VII SA/Wa 2317/15

WyrokWSA w Warszawie2016-10-12

Skład orzekający: Tadeusz Nowak, Mirosława Kowalska, Elżbieta Zielińska - Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na konieczność wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a., uchylając postanowienie organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Uzasadnieniem była konieczność wyjaśnienia stanu prawnego nieruchomości oraz charakteru wykonanych prac, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy i prawidłowe zastosowanie przepisów prawa budowlanego. Sąd uznał, że organ pierwszej instancji przedwcześnie nakazał sporządzenie nowej ekspertyzy technicznej, nie wyjaśniwszy uprzednio stanu prawnego i charakteru inwestycji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. i P. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które uchyliło postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładające na skarżących obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej trzech zbiorników odwadniających. Organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji nie zebrał wystarczających dowodów dotyczących stanu prawnego nieruchomości i charakteru wykonanych prac, a także oparł swoje rozstrzygnięcie na błędnej podstawie prawnej i wadliwie doręczył postanowienie pełnomocnikowi strony przeciwnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska - Śpiewak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi A. P. i P. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 2 oraz art. 144 kpa -ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013r., poz. 267 z późn. zm.) oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm.) po rozpatrzeniu zażalenia A. i P. P. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. Nr [...] z dnia [...] maja 2015r. znak: [...], nakładające na A. i P. P. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej trzech zbiorników odwadniających teren przy ul. [...] w miejscowości P. gm. [...] - uchylił w całości zaskarżone rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2012r. poinformował strony o wszczęciu na wniosek D. i S. Z. postępowania administracyjnego w sprawie odwodnienia terenu działki o nr ew. [...] (ul. [...]) położonej w miejscowości P. gm. [...]. W trakcie przeprowadzonych w dniu [...] stycznia 2012r. oględzin stwierdzono, że w ulicy [...] na wysokości posesji nr [...] wykonano trzy studzienki chłonne (wzdłuż osi ulicy). Studzienki są wykonane naprzeciwko bramy wjazdowej do posesji. Inwestorzy nie przedstawili żadnej dokumentacji na wykonane roboty w pasie drogowym. A.P. oświadczyła, że studzienki wykonano w październiku 2011r. Jedna studzienka składa się z trzech kręgów, pozostałe dwie z 2,5 kręgów. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. nakazał A. i P. P. wstrzymanie robót budowlanych oraz przedstawienie odpowiedniej dokumentacji na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, celem ewentualnej legalizacji zaistniałej samowoli budowlanej. W związku z nieprzedłożeniem dokumentów wymaganych w/w rozstrzygnięciem, organ powiatowy decyzją Nr [...] z dnia [...] października 2012r. nakazał A. i P. P. całkowitą rozbiórkę wykonanej sieci odwodnienia terenu, zrealizowanej na terenie ww. działek. W wyniku postępowania odwoławczego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r. znak: [...], uchylił w całości w/w rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w P. Nr [...] z dnia [...] czerwca 2012r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ nadzoru budowlanego I instancji postanowieniem Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013r. nałożył na inwestorów obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanych robót budowlanych. W dniu [...] lutego 2013r., do organu powiatowego wpłynęła ekspertyza techniczna sporządzona przez mgr inż. arch. M. R. (nr upraw. [...] z której wynika, że studnie chłonne zostały wykonane zgodnie ze sztuką budowlaną. Roboty budowlane polegające na budowie odwodnienia terenu nie stwarzają bezpieczeństwa dla życia ludzi, bezpieczeństwa mienia czy też pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. postanowieniem Nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r. nakazał A. i P. P. wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych polegających na budowie sieci odwodnienia na terenie ww. działek, a decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. nakazał rozbiórkę części sieci przedmiotowego odwodnienia terenu. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją Nr [...] z dnia [...] września 2013r. znak: [...], uchylił w/w decyzję organu pierwszej instancji i odmówił nakazania A. i P.P. rozbiórki spornej sieci odwodnienia terenu. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu wniosku D. i S. Z., decyzją z dnia [...] grudnia 2013r. znak: [...], odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013. Następnie po rozpoznaniu wniosku D. i S. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy organ centralny decyzją z dnia [...] marca 2014r. znak: [...], uchylił w całości własną decyzję z dnia [...] grudnia 2013r. i stwierdził nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2013r. Następnie organ stopnia wojewódzkiego decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2014r. znak: [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w P. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] maja 2015r. znak: [...], nałożono na A. i P. P. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej trzech zbiorników odwadniających teren przy ul. [...] w miejscowości P. gm. [...]. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie w ustawowym terminie złożyli A. i P. P.. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że podstawa prawna badanego postanowienia tj. wskazany tam art. 81 c ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie daje podstaw do nałożenia na zobowiązanych obowiązku wykonania ekspertyzy technicznej gdyż ten wynika to dyspozycji art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem organu drugiej instancji, organ powiatowy winien dołączyć do akt sprawy dokumenty potwierdzające stan prawny działek [...],[...],[...],[...],[...] i [...] oraz w tym kontekście ocenić charakter wykonanych prac, tj. czy inwestorzy wykonali urządzenie techniczne czy obiekt budowlany. Powyższe pozwoli na zastosowanie właściwych przepisów dotyczących legalizacji wykonanych prac. Wreszcie organ drugiej instancji wskazał, że postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w P. Nr [...] zostało skierowane na błędny adres Kancelarii Prawnej P. Z. - pełnomocnika D. i S. Z.. P. Z. informował organ powiatowy o zmianie adresu siedziby kancelarii prawnej (karta nr 56 w aktach Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego). Ponadto, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że organ powiatowy pomimo złej podstawy prawnej skarżonego postanowienia, słusznie nakazał skarżącym przedstawienie ekspertyzy technicznej, gdyż wykonana w 2013r. ekspertyza, która znajduje się w aktach sprawy dotyczy innego stanu faktycznego tj. opracowanie to nie obejmuje aktualnego stanu prawnego działek, na których wykonano studzienki chłonne. Natomiast kwestie dotyczące zgodności inwestycji z przepisami prawa miejscowego winny być oceniane przez organ powiatowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wnieśli A. i P.P.. W uzasadnieniu skargi podkreślili, że nie mogą zgodzić się ze stanowiskiem organu drugiej instancji co do tezy iż organ powiatowy mimo złej podstawy prawnej skarżonego postanowienia, słusznie nakazał przedstawienie ekspertyzy technicznej, gdyż wykonana w 2013r. ekspertyza, która znajduje się w aktach sprawy dotyczy innego stanu faktycznego, tj. opracowanie nie obejmuje aktualnego stanu prawnego działek, na których wykonano studzienki chłonne." Takie stanowisko kłuci się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że dołączenie do akt dokumentów potwierdzających stan prawny działek i dokumentu urbanistycznego jest obowiązkiem organu pierwszej instancji. Stan faktyczny jest niezmiennie utrwalony na gruncie od około czterech lat, nie zawiera dokumentów obejmujących aktualny stan prawny działek tyle że uzupełnienie akt o te dokumenty, na co wskazano w zaskarżonym postanowieniu, jest obowiązkiem organu pierwszej instancji. Wykonana w 2013r. ekspertyza techniczna odnosi się do tego, do czego powinna się odnieść - czy roboty budowlane wykonano zgodnie ze sztuką budowlaną i czy nie występuje zagrożenie bezpieczeństwa i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia oraz środowiska. Zdaniem skarżących organ drugiej instancji miał obowiązek uchylenia postanowienia organu pierwszej instancji oraz umorzenia postępowania. Orzekł z rażącym naruszeniem prawa art.138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie odpowiada przepisom prawa. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" dotyczy sytuacji, w której organ pierwszej instancji nie przeprowadził, postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że miało to istotny wpływ na treść wydanej przez niego decyzji. Zdaniem Sądu właśnie taki stan ma miejsce w okolicznościach sprawy niniejszej. Organ pierwszej instancji powinien bowiem ustalić stan prawny nieruchomości objętej inwestycją, w tym zakresie może posłużyć się ewidencją gruntów, danymi z ksiąg wieczystych. Ustalenie charakteru nieruchomości jak trafnie wskazał organ drugiej instancji będzie konieczne dla prawidłowej kwalifikacji procedury stosowanej wobec stwierdzonej samowoli budowlanej. Jednak dopiero po takim uzupełnieniu materiału dowodowego organ będzie mógł ocenić potrzebę ewentualnego uzupełnienia, podkreślmy uzupełnienia ekspertyzy technicznej, którą już dysponuje przez geodezyjne określenie położenia studzienek. Może okazać się to uzasadnione tylko wtedy położenia przedmiotu samowoli nie da się określić na podstawie prostej analizę uzupełnionego materiału dowodowego. Jak słusznie podniósł organ drugiej instancji orzeczenie organu pierwszej instancji oparto na błędnie wskazanej podstawie prawnej. Uchybienie to nie mogłoby jednak być samodzielną podstawą uzasadniającą orzeczenia kasatoryjnego organu drugiej instancji. Podobnie nie ulega wątpliwości, że organ pierwszej instancji naruszył przepisy postępowania wobec braku prawidłowego doręczenia postanowienia pełnomocnikowi stron tego postępowania. Jednak i to nie jest wystarczające do wydania decyzji kasacyjnej, bowiem musi równocześnie wystąpić druga przesłanka wskazana w cytowanym § 2, mianowicie musi zachodzić konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podsumowując Sąd stwierdza, zaskarżone postanowienie było o tyle uzasadnione, że oceniło jako przedwczesne orzeczenie o sporządzeniu nowej ekspertyzy w szczególności gdy po ustaleniu wskazanych wyżej okoliczności organ pierwszej instancji będzie mógł rozważyć, co najwyżej konieczność uzupełnienie ekspertyzy we wskazanym powyżej zakresie. Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło