III SA/Lu 1645/15
WyrokWSA w Lublinie2016-07-07
Skład orzekający: Iwona Tchórzewska, Grzegorz Grymuza, Robert Hałabis
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania może zostać utrzymana w mocy, jeśli organ pierwszej instancji nie zawarł w rozstrzygnięciu decyzji informacji o niezastosowaniu zmniejszenia płatności, mimo że kwota potencjalnego zmniejszenia nie przekroczyła 100 euro?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Decyzja organu pierwszej instancji nie zawierała wymaganej informacji o niezastosowaniu zmniejszenia płatności, mimo że kwota potencjalnego zmniejszenia nie przekroczyła 100 euro, co jest istotne dla prawidłowego określenia nienależnie pobranych środków. Ponadto organy nie wykazały w sposób wystarczający, że działka, na której stwierdzono niezgodność, stanowi grunt rolny, mimo kwestionowania tego przez stronę skarżącą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2014. Organ pierwszej instancji przyznał płatność, ale nakazał rolnikowi przeprowadzenie zabiegów agrotechnicznych na jednej z działek z powodu stwierdzonych nieprawidłowości. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, wskazując na różnice w powierzchniach działek oraz brak przestrzegania norm rolnośrodowiskowych. Skarżący kwestionował wyniki kontroli i charakter działki, na której stwierdzono niezgodność.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Sąd zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz M. G. kwotę [...] zł z tytułu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Grzegorz Grymuza, Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Sekretarz sądowy Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi M. G. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] marca 2015 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz M. G. kwotę [...] zł z tytułu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r. o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2014.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu 16 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek [...] o przyznanie na rok 2014 płatności ONW.
Decyzją z dnia [...] marca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] przyznał [...] płatność ONW na rok 2014 w łącznej kwocie 895 zł. Jednocześnie, z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, organ pierwszej instancji nakazał rolnikowi przeprowadzić w terminie do dnia 31 lipca 2015 r. zabiegi agrotechniczne na działce DKR@4.
Skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji.
Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że w ramach postępowania administracyjnego wniosek o przyznanie płatności na rok 2014 przeszedł kontrolę administracyjną w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS (System Identyfikacji Działek Rolnych). Przeprowadzona kontrola wykazała nieprawidłowości.
Powierzchnia zgłoszona do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 5,00 ha. Natomiast powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej wyniosła 4,93 ha. Różnica dotyczyła:
- działki rolnej A, położonej na działce ewidencyjnej nr [...] (gmina [...], obręb [...]), gdyż powierzchnia stwierdzona wyniosła 3,01 ha, podczas gdy we wniosku deklarowano powierzchnię 3,03 ha;
- działki rolnej E, położonej m.in. na działkach ewidencyjnych nr [...],[...] i [...] (gmina [...], obręb [...]), gdyż powierzchnia stwierdzona wyniosła 1,24 ha, podczas gdy we wniosku deklarowano powierzchnię 1.29 ha.
W sytuacji jednak, gdy różnica pomiędzy obszarem zadeklarowanym we wniosku o płatność, a obszarem stwierdzonym wynosi do 0,1 ha, płatność przysługuje do powierzchni deklarowanej. W związku z tym do obliczenia płatności przyjęto zadeklarowaną powierzchnię 5,00 ha.
Organ odwoławczy wskazał ponadto, że w dniu 18 listopada 2014 r. w gospodarstwie [...] została przeprowadzona kontrola na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności. W wyniku kontroli stwierdzono brak przestrzegania normy N.04.1, to jest rolnik nie prowadził na łąkach lub pastwiskach wymaganego koszenia i usuwania okrywy roślinnej w terminie lub nie były na nich wypasane zwierzęta, co miało miejsce w przypadku działki DKR@4 na działce ewidencyjnej nr [...], położonej w gminie [...], obręb [...]. W świetle przepisu § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014 r., poz. 1372) w przypadku gdy rolnik ubiega się o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania program rolnośrodowiskowy, jest zobowiązany do przestrzegania normy określonej tym przepisem. Wniosek z dnia 13 maja 2014 r. dotyczył również przyznania płatności rolnośrodowiskowej. We wniosku, w sekcji VII obejmującej oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, strona zadeklarowała m.in. działkę nr [...] o powierzchni 0,07 ha, jako niezgłoszoną do programów pomocowych. Skarżący był zaś zobowiązany do utrzymywania zgodnie z normami wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa.
Mając jednak na względzie, że łączna kwota zmniejszenia z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów w odniesieniu do płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowych nie przekraczała równowartości kwoty 100 euro, przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1913/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania agromonetarnego systemu dla euro w rolnictwie i zmieniającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. UE L 365 z 21.12.2006. str. 52, ze zm.), na podstawie art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich odstąpiono od pomniejszenia kwoty płatności, a jednocześnie nakazano [...] usunięcie stwierdzonych niezgodności.
Organ odwoławczy podniósł, że w świetle § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014 r., poz. 1372) w związku z art. 23 rozporządzenia 73/2009, rolnik jest zobowiązany do przestrzegania określonych w tym przepisie norm na gruntach rolnych wchodzących w skład gospodarstwa. Wykładnia językowa tego przepisu prowadzi wprost do wniosku, że wolą ustawodawcy było objęcie normą wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa. Przepisy mające zastosowanie w przedmiotowej sprawie nie przewidują żadnych odstępstw od utrzymania gruntów zgodnie z normami, zaś ograniczenie zastosowania obowiązku utrzymania gruntów zgodnie z normą wynikającą z art. 1 ust 1 pkt 2 rozporządzenia z 11 marca 2010 r. tylko do gruntów rolnych spełniających wymóg definicji działki rolnej określonej w § 2 pkt 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.) nie ma uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa. Objęcie gruntu rolnego systemem dopłat wynika z § 3 powołanego rozporządzenia, w którym ustawodawca odwołuje się do definicji działki rolnej. Oznacza to, że tylko do gruntów rolnych stanowiących działki rolne o powierzchni co najmniej 0,1 ha przysługują płatności ONW.
Organ wskazał również, że pozostawienie powierzchni nieskoszonej jest obowiązkiem rolnika realizującego zobowiązanie rolnośrodowiskowe w wariancie, w ramach którego wymóg ten został określony. Podjęte przez skarżącego zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie obejmuje działki ewidencyjnej nr [...], wobec czego nie można uznać konieczności pozostawienia powierzchni nieskoszonej za działanie zgodne z przepisami prawa.
[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu skargi skarżący zakwestionował wyniki przeprowadzonej kontroli i stwierdzonych różnic w stosunku do zadeklarowanych powierzchni działek, a także zaistnienie podstaw do nałożenia nakazu usunięcia niezgodności w odniesieniu do działki DKR@4 podnosząc, iż działka nr [...] obejmuje lasy i grunty zadrzewione i wskazując w tym zakresie na treść zapisów w ewidencji gruntów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr z 2014 r., poz. 1647 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718, z późn. zm., powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") polegają na kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Daje temu wyraz przepis art. 145 p.p.s.a., który w § 1 stanowi między innymi, że sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Jednocześnie art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przeprowadzona według wskazanych reguł kontrola zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2015 r. skutkowała uznaniem przez Sąd, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż obie wymienione decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa.
Zgodnie z treścią decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], na rok 2014 przyznano [...] płatność ONW w łącznej wysokości 895 zł. Ponadto w decyzji organu pierwszej instancji nakazano [...] podjęcie działań zmierzających do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w kontroli w zakresie norm i wymogów N.04.1, to jest nakazano przeprowadzić koszenia łąk i pastwisk lub prowadzić wypas zwierząt w okresie wegetacyjnym traw. Organ podał, iż nieprawidłowość ta została stwierdzona na działce DKR@4 ([...]) na powierzchni 0,07 ha i nakazał przeprowadzić odpowiednie zabiegi agrotechniczne w terminie do dnia 31 lipca 2015 r.
Rozstrzygnięcie decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r. nie zawiera dalszej jeszcze treści.
Dopiero w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że kwota pomniejszenia z tytułu nieprzestrzegania norm oraz wymogów dla płatności ONW wynosi 3 %, to jest 26,85 zł, a ponieważ kwota pomniejszenia płatności z tytułu wszystkich wniosków złożonych w 2014 r. nie przekracza równowartości kwoty 100 euro, kwota płatności określonych decyzją nie została pomniejszona o wskazaną wyżej kwotę.
Powołany w ramach podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie nakazu usunięcia niezgodności przepis § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. Nr 40, poz. 329 z późn. zm.) przewiduje w ustępie 1, że jeżeli na podstawie art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173 z późn. zm.) nie zastosowano zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 23 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz.U.UE.L.2009.30.16 z późn. zm.), kierownik biura powiatowego Agencji właściwy w sprawie przyznania płatności ONW podejmuje działania, o których mowa w art. 23 ust. 2 akapit drugi tego rozporządzenia.
Zgodnie zaś z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w przypadku, o którym mowa w ust. 1, w decyzji w sprawie przyznania płatności ONW:
1) podaje się informację o:
a) niezastosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia,
b) objęciu stwierdzonej niezgodności działaniami, o których mowa w art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009, podejmowanymi przez kierownika biura powiatowego Agencji, w roku następującym po roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności ONW;
2) nakazuje się realizację w wyznaczonym terminie określonych działań mających na celu usunięcie stwierdzonych niezgodności.
Jak wynika z art. 23 ust. 1 rozporządzenia nr 73/2009, w przypadku niezastosowania się do wymogów podstawowych w zakresie zarządzania lub zasad dobrej kultury rolnej zgodnej z ochroną środowiska w jakimkolwiek momencie w ciągu danego roku kalendarzowego i gdy taka niezgodność jest wynikiem działania lub zaniechania, które można bezpośrednio przypisać rolnikowi składającemu wniosek o pomoc w danym roku kalendarzowym, całkowitą kwotę płatności bezpośrednich, które zostały lub mają zostać przyznane temu rolnikowi po zastosowaniu do niego art. 7, 10 i 11, zmniejsza się lub wyklucza zgodnie z zasadami szczegółowymi określonymi w art. 24.
Jednakże przepis art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 w akapicie pierwszym przewiduje, że niezależnie od przepisów ust. 1 oraz zgodnie z warunkami określonymi w szczegółowych przepisach, o których mowa w art. 24 ust. 1 rozporządzenia, państwa członkowskie mogą zadecydować o niestosowaniu zmniejszenia lub wykluczenia z płatności w przypadku, gdy ich kwoty wynoszą 100 EUR lub mniej na rolnika i na rok kalendarzowy.
Na gruncie prawa krajowego regulację taką, jak przewidziana w akapicie pierwszym art. 23 ust. 2 rozporządzenia nr 73/2009 zawiera art. 28b ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Zgodnie z ostatnio wymienionym przepisem zmniejszenia lub wykluczenia, o którym mowa w art. 51 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005, nie stosuje się, jeżeli zmniejszenie albo wykluczenie wynosi nie więcej niż równowartość kwoty 100 euro przeliczonej na złote według kursu euro ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006 z dnia 21 czerwca 2006 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1290/2005 w odniesieniu do prowadzenia kont przez agencje płatnicze, deklaracji wydatków i dochodów oraz warunków zwrotu wydatków w ramach EFRG i EFRROW.
Przepis art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009 stanowi, że w przypadku gdy państwo członkowskie decyduje o zastosowaniu wariantu przewidzianego w akapicie pierwszym, a zatem nie stosuje zmniejszenia lub wykluczenia płatności ze względu na to, że kwoty te wynoszą 100 euro lub mniej na rolnika w roku kalendarzowym, w następnym roku właściwy organ podejmuje działania wymagane do zapewnienia, że rolnik usunie stwierdzone niezgodności, których to dotyczy. Rolnik jest powiadamiany o stwierdzeniu niezgodności i obowiązku podjęcia działania naprawczego.
W świetle § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. na gruncie prawa polskiego to kierownik biura powiatowego Agencji właściwy w sprawie przyznania płatności bezpośrednich podejmuje działania, o których mowa w art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009.
Przy tym z przepisu § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r., w powiązaniu z art. 23 ust. 2 akapit drugi rozporządzenia nr 73/2009 wynika, że rozstrzygnięcie decyzji wydawanej na podstawie § 13 ust. 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2009 r. powinno zawierać elementy wymienione w tym przepisie, w tym informację o stwierdzonej niezgodności.
Wskazanym wymogom nie odpowiada natomiast decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...]. Rozstrzygnięcie tej decyzji nie zawiera bowiem informacji o niezastosowaniu zmniejszenia.
W świetle art. 107 § 1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Rozstrzygnięcie, zwane także osnową lub sentencją decyzji, powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron bez uzasadnienia. W szczególności zaś decyzja organu administracji, nakładająca na stronę postępowania administracyjnego obowiązek określonego zachowania, powinna obowiązek ten wyrażać precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji. Nie jest też dopuszczalne rozstrzyganie o części uprawnień lub obowiązków stron w osnowie decyzji, a o pozostałej części w uzasadnieniu (por. Andrzej Wróbel Komentarz aktualizowany do art.107 Kodeksu postępowania administracyjnego, t. 10, LEX).
Trzeba też podkreślić, że podanie w decyzji informacji o niezastosowaniu zmniejszenia jest istotne w świetle art. 28 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 4 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którymi pomoc wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje operacji w całości lub w części lub obowiązków związanych z jej wykonaniem, jak również pomoc techniczna wypłacona beneficjentowi, który nie wykonuje zobowiązań związanych z jej przyznaniem, jako pobrane nienależnie podlegają, co do zasady, zwrotowi wraz z odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych.
Ze wskazanych przyczyn uznać należy, że zarówno decyzja Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] marca 2015 r., nr [...], jak i utrzymująca ją w mocy decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2015 r., są wadliwe, co skutkowało koniecznością ich uchylenia.
Niezależnie od powyższego trzeba wskazać, że w sytuacji nakazania usunięcia niezgodności przez zobowiązanie strony do wykonania konkretnych zabiegów agrotechnicznych na określonej w decyzji działce, w uzasadnieniach decyzji organy zobowiązane były wykazać, iż niezgłoszona do programów pomocowych działka DKR@4, położona w gminie [...], obręb [...], na działce ewidencyjnej nr [...], obejmuje grunt rolny w postaci łąki czy pastwiska, które nie są uprawiane zgodnie z normami, wymagającymi koszenia i usuwania okrywy roślinnej stosownie do powołanego w zaskarżonej decyzji § 1 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2014 r., poz. 1372). W zakresie stwierdzonego naruszenia organy odwołały się wyłącznie ogólnie do wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 18 listopada 2014 r. Natomiast nie rozważyły szerzej wyżej wymienionej kwestii czy przedmiotowa działka obejmuje grunt rolny, choćby przez odwołanie się do poprzednio składanych wniosków czy ustaleń stanu faktycznego także z lat poprzedzających złożenie wniosku na rok 2014. Trzeba zauważyć, że skarżący w toku postępowania administracyjnego kwestionował rolny charakter działki. Stanowisko to podtrzymał w postępowaniu sądowym, podnosząc, iż działka nr [...] obejmuje lasy i grunty zadrzewione. Nie można uznać za wystarczające w tym zakresie zawartego w odpowiedzi na skargę stwierdzenia, iż zakwalifikowanie gruntu jako rolnego wynika z deklaracji strony w sekcji VII wniosku.
Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
Zarazem jednak art. 21 ust. 2 tej ustawy stanowi, iż w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie:
1) stoi na straży praworządności;
2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy;
3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania;
4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania; przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się.
Powyższe oznacza, że w przypadku, gdy organ administracji wszczyna z własnej inicjatywy postępowanie dowodowe odnośnie pewnej okoliczności, to powinien je przeprowadzić zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 listopada 2011 r., II SA/Ke 546/11).
Ponadto w świetle art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się, co do zasady, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem decyzja administracyjna wydana w takiej sprawie powinna realizować zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 k.p.a., wedle którego organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Z tych względów i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzją organu pierwszej instancji podlegały uchyleniu.
Zawarte w punkcie II wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów postępowania uzasadnia art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło