I SA/Po 1598/16

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Violetta Mielcarek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku ZT o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi ZT na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: 1. zwolnić skarżącego od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla skarżącego adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. Skarżący ZT pismem z dnia [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na wskazane w sentencji postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Pismem procesowym z dnia [...] wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Następnie skarżący złożył sporządzony w dniu [...] na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma [...] lat, od [...] lat choruje, od [...] lat jest rencistą z tytułu całkowitej niezdolności do pracy, jest osobą niepełnosprawną o znacznym stopniu niepełnosprawności od [...] – na tę okoliczność skarżący powołał się na wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...], sygn. akt [...], którego kserokopię załączył do akt sprawy. Wnioskodawca podał, że mieszka sam i nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Wskazał, że jedynym źródłem jego utrzymania jest renta, która nie wystarcza na wykupienie wszystkich leków. Wnioskodawca podał, że nie stać go również na jedzenie. Skarżący podał, że posiada wykształcenie zawodowe, nie zna się na zawiłościach prawnych. Wnioskodawca wskazał, że małżonka opuściła go [...] lat temu i wyjechała, skarżący nie wie gdzie żona przebywa. Wnioskodawca we wniosku o przyznanie prawa pomocy podał na co choruje, wskazał, że leczy się u lekarzy specjalistów i wyjaśnił, że ma problemy z poruszaniem się. Skarżący oświadczył, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z innymi osobami, mieszka w mieszkaniu o pow. [...] m2, które jest własnością jego żony, nie posiada domu, nieruchomości rolnej, innych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, innych praw majątkowych, wierzytelności, przedmiotów o wartości powyżej 5.000,- zł, otrzymuje rentę w wysokości [...]. Skarżący we wniosku podał, że na lekarstwa wydaje ponad [...], a przy tym i tak wszystkich leków nie wykupuje, gdyż nie stać go na to. Po zapłaceniu podatków i rachunków za energię elektryczną, wodę, gaz, ścieki i po kupieniu opału (t.j. drewna i węgla) na życie i leki praktycznie nie ma środków i stąd musi się zadłużać i brać kredyt z banku. Do pisma załączył plan spłat rat z tytułu kredytu zaciągniętego w A w wysokości [...] na [...] miesięcy, rata kredytu wynosi [...]. W świetle art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej jako "P.p.s.a.") zasadą jest, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Wyjątkiem od tej zasady jest instytucja prawa pomocy i zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (por. art. 245 § 2 i § 3 P.p.s.a.). Art. 246 § 1 P.p.s.a. stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje : 1) w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zauważyć należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Stanowi ona wyjątek od ogólnej zasady ponoszenia przez stronę kosztów postępowania i zapewnia osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia kosztów postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe zauważa się, że z argumentacji skarżącego wynika, iż zasadnym jest zwolnienie jego od kosztów sądowych oraz ustanowienie dla niego adwokata, gdyż wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z oświadczeń skarżącego wynika, że jest sobą schorowaną, jest rencistą, nie pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, utrzymuje się z renty w wysokości [...] netto, którą w całości przeznacza na swoje miesięczne utrzymanie, w tym na zakup lekarstw. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, który mógłby stanowić źródło finansowania kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skarżący wykazał zatem, że nie posiada środków na poniesienie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa procesowego w niniejszej sprawie. Wobec powyższego na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.