VII SA/Wa 2860/15

WyrokWSA w Warszawie2016-11-15

Skład orzekający: Tomasz Stawecki, Krystyna Tomaszewska, Elżbieta Zielińska – Śpiewak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej powinien stwierdzić nieważność decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, jeśli od jej wydania upłynął znaczny okres czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej, mimo stwierdzenia rażącego naruszenia prawa przy wydaniu decyzji, powinien odmówić stwierdzenia jej nieważności, jeśli od jej wydania upłynął znaczny okres czasu (ponad 10 lat), a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. W takiej sytuacji organ powinien jedynie stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa i wskazać okoliczności uzasadniające odmowę stwierdzenia nieważności, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego P 46/13.
Stan faktyczny
Państwowa Szkoła Muzyczna I st. w N. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Starosty z 1999 r. o pozwoleniu na budowę. Wojewoda stwierdził nieważność decyzji Starosty z powodu rażącego naruszenia Prawa budowlanego, polegającego na zatwierdzeniu projektu ocieplenia ściany na działce, do której inwestor nie posiadał prawa do dysponowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego P 46/13, uznał, że mimo rażącego naruszenia prawa, stwierdzenie nieważności decyzji po upływie ponad 16 lat od jej wydania naruszałoby zasadę pewności obrotu prawnego i odmówił stwierdzenia nieważności, ograniczając się do stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Państwowej Szkoły Muzycznej I st. im. [...] w N.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2016 r. sprawy ze skargi Państwowej Szkoły Muzycznej I st. im. [...] w N. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa i odmowy stwierdzenia jej nieważności z uwagi na znaczny upływ czasu oddala skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2015r, znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zm.) w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 ( Dz. U. z 2015 r., poz. 702) po rozpatrzeniu odwołania Z. F. oraz Starosty [...], uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2015r, którą stwierdzono nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999 , Nr [...] i orzekł, że decyzja Starosty [...] z dnia 1 lutego 1999 , Nr [...] została wydana z naruszeniem prawa lecz odmówił stwierdzenia jej nieważności z uwagi na znaczny upływ czasu. W uzasadnieniu przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Starosta [...] decyzją z [...] lutego 1999 r., nr [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił G. i Z. F. pozwolenia na przebudowę części mieszkania na lokal handlowy i rozbudowę budynku gospodarczego z przystosowaniem na cele mieszkalne na działkach nr ew. [...] i nr ew. [...], położonych w N. przy [...]. Następnie po przeprowadzeniu na wniosek Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia im. [...] w N. postępowania nadzorczego, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r stwierdził nieważność kontrolowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999r, nr [...] z uwagi na rażące naruszenie art. 32 ust 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Mianowicie z projektu budowlanego zatwierdzonego kontrolowaną decyzja wynika, że poza adaptacją pomieszczeń i rozbudową budynku, które realizowane będą na działkach nr ew. [...] i nr ew. [...] przewidziane są także roboty budowlane polegające na ocieplaniu ściany usytuowanej w granicy z działką nr [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa i oddaną w trwały zarząd Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. [...] w N.. Ocieplenie tej ściany styropianem o grubości 10 cm zostało zaprojektowane na działce nr [...], co do której inwestor nie przedłożył dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a to stanowi o rażącym naruszeniu prawa. W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999 r., w części dotyczącej udzielenia pozwolenia na wykonanie ocieplenia ściany wschodniej, usytuowanej w granicy z działką nr ew. [...], została wydana z rażącym naruszeniem przepisu oraz art. 32 ust. 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego. Przedmiotowe roboty budowlane zostały przewidziane do realizacji na terenie działki nr ew. [...], wobec której inwestorzy nie wykazali prawa do dysponowania na cele budowlane. Działka ta stanowiła własność Powiatu [...], a obecnie należy do Skarbu Państwa, przy czym jej trwałym zarządcą została ustanowiona Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w N.. Zdaniem organu nadzorczego udzielenie pozwolenia na budowę na działce, w stosunku do której inwestor nie posiada prawa do dysponowania na cele budowlane, wywołuje skutki społeczno-gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządnego państwa, godząc jednocześnie w prawo własności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego badając kontrolowana decyzję wskazał, że nie jest ona obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Rozwiązania projektowe spornej inwestycji nie naruszają rażąco ustaleń zawartych w decyzji Burmistrza N. z dnia [...] lipca 1998 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na adaptacji części mieszkania na działalność handlową oraz rozbudowie budynku gospodarczego, którą to decyzję inwestorzy dołączyli do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Jak wynika z projektu zagospodarowania terenu rozbudowa budynku gospodarczego została zaprojektowana w kierunku wschodnim w głąb działki inwestycyjnej nr [...]. Projekt budowlany nie przewidywał wykonania opaski betonowej wzdłuż wschodnich, zewnętrznych ścian istniejących budynków gospodarczych, usytuowanych w granicy z działką nr [...]. Wojewódzki Konserwator Zabytków w P. postanowieniem z dnia [...] grudnia 1998r, Nr [...] wyraził zgodę na zmianę wyglądu elewacji przedmiotowego budynku oraz na rozbudowę oficyny budynku. Pomimo, że kontrolowana decyzja w części dotyczącej zaprojektowanego ocieplenia została wydana z rażącym naruszeniem prawa tym niemniej w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzenie nieważności kontrolowanej decyzji z uwagi na powyższe naruszenie prawa, po upływie ponad 16 lat od jej wydania oraz w okolicznościach niniejszej sprawy – tj. w sytuacji gdy Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w N.na taką formę i takie usytuowanie inwestycji godziła się i której nie kwestionowała przez ponad 11 lat pozostawałaby w opozycji do fundamentalnej zasady pewności obrotu, oraz naruszałaby elementarne poczucie sprawiedliwości. Organ powołał się na stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702) w którym uznano za niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej przepis art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Mając powyższe na uwadze, organ uznał, że niedopuszczalnym jest wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji obarczonej wadą rażącego naruszenia prawa, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło ponad 10 lat. Wskazał też, że kontrolowana decyzja Starosty [...] nie jest obarczona żadną z pozostałych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Państwowa Szkoła Muzyczna I stopnia w N.. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 2 Konstytucji i art. 156 § 2 k.p.a., polegające na arbitralnym ustaleniu, iż upływ 16 lat od wydania decyzji, a 12 lat od przeniesienia szkoły skarżącej do budynku na działce [...] (dawnej [...]) wypełnia dyspozycję art. 2 Konstytucji i uniemożliwia stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej o pozwoleniu na budowę, a także pominięcie istotnej okoliczności, iż decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] została wydana pomimo braku decyzji o warunkach zabudowy dla działki [...]. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi przez Sąd następuje jedynie w przypadku naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły dlatego skarga podlegała oddaleniu. Podkreślić należy, iż w niniejszej sprawie sąd kontroluje decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015r, znak: [...] wydaną w trybie nadzoru. Prowadzone w trybie nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie ma na celu ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy jakie ma miejsce w przypadku postępowania odwoławczego, a jedynie wyjaśnienie kwalifikowanej niezgodności z prawem. Dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 k.p.a. organ orzekający w tym zakresie bada stan faktyczny i prawny z daty wydania decyzji. W rozpatrywanej sprawie, organ nadzorczy prawidłowo ustalił, iż kontrolowana w trybie nadzoru decyzja Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999 , Nr [...] w części dotyczącej zaprojektowanego ocieplenia została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Rażąco naruszony został art. 32 ust 4 pkt 2 w związku z art. 33 ust 2 pkt 2 Prawa budowlanego. W projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999 , Nr [...] przewidziano roboty budowlane polegające na ocieplaniu ściany usytuowanej w granicy z działką nr [...] stanowiącą własność Skarbu Państwa i oddaną w trwały zarząd Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia im. [...] w N.. Ocieplenie tej ściany styropianem o grubości 10 cm zostało zaprojektowane na działce nr [...], co do której inwestor nie przedłożył dokumentu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, a to stanowi o rażącym naruszeniu prawa. Pomimo stwierdzenia, że kontrolowana decyzja w części dotyczącej ocieplenia ściany obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uwzględnił stanowisko wyrażone przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13 (Dz. U. z 2015 r., poz. 702) w którym uznano za niezgodny z art. 2 ustawy zasadniczej przepis art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy. Skutkiem uznania za niekonstytucyjny przepisu zawartego w art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie dopuszczającym stwierdzenie nieważności decyzji bez jakiegokolwiek ograniczenia czasowego i niewątpliwie po upływie ponad 10 lat od jej wydania, jest konieczność zastosowania w danej sprawie art. 158 § 2 k.p.a. Oznacza to, że nawet w przypadku uznania, że decyzja administracyjna została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej winien ograniczyć się jedynie do stwierdzenia wydania jej z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności z powodu których nie stwierdził nieważności decyzji. W rozpoznawanej sprawie od daty wydania kontrolowanej decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999 , Nr [...] upłynął okres 16 lat, a skarżąca nie kwestionowała decyzji od ponad 11 lat dlatego zgodzić należy się z organem, iż w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy stwierdzenie nieważności decyzji naruszałoby gwarancję bezpieczeństwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji wywodzącą się z zasady ochrony praw nabytych oraz zaufania do demokratycznego państwa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w kontekście przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego trafnie ocenił decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 1999 r., Nr [...] wskazując okoliczności z powodu których nie stwierdził jej nieważności. W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz 1270 ze zm) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło