I OZ 2134/16

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. K. na postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SO/Lu 19/16 oddalające wniosek A. K. o wymierzenie grzywny PKS [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we W. za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi A. K. na bezczynność PKS [...] spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej z siedzibą we W. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie do ponownego rozpoznania; 2. nakazać zwrot skarżącemu z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie kwoty 100 (sto) zł tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 26 października 2016 r., sygn. akt II SO/Lu 19/16, oddalił wniosek A. K. o wymierzenie [...] spółce z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą we W. grzywny za nieprzekazanie skargi A. K. na bezczynność tej spółki w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu wskazano, że żądana przez skarżącego informacja publiczna, a w konsekwencji również skarga na bezczynność w zakresie jej udostępnienia, odnosi się do działalności przedsiębiorstwa upadłej spółki, co do którego zarząd utracił uprawnienie do zarządzania, w tym również do dysponowania dokumentacją. Powyższe oznacza, że jedynym dysponentem materiałów, których wydania domaga się skarżący jest syndyk masy upadłości przedmiotowej spółki. Tylko on może pozyskać rzeczone dane z zasobów przedsiębiorstwa. Tym samym tylko temu podmiotowi może być wymierzona grzywna za niewykonania obowiązków określonych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Sąd podkreślił, że tylko wskazanie syndyka jako uprawnionego i zobowiązanego do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a co za tym idzie - do przekazania Sądowi skargi na bezczynność w tym zakresie (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy) umożliwia zrealizowanie prawa do informacji publicznej w konkretnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Oczekiwanie zaś, że prawo to mogłoby zostać zrealizowane przez zarząd upadłej spółki, niedysponujący przecież prawem zarządzania majątkiem spółki, korzystania z niego ani rozporządzania nim (co obejmuje dostęp do danych przedsiębiorstwa upadłej spółki, w tym do dokumentacji wskazanej we wniosku), czyniłoby dostęp do informacji publicznej w niniejszej sprawie iluzorycznym. Podmiotem reprezentującym upadłą spółkę jest syndyk i wyłącznie przeciwko niemu mogą się toczyć postępowania sądowe i administracyjne dotyczące dotyczące masy upadłości spółki. Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł skarżący, zarzucając mu naruszenie art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r., poz. 233 z późn. zm., dalej: p.u.) poprzez jego zastosowanie, podczas, gdy sprawa nie dotyczy masy upadłości; art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP poprzez aprobatę dla sytuacji, w której organ niewypełniając obowiązków określonych w tym przepisie ogranicza konstytucyjne prawo skarżącego do sądu; art. 55 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i dowolne oddalenie wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny organowi oraz naruszenie art. 151 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez ich zastosowanie, chociaż wniosek zasługiwał na uwzględnienie, a także naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, tj. nieodrzucenie wniosku, pomimo tego, że Sąd, jak wynika z uzasadnienia postanowienie, uznał go za niedopuszczalny. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 54 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.) organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od daty jej wniesienia. Zgodnie zaś z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm., dalej: u.d.i.p.) przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 p.p.s.a.). W przedmiotowej sprawie powstaje problem, czy istnieje możliwość zastosowania sankcji z art. 55 § 1 p.p.s.a. w stosunku do podmiotu, którego ogłoszono upadłość, a w miejsce organów nim zarządzających powołany został syndyk masy upadłości. W myśl art. 144 ust. 1 p.u. po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Zatem przeciw syndykowi wszczęte mogą być jedynie postępowania dotyczące masy upadłości. W sprawach, które nie dotyczą masy upadłości, legitymację zachowuje upadły. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd, że sprawa o udostępnienie informacji publicznej nie jest sprawą dotyczącą masy upadłości, zatem stroną takiego postępowania pozostaje upadła spółka. Złożony w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny nie był skierowany przeciwko syndykowi, ale przeciwko [...] spółce z o.o. i dotyczył nieprzekazania przez tę spółkę skargi strony w przedmiocie bezczynności spółki. Skoro przeciw syndykowi wszczęte mogą być jedynie postępowania dotyczące masy upadłości, a za takie nie może być uznane postępowanie w zakresie udzielenia informacji publicznej a w znaczeniu materialnym stroną takiego postępowania pozostaje upadła Spółka, to nie ma przeszkód, aby żądać od niej wykonania obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a. tj. przekazania skargi na bezczynność w zakresie rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Z tego zaś wynika także, iż możliwe jest ukaranie spółki grzywną za niedopełnienie tego obowiązku (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt. I OZ 611/14 i z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OZ 182/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 lipca 2008 r. sygn. akt I SA/Ke 204/08, postanowienia WSA z dnia 5 stycznia 2016 r. sygn. akt II SO/Lu 10/15 i z dnia 24 kwietnia 2015 r. II SO/Kr 5/15). Biorąc pod uwagę powyższe, złożony w niniejszej sprawie wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, prawidłowo skierowany był przeciwko spółce a nie syndykowi. Zatem nie istnieją żadne przeszkody formalne uniemożliwiające ewentualne wymierzenie spółce grzywny za nieprzekazanie skargi na bezczynność. Wojewódzki Sąd Administracyjny winien rozpoznać wniosek A. K. merytorycznie i orzec o jego ewentualnej zasadności w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, mając na uwadze konieczność ustalenia podmiotu uprawnionego do reprezentacji upadłej spółki. Mając na uwadze powyższe i uznając zaskarżone postanowienie za niezgodne z prawem, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania oraz w oparciu o art. 232 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a. orzekł o zwrocie opłaty od zażalenia.