II SO/Lu 19/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. w przedmiocie wymierzenia [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we [...] grzywny za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi na bezczynność w sprawie udostępnienia informacji publicznej postanawia oddalić wniosek. W dniu [...] r. A. K. (dalej także: skarżący) złożył wniosek o wymierzenie [...] Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we [...] (dalej także: Spółka) grzywny za nieprzekazania Sądowi w terminie skargi z dnia [...] r. na bezczynność Spółki polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] r. o udostępnienie informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek syndyk masy upadłości Spółki wniósł o jego oddalenie, wskazując, że postępowanie sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości nie może być wszczęte przeciwko Spółce. Odnosząc się do powyższego pisma syndyka, skarżący – w piśmie procesowym z dnia [...] r. podkreślił, że wniosek o wymierzenie grzywny skierował przeciwko Spółce, a nie przeciwko syndykowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W myśl art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, organ ten zaś obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia. Trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie został skrócony do 15 dni w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Podkreślenia wymaga, że dla uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny konieczne jest stwierdzenie, że na podmiocie, przeciwko któremu skierowany jest ten wniosek, spoczywały obowiązki wynikające z art. 55 § 1 P.p.s.a. Oceniając zasadność tego wniosku w niniejszej sprawie Sąd obowiązany jest uwzględnić to, że postanowieniem Sądu Rejonowego Lublin-Wschód w Świdniku z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt IX GU 301/15, ogłoszono upadłość Spółki obejmującą likwidację jej majątku. W takim bowiem przypadku – jak wynika z art. 57 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.), upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Wykonanie tego obowiązku upadły potwierdza w formie oświadczenia na piśmie, które składa sędziemu-komisarzowi. Upadły jest obowiązany udzielać sędziemu-komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku. Z powyższego wynika, że obowiązek wydania majątku obejmuje wszystkie jego składniki, które znajdują się w posiadaniu dłużnika. Obowiązek z kolei wskazania majątku obejmuje wszystkie jego elementy znajdujące się w posiadaniu osób trzecich. Wydanie majątku następuje w drodze czynności faktycznych, a wskazanie majątku winno polegać na podaniu nie tylko miejsca jego położenia, ale i danych posiadacza oraz wszelkich informacji o podstawach prawnych tego posiadania. Na skutek wydania majątku syndykowi dłużnik traci prawo zarządzania majątkiem oraz korzystania z niego i rozporządzania nim (zob. P. Zimmermann, Komentarz do art. 57, w: Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 3-5). Skarżący – we wniosku z dnia [...] r. zwrócił się do Spółki o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej organizacji kontroli biletów w komunikacji autobusowej wykonywanej przez Spółkę. W skierowanej do Sądu skardze z dnia [...] r., złożonej za pośrednictwem Spółki, skarżący zarzucił jej bezczynność w przedmiocie nierozpoznania tego wniosku, zaś we wniosku, rozpoznawanym przez Sąd w niniejszej sprawie, zażądał wymierzenia Spółce grzywny za nieprzekazanie do Sądu w ustawowym terminie wspomnianej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Nie budzi wątpliwości Sądu, że informacja żądana przez skarżącego, a w konsekwencji również skarga dotycząca bezczynności w tym zakresie, odnosi się do działalności przedsiębiorstwa upadłej Spółki, co do którego zarząd Spółki utracił uprawnienie do zarządzania tą częścią majątku upadłego, jak również do dysponowania dokumentacją wchodzącą w skład przedsiębiorstwa Spółki. Oznacza to, że jedynym dysponentem materiałów, których wydania domaga się skarżący jest syndyk masy upadłości Spółki i tylko on oraz służby mu podległe mogą pozyskać wspomniane dane z zasobów przedsiębiorstwa. Tym samym jedynie temu podmiotowi może być wymierzona grzywna za niewykonanie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wskazać trzeba, że powyższe stanowisko Sądu uwzględnia specyfikę skutków ogłoszenia upadłości oraz uprawnień przysługujących syndykowi. Należy pamiętać, na co zwrócił uwagę Syndyk w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, że zgodnie z art. 144 Prawa upadłościowego, jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone tylko przez syndyka lub przeciwko niemu. Zdaniem Sądu, istotnym argumentem wzmacniającym przyjęte przez Sąd stanowisko jest wynik sięgnięcia do wykładni funkcjonalnej cytowanego przepisu art. 144 Prawa upadłościowego. Niewątpliwie bowiem tylko wskazanie syndyka jako uprawnionego i zobowiązanego do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a co za tym idzie – do przekazania Sądowi skargi na bezczynność w tym zakresie (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy), umożliwia zrealizowanie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, w konkretnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Oczekiwanie zaś, że prawo to mogłoby zostać zrealizowane przez zarząd upadłej Spółki, nie dysponujący przecież prawem zarządzania majątkiem, korzystania z niego i rozporządzania nim możliwością, co obejmuje – ze swej istoty – dostęp do danych przedsiębiortstwa upadłej Spółki, w tym dokumentacji żądanej we wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, czyniłoby dostęp do informacji publicznej iluzorycznym. Wskazać należy, że Sądowi znane jest stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie pomimo ogłoszenia upadłości upadły nie traci bytu prawnego na gruncie prawa podatkowego, lecz nadal jest podmiotem praw i obowiązków materialnoprawnych oraz posiada przymiot strony w postępowaniu podatkowym (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 521/09, Legalis). Trzeba mieć jednak na względzie, że stanowisko to nie może być w sposób automatyczny przenoszone na grunt sprawy niniejszej, gdyż nie uwzględnia ono specyfiki spraw dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Jedynie syndyk masy upadłości posiada niezbędne ku temu instrumenty, by zgodnie z regułami opisanymi w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.) udostępnić dane wynikające z dokumentacji, stanowiącej przecież immanentną część majątku upadłej Spółki, z tej racji, że dotyczy ona działalności prowadzonej w przeszłości przez Spółkę. W świetle bowiem art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustaw, obowiązanym do udostępniania informacji publicznej jest podmiot reprezentujący osobę prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Oczywistym jest zaś, jak wskazano wyżej, że podmiotem reprezentującym upadłą Spółkę jest jej syndyk i wyłącznie przeciwko niemu mogą się toczyć postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości Spółki. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku, Sąd działając na podstawie wskazanych przepisów, orzekł jak w sentencji postanowienia.