I SO/Sz 3/16

PostanowienieWSA w Szczecinie2016-07-07

Skład orzekający: Aleksandra Jawoszek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmujący zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, powinien zostać uwzględniony, biorąc pod uwagę sytuację finansową i osobistą wnioskodawczyni?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni wykazała, że spełnia przesłanki do ustanowienia adwokata z urzędu ze względu na niskie dochody, ponoszone niezbędne wydatki oraz trudną sytuację osobistą i zdrowotną. Jednocześnie, wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stał się zbędny, ponieważ strona skarżąca działania, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. "e" p.p.s.a.
Stan faktyczny
B. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej odmawiające uznania zarzutu braku doręczenia upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawczyni wskazała na utratę majątku i dokumentów w wyniku pożaru, trudną sytuację finansową, niskie dochody z działalności gospodarczej, wydatki związane z utrzymaniem rodziny oraz zły stan zdrowia psychicznego. Wnioskodawczyni posiadała zadłużenie wobec ZUS i prowadzone było przeciwko niej postępowanie egzekucyjne.
Rozstrzygnięcie
1) ustanowiono adwokata; 2) umorzono postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata p o s t a n a w i a: 1) ustanowić adwokata 2) umorzyć postępowanie z wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. B. K. (ur. [...] r.) złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata do sporządzenia i złożenia do WSA skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania wniesionego pismem z dnia 15 marca 2016 r. zarzutu braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Wnioskodawczyni dołączyła do wniosku kopię ww. postanowienia. W uzasadnieniu Wnioskodawczyni wskazała, że w wyniku pożaru w dniu [...] r. spaleniu uległ budynek mieszkalny – komunalny w P., w wyniku czego utraciła cały dobytek, w tym dokumenty. Aktualnie przydzielono jej mieszkanie socjalne, w którym mieszka z [...]-letnią córką W. K. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnego majątku i oszczędności aby ponieść koszty sądowe oraz opłacić profesjonalnego pełnomocnika. Wskazała także, że jej zły stan zdrowia psychicznego uniemożliwia jej samodzielne sporządzenie skargi do Sądu. Wnioskodawczyni utrzymuje się z działalności gospodarczej, z której otrzymuje skromne dochody rzędu ok. [...] zł miesięcznie. Córka skarżącej otrzymuje alimenty w kwocie [...] zł i stypendium socjalne w kwocie [...] zł, z których ponosi własne wydatki, w tym związane z opłaceniem czesnego w szkole (córka jest studentką [...] roku Wydziału Nauk Społecznych w S.). Wydatki dwuosobowej rodziny to: spłata kredytu na zakup rzeczy do funkcjonowania gospodarstwa domowego ([...] zł), opłata za czynsz ([...] zł), opłata za energię elektryczną ([...] zł), gaz ([...] zł), wywóz śmieci ([...] zł), wyżywienie ([...] zł ), środki czystości ([...] zł), leki ([...] zł). Ponadto, z ustaleń poczynionych na podstawie dokumentów nadesłanych do sprawy o sygn. I SO/Sz 2/16, w wykonaniu wezwania referendarza sądowego, wynika, że Wnioskodawczyni jest osobą rozwiedzioną, korzysta z pomocy finansowej Ośrodka Pomocy Społecznej w P. (z zaświadczenia Ośrodka Pomocy Społecznej w P.z dnia 13 maja 2015 r. wynika, że stronie w okresie od 1 listopada 2015 r. do 30 kwietnia 2016 r. wypłacono świadczenia w łącznej kwocie [...] zł). Wnioskodawczyni posiada rachunek bankowy, związany z działalnością gospodarczą w Banku [...], którego stan na dzień 10 maja 2016 r. wynosił [...] zł. Drugi rachunek bankowy w tym Banku zlikwidowała w dniu 23 kwietnia 2016 r. Z kolei, saldo rachunku bankowego posiadanego przez córkę Wnioskodawczyni w [...], na dzień 10 maja 2016 r. wynosiło [...] zł. Wnioskodawczyni z tytułu działalności gospodarczej w okresie od 1 stycznia 2016 r. do 31 marca 2016 r. zaewidencjonowała przychody w kwocie [...] zł, koszty uzyskania przychodu w kwocie [...] zł, dochód w kwocie [...] zł. Za 2015 r. Wnioskodawczyni zadeklarowała (w zeznaniu – PIT 36) przychody z działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, przychody z działalności wykonywanej osobiście: [...] zł oraz z innych źródeł ([...] zł), w łącznej wysokości [...] zł; łączny dochód [...] zł. Wnioskodawczyni na dzień 20 maja 2016 r. posiadała zadłużenie wobec ZUS na łączną kwotę [...] zł. Wobec Wnioskodawczyni prowadzone jest postępowanie egzekucyjne z rachunku bankowego, na rzecz ZUS, który wystawił tytuły wykonawcze na łączną kwotę [...] zł. Wnioskodawczyni bezskutecznie ubiegała się o umorzenie należności z tytułu składek społecznych. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Z treści przepisu art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej zwanej "p.p.s.a.", wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodzinny. Stosownie do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Do tych przepisów szczególnych należy zaliczyć przepisy określające przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy na wniosek strony. Mając na uwadze niskie dochody Wnioskodawczyni oraz wysokość dochodu jej córki, wykazany stan posiadania, ponoszone niezbędne wydatki oraz sytuację osobistą i zdrowotną Wnioskodawczyni, przyjąć trzeba, iż wykazała ona, że spełnia przesłanki warunkujące ustanowienie adwokata z urzędu. Z tych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt 1 sentencji. Odnośnie zaś wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wskazać należy, że Wnioskodawczyni jest w niniejszej sprawie zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych (opłat sądowych i wydatków) na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit "e" p.p.s.a., z którego wynika, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach w zakresu ubezpieczeń społecznych. W tej sytuacji postępowanie wszczęte wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne na podstawie art. 249a p.p.s.a., zgodnie z którym jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. O umorzeniu postępowania wszczętego wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych orzeczono w pkt 2 sentencji. W myśl zaś art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. do czynności w zakresie przyznania prawa pomocy, które wykonuje referendarz sądowy należy wydawanie na posiedzeniu niejawnym postanowień o przyznaniu, cofnięciu, odmowie przyznania prawa pomocy albo umorzeniu postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. i 249a w związku z art. 239 § 1 pkt 1 lit "e" i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło