie z art. 73 ust. 6 w zw. z art. 74k ust. 1 ustawy z dnia 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych (t. j : Dz. U z 2013 r., poz. 1450 ze zm.), od decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego rada nadzorcza kasy lub Kasy Krajowej może wnieść skargę do sądu administracyjnego w terminie 7 dni od daty doręczenia decyzji. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Przepisu art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) nie stosuje się. Fakt, iż od decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego nie przysługuje środek zaskarżenia w administracyjnym toku instancji, nie oznacza, że dopuszczona do udziału w tym postępowaniu Kasa Krajowa nie ma legitymacji skargowej. Wprawdzie powołany przepis art. 73 ust. 6 ww. ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych wskazuje, że skargę może wnieść Rada Nadzorcza Kasy, jak to uczyniła w niniejszej sprawie, niemniej jednak takie uregulowanie prawne wynika jedynie z tego, że z dniem ustanowienia zarządcy komisarycznego członkowie Zarządu Kasy zostają odwołani z mocy prawa, a udzielone wcześniej prokury i pełnomocnictwa wygasają. Kompetencje innych organów Kasy ulegają zawieszeniu. Na zarządcę komisarycznego przechodzi prawo podejmowania decyzji we wszystkich sprawach Kasy, z wyjątkiem wprowadzania zmian w jej statucie (art. 73 ust. 3). Z tego też względu ustawodawca wprost wskazał, który z organów danej Kasy (w zależności od tego, czy postępowanie o ustanowienie zarządcy komisarycznego dotyczy Kasy czy Kasy Krajowej) może wnieść skargę do sądu administracyjnego w sytuacji ustanowienia w niej zarządcy komisarycznego. Jest to zatem regulacja szczególna. Jeśli więc postępowanie takie dotyczyłoby Kasy Krajowej, wówczas legitymowaną do wniesienia skargi byłaby Rada Nadzorcza Kasy Krajowej. Natomiast w przypadku, gdy postępowanie o ustanowienie zarządcy komisarycznego dotyczy Kasy, jak w rozpoznawanej sprawie, legitymacja skargowa przysługuje Radzie Nadzorczej Kasy, ale nie przysługuje Radzie Nadzorczej Kasy Krajowej. Nie oznacza to jednak, że będąca uczestnikiem postępowania administracyjnego K. traci przez to uprawnienie do wniesienia skargi. Jako uczestnik takiego postępowania jest ona bowiem legitymowaną do jej wniesienia na podstawie art. 50 § 1 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W myśl tego przepisu, uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. W świetle art. 5 § 2 pkt 5 kpa, organizacje społeczne to organizacje zawodowe, samorządowe, spółdzielcze i inne. Z kolei zgodnie z art. 2 ww. ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo - kredytowych, kasa jest spółdzielnią, do której w zakresie nieuregulowanym ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1443). Skoro zatem K. spełnia kryterium organizacji społecznej i brała udział w prowadzonym w niniejszej sprawie postępowaniu administracyjnym, to nie powinno budzić wątpliwości, że jest legitymowaną do wniesienia skargi w trybie art. 50 § 1 ww. ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie ma więc podstaw do odrzucenia jej skargi.
Po wydaniu decyzji o ustanowieniu zarządcy komisarycznego postanowieniem Sądu Rejonowego [...] w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. została ogłoszona upadłość S. w C.
Zgodnie z art. 433 pkt 1) i 2) w zw. z art. 441 a ust. 4 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (t.j.:Dz.U.2015.233 ze zm.) z dniem ogłoszenia upadłości:
1) organy zarządzające i nadzorcze banku ulegają rozwiązaniu;
2) wygasają zarząd komisaryczny, powołanie likwidatora oraz uprawnienia kuratora ustanowionego na podstawie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 128).
Zgodnie z poglądami doktryny: "Z dniem ogłoszenia upadłości dochodzi do wygaśnięcia zarządu komisarycznego. Zarząd ten mógł być w banku ustanowiony tak na podstawie art. 158 ust. 5 pr.bank. (wraz z zawieszeniem działalności banku), jak i na podstawie z art. 145 pr.bank. (dla kierowania realizacją programu naprawczego banku). W obu przypadkach zarząd komisaryczny jest powoływany w drodze decyzji KNB. W art. 433 pkt 1 in principio pr.up. i n. chodzi zatem o wygaśnięcie nie tyle samego zarządu komisarycznego, lecz o wygaśnięcie decyzji, na mocy której został on ustanowiony. Jest to szczególny przypadek wygaśnięcia decyzji administracyjnej (zob. art. 162 k.p.a.), który następuje z mocy samego prawa i nie jest konieczne wydanie w tym przedmiocie decyzji KNB (decyzji "o wygaśnięciu zarządu komisarycznego"). Z dniem ogłoszenia upadłości wygasają wszelkie uprawnienia zarządu komisarycznego (co do tych uprawnień por. art. 145 ust. 2 pr.bank.)" (Konrad Kohutek, Komentarz do art. 433 ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, Zakamycze 2005, Lex).
Przedstawiony pogląd w zw. z art. 441 a prawa upadłościowego i naprawczego pozostaje aktualny w odpowiednim zakresie w odniesieniu do skutków ogłoszenia upadłości Kasy i odpowiednio decyzji KNF o ustanowieniu zarządcy komisarycznego.
Zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż wskazane w pkt 1-2.
Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2016 r. Naczelny Sąd Administracyjny umorzył postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wskazując, że: "skoro więc zarząd komisaryczny wygasł, a przedmiotem sprawy jest decyzja Komisji Nadzoru Finansowego ustanawiająca zarządcę komisarycznego, to bezprzedmiotowe stało się orzekanie o jej zgodności z prawem" (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie Sąd podziela przedstawiony pogląd.
Wobec powyższego na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło