III SA/Wa 3730/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Marcin Piłaszewicz po analizie w dniu 26/01/2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Ministra Rozwoju i Finansów z [...] /10/2016 r. Nr [...] w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: odmówić przyznania Skarżącemu przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie Skarżący - P. B. , wnioskiem z 28/12/2016 r., powtórzonym na formularzu PPF z 18/01/2017 r., wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w szczególności od wpisu od skargi. W uzasadnieniu powołał się na trudną sytuację finansowa, ponieważ jego dochody nie zaspokajają roszczeń urzędów. Przyczyną złego stanu finansów są następstwa wypadku drogowego, któremu Skarżący uległ w [...] r. i niemożność kontynuowania działalności gospodarczej (stacji diagnostycznej) w wyniku zakazu prowadzenia działalności. Skarżący posiada nieruchomość rolną o powierzchni 57,245 ha, nieruchomości (wg załączonej ewidencji środków trwałych) i przedmioty związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Skarżący poinformował o tym, że dochód żony za 2015 r. wynosi 4773,32 zł, natomiast sam osiąga dochód z renty w wysokości 663,20 zł, zaś z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej poniósł do 11/2016 r. stratę w wysokości 114657 zł. Skarżący oznaczył koszty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej na kwotę 2230 zł (gaz, prąd, woda, kanalizacja, ogrzewanie, telefon, ubezpieczenie, in.) W celu wyjaśnienia wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji życiowej Skarżącego został on wezwany o przekazanie dodatkowych informacji o jego kondycji życiowej i finansowej, tj., w szczególności, o przekazanie wyciągów z rachunków bankowych, kserokopii zeznań podatkowych, szczegółowego oznaczenia wszystkich źródeł utrzymania za ostatnie trzy miesiące i in. Skarżący w piśmie z 18/01/2017 r. wskazał, że w K. posiada 12164 m.kw. gruntu, budynki i stację paliw o pow. 585 m.kw. (część nieruchomości jest dzierżawiona przez Spółkę B. ), nieruchomość rolną o pow. 52,545 ha (uprawa roślinna) oraz las o pow. 4,7 ha. Jak zauważył, nieruchomość przy ul. [...] nie jest jego własnością, lecz należy do jego matki. Poinformował nadto, że posiada zobowiązanie z tytułu kredytu w wysokości [...] zł, kredyt obrotowy nieodnawialny [...] (wysokość kapitału do spłaty –[...] zł), zobowiązanie z tytułu pożyczki do spłaty na 31/12/2017 r. – [...] zł. Skarżący załączył kserokopię Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów – sumy 2016 r., ewidencję środków trwałych – 2016 r., PIT-40A za 2015 r., PIT-37 za 2015 r., PIT/O za 2015 r., PIT-36 L za 2015 r., PIT/B za 2015 r. Referendarz sądowy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r., poz. 718 ze zm., zwana dalej: "P.p.s.a.") uznał, że Skarżący nie wykazał, by spełniał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie wymagalnych w sprawie kosztów sądowych, tj. wpisu od skargi w wysokości 100 zł. Niemożność przyznania prawa pomocy wynika z kilku okoliczności. Po pierwsze, Skarżący, pomimo wezwania nie złożył wyciągu z rachunku bankowego za wskazany okres, z którego może wynikać sposób redystrybucji posiadanych przez Skarżącego środków. Informacje zawarte w treści wyciągu wydają się być przydatne w sprawie dla wyjaśnienia wątpliwości związanych ze stanem posiadanych przez Skarżącego środków, ponieważ Skarżący zadeklarował wyższe wydatki (ok 2200 zł miesięcznie), niż wysokość posiadanych dochodów (663,20 zł z tytułu renty Skarżącego i ok 400 zł dochodu żony). Z zestawienia przywołanych danych wynika, że Skarżący może posiadać inne, niż zadeklarowane, źródła dochodu, co czyni – w braku wskazanych dokumentów) - ocenę jego sytuacji finansowej, przedwczesną. Dlatego, w ocenie referendarza sądowego, drugorzędne dla wyniku sprawy jest to, że niewyjaśniona pozostała przez Skarżącego kwestia posiadanych przez niego gruntów rolnych i prowadzenia na tych gruntach działalności rolniczej lub otrzymanych dopłat bezpośrednich, jak również nieprzedstawienie przez Skarżącego dokumentów dotyczących przychodów uzyskiwanych z tytułu najmu i dzierżawy – co uniemożliwiało stwierdzenie, że opłacenie wpisu od skargi w wysokości 100 zł – spowoduje negatywne skutki w zakresie sytuacji bytowej Skarżącego. Wydaje się jednak, że z kwoty kilkudziesięciu tysięcy złotych przychodów wynikających z Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów jest możliwe wygospodarowanie należności z tytułu wpisu od skargi do Sądu, zwłaszcza, ze Skarżący – jak sam wskazał – reguluje inne zobowiązania. Nieistotne, wobec uwag poczynionych powyżej jest również to – choć warte wzmiankowania - że w aktach spraw sądowych założonych w wyniku skarg Skarżącego (i – w niektórych sprawach – jego zony) znajdują się wciąż informacje, że wygospodarował on środki pieniężne na spłatę zobowiązań kredytowych wobec banków (według zestawienia przedstawionego przez Skarżącego w innych sprawach - około 260.000 zł), jak również pokrył już wpisy sądowe w sprawach zawisłych przed Sądem i dysponuje dochodami przekraczającymi wysokość wymagalnych w sprawie kosztów sądowych (100 zł). Urzędnik sądowy ma świadomość stanu zdrowia Skarżącego i (możliwego) wpływu tego czynnika na (jego) zdolność do uzyskiwania dochodów, ale w zestawieniu z miesięcznymi dochodami Skarżącego i zadeklarowaną wysokością stałych, pokrywanych przez niego, obciążeń ponoszonych w celu podtrzymania egzystencji, należy uznać, że wygospodarowanie wymagalnych 100 zł z tytułu wpisu od skargi, tj. za czynność będącą wyrazem woli Skarżącego, jest możliwe i nie wpłynie negatywnie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych Skarżącego oraz jego żony. Także strata "bilansowa" wynikająca z Podatkowej Księgi Przychodów i Rozchodów za 2016 r. jak też konieczność spłaty zobowiązań (por. pismo zatytułowane "Określenie wysokości kredytów oraz wysokość obciążeń") należy zaliczyć do "normalnych" przejawów działalności gospodarczej, a nie czynnika, który uniemożliwia Skarżącemu wygospodarowanie środków na poczet wymagalnych kosztów sądowych – zwłaszcza, że spłata zobowiązań cywilnoprawnych nie korzysta z pierwszeństwa zaspokojenia przed kosztami postępowania sądowoadministracyjnego (postanowienie NSA z 5/10/2016 r., II Fz 608/16). Z tego powodu, referendarz sądowy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 § 1, § 3, art. 246 § 1 pkt 2 u.p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.