II SA/Ke 905/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Chobian (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017r. sprawy ze skargi K. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz K. G. kwotę 100 (sto) złotych – tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z 23 sierpnia 2016 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu zażalenia M. M., na postanowienie Wójta Gminy P. z 18 maja 2016 r.: 1. ustalające koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie pomiędzy nieruchomościami położonymi w Trzebicy gmina P., oznaczonymi w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] , dla której w Sądzie Rejonowym w Busku -Zdroju prowadzona jest księga wieczysta nr [...], będąca własnością K. G. i jako działka ewidencyjna nr [...] , dla której w Sądzie Rejonowym w Busku - Zdroju prowadzona jest księga wieczysta nr KII [...], będąca własnością M. M., na kwotę 4450 zł, 2. zobowiązujące K. G. będącą stroną postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kosztów postępowania w kwocie 2225 zł brutto, w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, 3. zobowiązujące M. M. będącego stroną postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kosztów postępowania w kwocie 2225 zł, w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, - na podstawie art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdyż postanowienie to zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że niniejsze administracyjne postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte na wniosek K. G. postanowieniem z 9 kwietnia 2015 r. Następnie decyzją z 18 maja 2016 r. Wójt Gminy P. umorzył postępowanie rozgraniczeniowe pomiędzy działkami nr [...] i [...] i przekazał sprawę do rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w Busku - Zdroju. Organ pierwszej instancji prowadząc postępowanie rozgraniczeniowe poniósł koszty nie wynikające z jego ustawowego obowiązku, gdyż sprawa została wszczęta na wniosek jednej ze stron. Koszty postępowania wyniosły 4.450 zł z tytułu umowy zawartej przez Gminę z geodetą uprawnionym na wykonanie rozgraniczenia. W takiej sytuacji, wobec konieczności obciążenia kosztami postępowania wszystkich stron postępowania, organ pierwszej instancji prawidłowo obciążył nimi zarówno wnioskodawczynię, jak i jej sąsiada M. M.. Koszty postępowania ponosiłaby Gmina tylko wtedy, gdyby postępowanie rozgraniczeniowe zostało wszczęte i toczyło się z urzędu. Organ II instancji jednak zauważył, że zaskarżone postanowienie jest przedwczesne, gdyż Kolegium decyzją z 22 sierpnia 2015 r. uchyliło do ponownego rozpatrzenia decyzję Wójta Gminy P. z 18 maja 2015 r. orzekającą o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy działką [...] a działką nr [...] i przekazującą sprawę do rozstrzygnięcia Sądowi Rejonowemu w Busku - Zdroju. W uzasadnieniu Kolegium wywiodło, że decyzja ta oparta została na ustaleniach biegłego geodety, który swoje czynności na gruncie przeprowadził bez powiadomienia wszystkich stron. Wobec uchylenia decyzji z 18 maja 2016 r. zaskarżone postanowienie także należało uchylić, bowiem postępowanie rozgraniczeniowe w niniejszej sprawie nie zostało jeszcze ostatecznie zakończone. W celu jego naprawienia geodeta jeszcze raz winien przeprowadzić czynności na gruncie z udziałem wszystkich stron postępowania. Ponadto za uchyleniem zaskarżonego postanowienia przemawia także fakt, że M. M. zwrócił się do Wójta Gminy P. o zwolnienie go z obowiązku ponoszenia kosztów rozgraniczenia. Organ pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu w ogóle do tego wniosku strony się nie odniósł, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 kpa. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach skardze na powyższe postanowienie K. G. stwierdziła, że jej sąsiad chciałby mieć ustalony przebieg granicy, ale nie chciałby brać udziału w prowadzonych przez geodetę czynnościach. Dodała, że to sąsiad sprowokował ją swoim działaniem do złożenia wniosku o rozgraniczanie. Podkreśliła również, że podzielenie kosztów rozgraniczenia na pół jest słuszne. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz.718 ze zmianami), dalej P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Mając na uwadze tę regulację, skargę należało uwzględnić ale głównie z innych przyczyn niż te, jakie zostały w niej wskazane. Mianowicie jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, powodem uchylenia postanowienia organu I instancji było stwierdzenie, że postanowienie to jest przedwczesne, bowiem uchylona została przez SKO decyzją z dnia 22 sierpnia 2016 r. w Kielcach decyzja Wójta Gminy P., umarzająca postępowanie rozgraniczeniowe i przekazująca sprawę do rozpoznania Sądowi Rejonowemu. W ocenie organu odwoławczego postępowanie rozgraniczeniowe w związku z tym nie zostało jeszcze zakończone. Tymczasem w sprawie o sygn. II SA/Ke 906/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach wyrokiem z dnia 18 stycznia 2017 r. stwierdził nieważność decyzji SKO z 22 sierpnia 2016 r., uchylającej decyzję organu I instancji, a także nieważność decyzji Wójta Gminy P. z 18 maja 2016 r. oraz nieważność decyzji SKO w Kielcach z 12 lutego 2016 r., uchylającej decyzje Wójta Gminy P. z 23 czerwca 2015 r. Sąd stwierdził bowiem, że decyzja Wójta Gminy P. z 23 czerwca 2015 r. wobec jej niezaskarżenia przez żadną ze stron stała się ostateczna. W tej sytuacji nie istnieje podstawa do uznania, że postanowienie organu I instancji zostało wydane przedwcześnie. Nie można także zgodzić się z Kolegium, że ponieważ M. M. w piśmie z 18 marca 2015 r. zwrócił się do Wójta z prośbą o zwolnienie go od obowiązku uiszczenia kosztów rozgraniczeniowych, to organ nie odnosząc się do tego wniosku naruszył art. 7 i 77 kpa. Zauważyć bowiem należy, że od kosztów można zwolnić wówczas, gdy zostanie na stronę nałożony obowiązek ich poniesienia. Tak więc w pierwszej kolejności organ powinien ustalić wysokość kosztów i osoby zobowiązane do ich poniesienia, stosownie do art. 264 kpa, a dopiero później, gdy postanowienie to stanie się ostateczne rozstrzygać na podstawie art. 267 kpa o zwolnieniu od obowiązku ich ponoszenia. W związku z tym także druga wskazana w zaskarżonym postanowieniu przyczyna uchylenia przez Kolegium postanowienia organu I instancji jest niezasadna. Mając powyższe na uwadze zaskarżone postanowienie podlegało uchyleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uwzględnić powyższe wskazania.