II SA/Rz 1558/15
WyrokWSA w Rzeszowie2016-06-14
Skład orzekający: Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa, Marcin Kamiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca przywrócenie rowu do stanu pierwotnego została wydana prawidłowo przy niewystarczającym ustaleniu stanu faktycznego i braku wykazania szkody na gruntach sąsiednich?Ratio decidendi
Sąd stwierdził, że decyzja organów administracyjnych została wydana z naruszeniem prawa materialnego i procesowego z powodu niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego, braku wykazania realnej szkody na gruntach sąsiednich oraz nieprecyzyjnego określenia obowiązku przywrócenia rowu, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji decyzje obu instancji zostały uchylone i sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Skarżący K. R. i E. R. zostali zobowiązani decyzją Wójta Gminy do przywrócenia rowu (wodnicy) do stanu pierwotnego na ich działce, co miało usunąć blokadę spływu wód powierzchniowych. Decyzja ta została utrzymana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Skarżący kwestionowali istnienie rowu na ich działce, zarzucali błędy w opinii biegłego oraz brak wykazania szkody na gruntach sąsiednich. Sąd stwierdził, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego i nie wykazały realnej szkody, a także nie precyzowały obowiązku przywrócenia rowu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz decyzję Wójta Gminy i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego w kwocie 557 zł.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa WSA Marcin Kamiński Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi E. R. i K. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2015 r.nr [...] w przedmiocie przywrócenia rowu do stanu pierwotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących E. R. i K. R. solidarnie kwotę 557 zł /słownie: pięćset pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
II SA/Rz 1558/15
UZASADNIENIE
Przedmiotem wspólnej skargi K. R. i E. R. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO" lub "Kolegium") z [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia rowu do stanu pierwotnego, którą wydano w następującym stanie sprawy;
Na podstawie pisemnej interwencji S. W. i A. K. dotyczącej przywrócenia drożności rowu do stanu pierwotnego biegnącego przez działkę własności K. i E. R. o nr ew. 1442/16 w Ż. na skutek wykonania wału ze skoszonej na działce nr 1442/16 trawy blokującej spływ wody, Wójt Gminy [...] wszczął postępowanie w sprawie naruszenia stosunków wodnych.
Wydana w sprawie decyzja pierwszoinstancyjna z dnia [...] października 2013 r. została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. W ponownie prowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], Wójt Gminy [...] nakazał K. i E. R., jako właścicielom działki nr ewid. 1442/16, przywrócenie rowu (wodnicy)- do stanu pierwotnego przebiegającego przez nią działkę na odcinku od granicy z działką nr 1442/19 do granicy z działką nr 1442/32 w związku z jego zasypaniem ziemią na terenie działki nr 1442/16. W podstawie prawnej organ podął art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r., poz. 469 ze zm.) zwana dalej w skrócie P.w. oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23 - publikator aktualny an dzień orzekania przez Sąd) zwana dalej w skrócie k.p.a.
Z ustaleń faktycznych organu wynika, że E. R. w maju 2013 r. skoszoną na działce trawę ułożył przy ogrodzeniu działki S. W. w miejscu istniejącego rowu odwadniającego, co spowodowało blokadę spływającej wody z działek należących do R. K., S. W., A. K. i W. M. oraz powstanie zastoiska wodnego. Ustalono, że na macierzystej działce nr 1442/3, podzielonej następnie na działki nr 1442/16, 1442/28, 1442/29, 1442/30, 1442/31, 1442/32, istniała wodnica niebędąca rowem melioracyjnym. Została ona zasypana na całej szerokości działki nr 1442/16.
Istniejąca konfiguracja terenu (nachylenie) powoduje, że wody opadowo roztopowe spływają w kierunku zgodnym z naturalnym spadkiem terenu zarówno z posesji i gruntów wnioskodawców, jak również terenów przyległych w kierunku działki nr 1442/16 w miejsce, w którym znajdowała się wodnica. W ocenie Wójta opierającego się na sporządzonej w sprawie opinii biegłego, odtworzenie istniejącej wodnicy znajdującej się w zaniżeniu terenowym na działce nr 1442/16 przywróci swobodny spływ powierzchniowych wód opadowych z działek sąsiednich, jak też z samej działki nr 1442/16 istniejącym przez działki nr 1442/32 i 1442/25 rowem (wodnicą) do rowu melioracyjnego nr ewid. 706/7 w Ż. i nie będą tworzyć się zastoiska i rozlewiska. Wobec tego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego wydano powyższy nakaz.
W odwołaniu K. R. i E. R. zarzucili, że decyzja pierwszej instancji nie zawiera należytego uzasadnienia, gdyż organ nie odniósł się do zgromadzonych dowodów wskazujących, że na ich działce rowu nie było; nie mógł przez to być zasypany. Nie można było ponadto wykorzystać tej części materiału dowodowego, który został zgromadzony przez pracownika wyłączonego od rozpoznania sprawy. Opinia biegłego zawiera istotne uchybienia, gdyż nie podaje m.in. rzędnych terenu i nie wyjaśnia sposobu podwyższenia terenów sąsiednich, w tym należących do państwa Z. i W., na których zmieniono stosunki wodne w ten sposób, że wodna z nich spływa na położoną niżej ich nieruchomość, na której podczas intensywniejszych opadów tworzy się zastoisko. W ich ocenie nakaz z art. 29 Prawa wodnego powinien być orzeczony wobec właścicieli sąsiednich nieruchomości, a nie wobec nich.
Opisana na wstępie decyzją SKO utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając w całości ustalenia faktyczne o ocenę prawną organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 29 Prawa wodnego właścicielowi nie można zmieniać stosunków wodnych na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Bezsprzecznie w ocenie Kolegium na działkach objętych postępowaniem istniał ciek wodny odprowadzający wody powierzchniowe z drogi gminnej i przyległych działek do rowu melioracyjnego na działce nr 706/7. Ukształtowanie działki nr 1442/16 powoduje naturalny spływ wód powierzchniowych z działek 1442/19 i 1442/18, które są położone wyżej. W toku postępowania stwierdzono, że ciek na działce 1442/16 stał się niedrożny poprzez jego zablokowanie złożoną skoszoną trawą; został ona następnie zasypany, co obrazuje materiał fotograficzny. To zaś powoduje podtapianie działek położonych wyżej i tworzenie się na nich zastoisk wodnych. Zaistniały podstawy do wydania nakazu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, uzupełnionej w piśmie z dnia 7 grudnia 2015 r., K. i E. R., domagając się uchylenia wydanych w sprawie decyzji i orzeczenia o kosztach postępowania, zarzucili organom niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, w tym w zakresie obecnego ukształtowania terenu oraz podniesienia poziomu terenów sąsiednich poprzez nawiezienie ziemi i utwardzenie działki S. W. w 3/4 jej powierzchni. Nie ustalono też, czy rzeczywiście na ich działce istniał rów, wodnica, ciek wodny, rów odwadniający, rów melioracyjny czy naturalny ciek wodny, a samego zaniżenia terenu nie można za takowe traktować. Nie udowodniono też, aby cokolwiek zasypali. Nie wykazano ponadto, aby na działkach sąsiednich powstały szkody. Ponowili także zarzuty odwołania kierowane przeciwko opinii biegłego oraz wskazali, że organy pominęły kwestie nieustalonych granic działek. Zwrócili uwagę, że w przedłożonych przez nich decyzjach o warunkach zabudowy oraz o podziale nieruchomości nie było mowy o jakimkolwiek rowie czy cieku wodnym na ich działce, a pomimo tego dowody te nie zostały uwzględnione. Sam nakaz został zaś sformułowany nieprecyzyjnie. Niemniej, w ich ocenie nie zachodziły w ogóle przesłanki do nałożenia go na nich.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U z 2014, poz.1647). Zakres kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w granicach wyżej wskazanych, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie nie tylko z przyczyn wskazanych w skardze. Mimo długotrwałości prowadzonego postępowania, zainicjowanego wnioskiem S. W. i A. K. z dnia 31 maja 2013 złożonym w tym samym dniu w organie I instancji to stan faktyczny nie został właściwie ustalony przy zastosowaniu reguł procedury administracyjnej, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Konsekwencją niedostatecznego ustalenia stanu faktycznego sprawy było naruszenie przepisów prawa materialnego w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Niespornie przedmiot sprawy dotyczył zmiany stosunków wodnych na gruncie i podlegał rozpoznaniu na podstawie art. 29 Prawa wodnego. Przepis ten zakazuje właścicielowi gruntu zmiany stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku jej odpływu - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzania wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2). Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (ust. 3).
Zatem w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 29 Prawa wodnego, organ ma obowiązek ustalenia, czy nastąpiła zmiana stosunków wodnych na gruncie i czy spowodowała szkodę. Jak przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, powodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi i daje organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Działaniem takim jest nie tylko kierowanie wody przepływającej przez dany teren na sąsiednią działkę, ale także wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich np. zasypanie zagłębienia, którym dotychczas spływały wody opadowe z terenów wyżej położonych lub podwyższenie terenu uniemożliwiające spływ wody. Ustawodawca wyraźnie wskazuje tu, że chodzi o grunty sąsiednie, a nie tylko sąsiadujące bezpośrednio z działkami podmiotu, który dopuszcza się zmiany stanu wody na gruncie.
Bezspornie postępowanie wyjaśniające w sprawie dotyczącej uregulowania stosunków wodnych na gruncie, a w szczególności ewentualnego nałożenia w trybie administracyjnym obowiązków na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, wymaga szerokiego przeprowadzenia czynności dowodowych dających odpowiedź na pytanie czy właściciel nieruchomości sąsiedniej w istocie dokonał zmiany stosunków wodnych i czy zmiana ta negatywnie wpłynęła na grunty sąsiednie. Zauważyć jednocześnie należy, że nie każda zmiana stosunków wodnych będzie powodowała zastosowanie art. 29 ust. 3 prawa wodnego, a jedynie taka zmiana, która negatywnie, szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie (por. wyroki z dnia 29 grudnia 2012 r. w sprawie II OSK 1538/11 oraz z dnia 12 czerwca 2013 r. w sprawie II SA/GI 23/13, CBOSA). Jednocześnie stwierdzić należy, że szkoda o jakiej mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego musi być realna, objawiać się negatywnym uszczerbkiem majątkowym w aktywach strony, albo powodować sytuację, w której niemożliwym jest użytkowanie nieruchomości w sposób dotychczasowy. Inaczej mówiąc szkoda w drugim znaczeniu to także doprowadzenie do takich zmian stosunków wodnych w następstwie, którego następuje okresowe zalanie części sąsiedniej działki i w ten sposób uniemożliwienie użytkowania w sposób zgodny z przeznaczeniem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 17 września 2013 rok sygn. akt II SA/Rz 161/13, lex nr 1395467). Nie jest więc wymagane wystąpienie szkody majątkowej w rozumieniu przepisów prawa cywilnego. Inaczej rzecz ujmując, organ musi ustalić oraz wykazać istnienie związku przyczynowo-skutkowego między dokonaną zmianą na działce sąsiedniej, a wynikłą z powodu tej zmiany szkodą w rozumieniu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne na gruncie sąsiednim. W każdym przypadku konieczną przesłanką zastosowania ww. przepisy jest jednoznaczne wykazanie, że stwierdzona zmiana stanu wód na gruncie oddziałuje szkodliwie na grunty sąsiednie.
W niniejszej sprawie zabrakło tak przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego przez organy, aby w sposób niewątpliwy została wykazana szkoda na gruntach sąsiednich, przyczyną której były działania podejmowane przez skarżących. Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że odnośnie wystąpienia realnych szkód spowodowanych zasypaniem wodnicy wnioskodawcy wypowiedzieli sie w pismach z dnia 4 listopada 2014 r. i z dnia 7 listopada 2014 r. Podano, że zastoiska wodne ujemnie wpływają na grunty sąsiednie. Natomiast istniejąca konfiguracja terenu (nachylenie) powoduje, że wody opadowe roztopowe spływają w kierunku zgodnym z naturalnym spadkiem terenu zarówno z posesji i gruntów wnioskodawców jak również z terenów przyległych w kierunku działki nr 1442/16 w miejscu, w którym znajdowała się wodnica. Ani w uzasadnieniu decyzji organu I instancji ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie ma opisanych szkód powstałych na działkach wnioskodawców. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołuje się do zdjęcia nr 4 dla wykazania szkód na działce 1442/18 oraz oględzin przeprowadzonych w dniu 1 kwietnia 2015 r. (zdjęcie nr 1) jednakże brak jest wykazania realnej szkody na działkach wnioskodawców poprzez ich opisanie w uzasadnieniu decyzji. Również takiej analizy nie zawiera opinia sporządzona przez biegłego R. B. z dnia 7 sierpnia 2014 r. i w jej uzupełnieniu w piśmie z dnia 29 września 2014 r.
Odrębną kwestią jest istnienie wodnicy na działce nr 1442/16, kwestionowane przez skarżących. Z treści opinii sporządzonej przez biegłego R. B. z dnia 7 sierpnia 2014 r., wynika, że do 1971 r. wodnica funkcjonowała i posiadał długość 245 m. W latach 1971-1980 r. rów został zlikwidowany (zasypany) przez właściciela działki nr 1442/1 na odcinku 150 m (obecnie na działkach nr 1442/8, 1422/9, 1442/18). Ponieważ właścicielowi działki nr 1442/16 (E. R.) dokonał dalszej likwidacji rowu (zasypania) na odcinku 35 m (kierunek odpływu wód opadowych przedstawiono strzałkami na mapie nr 3). Obecnie przedmiotowy ciek wodny jako rów otwarty funkcjonuje na działkach nr 1442/32 i 1442/25 na długości 60 m. W wyniku likwidacji rowu (wodnicy na długości 185 m oraz lokalnego podwyższenia terenu zmienił się dotychczasowy kierunek odpływu wód opadowych na działkach nr 1442/7, 1442/8, 1442/9, 1442/18, 1442/16. W konsekwencji przedstawionych ustaleń biegły stwierdził, że na mocy art. 29 Prawa wodnego, Wójt Gminy [...] winien w drodze decyzji nakazać właścicielom działek nr 1442/8, 1442/9, 1442/18, 1442/16 nakazać odtworzenie zasypanego rowu (przywrócenie stanu poprzedniego) kierując wody powierzchniowe poprzez istniejący rów otwarty na działkach nr 1442/32 i 1442/25 do rowu melioracyjnego na działce nr 706/7. Z uwagi na trwałą zabudowę działki nr 1442/18 i 1442/8 dopuszcza się zmianę trasy rowu prowadząc go między działkami 1442/18 i 1442/19. Natomiast w piśmie z dnia 29 września 2014 r. biegły wyjaśnił, że w celu przywrócenia wodnicy do stanu poprzedniego na działce nr ew. 1442/16 należy zachować rzędne dna nie wyższe niż 182,4 m npm. zapewniając swobodny spływ wód powierzchniowych do istniejącego rowu melioracyjnego. Biegły podał też, że zasypanie rowu (wodnicy) na działce nr 1442/16 wpływa ujemnie na grunty sąsiednie, ponieważ nie zapewnia swobodnego odpływu wód opadowych z wyżej położonych terenów na działkach nr 1442/18 i 1442/19. Brak wypowiedzi o powstaniu szkody, jako przesłanki zastosowania normy wynikającej z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.
W uzasadnieniu decyzji organ l instancji stwierdził, że opinia melioracyjna w sprawie przywrócenia rowu (wodnicy) na działce nr 1442/16 do stanu poprzedniego wykonana została przez osobę posiadająca odpowiednie uprawnienia i organ nie wnika w szczegóły techniczne, w jaki sposób biegły doszedł do końcowych wniosków w swojej opinii.
Sąd zwraca jednak uwagę, że opinia ta podlega ocenie organu zgodnie z wynikającą z art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów. Wyraźnego przy tym podkreślenia wymaga, że organ prowadzący postępowanie dowodowe nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi, które posiada biegły. Organ winien jednak dokonać oceny tego dowodu pod względem formalnym, tj. zbadać, czy dowód ten został wystawiony (podpisany) przez uprawnioną osobę w przepisanej przez właściwe przepisy formie, czy zawiera wymagane przepisami prawa elementy treści, czy jest uzasadniony, czy zawarta w opinii konkluzja nie jest sprzeczna z jej uzasadnieniem. Organ zobowiązany jest również ocenić, czy dowód nie zawiera niejasności, braków lub pomyłek (por. H. Knysiak-Molczyk, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo Wolters Kluwer, Warszawa 2015 r., s. 583 i powołane tam orzecznictwo).
Autor opinii stwierdził, że możliwym jest odtworzenie zasypanego rowu (przywrócenie do stanu poprzedniego), przy czym nie jest wiadomym, jaką postać miał ten stan poprzedni na działce nr 1442/16, czyli przebieg, głębokość, szerokość wcześniej istniejącej wodnicy. Biegły dopuszcza też zmianę trasy rowu poprzez poprowadzenie go w granicy między działkami nr 1442/18 i 1442/19, ale nie czyni żadnych ustaleń w zakresie skorelowania biegu wodnicy na działce nr 1442/16, której dotyczył wniosek S. W. i A. K. a ich własnymi działkami, w szczególności działki S. W. nr 1442/18, na której w całości zosatął zlikwidowana wodnica. Nie można bowiem pominąć ciągłości wodnicy, której odtworzenie również między działkami wnioskodawców sugeruje biegły w opinii. Biegły wskazuje na szerszy zasięg przedmiotowy sprawy niż wyznacza to wniosek S. W. i A. K. z dnia 31 maja 2013 r. Biegły wskazuje na istnienie jedności funkcjonalnej zasypanej wodnicy, co w ocenie Sądu wymaga szczególnie wnikliwej oceny całego zagadnienia, bowiem będzie miało wpływ na treść decyzji kształtującej stosunki wodne, w tym na określenie obowiązku podmiotów celem likwidacji szkodliwie oddziałującej na sąsiednie grunty zmiany stosunków wodnych. Z opinii uzupełniającej biegłego wynika ponadto, że istniejąca wodnica jest częściowo zakryta, a częściowo otwarta, przy czym nie jest to pokazane na żadnym rysunku, czy przedstawione opisowo, jakich odcinków to dotyczy. Biegły nie wypowiedział się, w jaki sposób skarżący winni nawiązać wykonanie rowu z istniejącą częścią wodnicy.
Mając na uwadze wyżej opisane zastrzeżenia Sąd stwierdził, że w tym zakresie nie została przeprowadzona przez organy orzekające w sprawie ocena opinii biegłego. Brak ten przełożył się na sposób określenie obowiązku nałożonego na K. R. i E. R. Użycie przez organ I instancji w rozstrzygnięciu bardzo ogólnego zwrotu "przywrócenia rowu (wodnicy) do stanu pierwotnego przebiegającego przez działkę nr 1442/16" należy uznać za niewystarczające, gdyż poddaje w wątpliwość możliwość jej wykonania w przypadku skierowania wykonania obowiązku w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Brak jest określenia długości, trasy i szerokości i głębokości odtwarzanej wodnicy. Ta okoliczność, czyli wykonalność obowiązku umknęła organom obydwu instancji. Z opinii biegłego nie wynika ponadto, jaki wpływ na zmianę stosunków wodnych na nieruchomościach 1442/18 i na 1442/19 miało zlikwidowanie wodnicy na całej długości działki nr 1442/18. W tej sytuacji trudno przyjąć za jednoznaczne ustalenia Kolegium, że zasypanie cieku wodnego na działce nr 1442/16 szkodliwe oddziałuje na działkę S. W. poprzez zablokowanie spływu wód oraz podtopienia słupków ogrodzenia w granicy z działką nr 1442/16 i 1442/18. Okoliczność ta również winna zostać wyjaśniona w ponownie prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, gdyż kwestia stosunków wodnych wymaga kompleksowego rozwiązania, nawet jeżeli wykonawcami poszczególnych odcinków byłyby różne podmioty.
Powyższe jest konsekwencją niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym braku oceny materiału dowodowego, czym został naruszony art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. Konsekwencją jest też naruszenie przepisów prawa materialnego, gdyż ustalony stan faktyczny nie pozwalał na precyzyjne określenie obowiązku polegającego na przywróceniu stanu poprzedniego, bowiem nie uwzględniono zmian na gruncie opisanych w opinii przez biegłego, wyżej przywołanego. W tej sytuacji doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego w wyżej przedstawiony sposób.
Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 p.p.s.a.
Opisane naruszenia prawa procesowego i materialnego spowodowały uwzględnienie skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. i uchylenia decyzji obydwu instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy będą związane ocena prawną odnośnie wyjaśnienia stanu faktycznego jak również określenia obowiązku przez pryzmat jego wykonalności.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło