II SA/Wa 1401/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania, Sędziowie WSA Adam Lipiński (spr.), Janusz Walawski, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2017 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Prezesa Agencji Mienia Wojskowego w W. z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przydziału lokalu mieszkalnego oddala skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego postanowienie z dnia [...] kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Mienia Wojskowego w P. z dnia [...] lutego 2016 r., o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przydziału H. M. lokalu mieszkalnego z zasobu Agencji Mienia Wojskowego. W podstawie prawnej postanowienia wskazano art. 138 § 1 w związku z art. 144 i art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 17 ust. 3 i 4, ustawy z dnia 10 lipca 2015r. o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. z 2015 r. poz. 1322). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał co następuje: H. M. pismem z dnia [...] lutego 2016 r. wystąpiła do Dyrektora Oddziału Regionalnego AMW w P. o przydział lokalu położonego w P. przy ul. [...] - jako kwatery stałej, ewentualnie o zawarcie umowy najmu. Jako podstawę wniosku wskazała art. 23 ust. 3 w zw. z art. 24 ust. 1 oraz art. 30 ustawy o zakwaterowaniu sił zbrojnych. W uzasadnieniu wskazała, że jest córką żołnierza zawodowego, który zmarł w dniu [...] sierpnia 2002 r. i dlatego sytuacja prawna winna więc być oceniona na gruncie przepisów ustawy obowiązujących w dacie śmierci ojca, a więc ustawy z dnia 29 czerwca 2002 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Przytoczone w niej przepisy statuują nabycie kwatery stałej z mocy prawa również przez zstępnych zmarłego - czyli w tym przez córkę żołnierza zawodowego, o ile zamieszkiwali z nim do chwili śmierci (co jest niesporne - H. M. całe swoje życie mieszkała w przedmiotowym lokalu, wspólnie z ojcem i to do chwili jego śmierci, jak i nadal) oraz na wniosek takiej osoby jak wnioskująca. H. M. wskazała, że jej matka - a żona ojca - nie złożyła takiego wniosku z powodu braku wiedzy, co skutkowało zawarciem z nią umowy najmu a nie przydziałem kwatery, niemniej nie wyklucza to wnioskującej z kręgu osób ustawowo powołanych do złożenia takiego wniosku. Organ pierwszej instancji postanowieniem wydanym na podstawie art. 61a Kpa odmówił wszczęcia postępowania o przydział na rzecz zainteresowanej lokalu mieszkalnego z zasobu Agencji Mienia Wojskowego. Prezes Agencji Mienia Wojskowego, po rozpatrzeniu zażalenia H. M., podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. H. M. zażądała przydziału kwatery stałej, zamieszkiwanej z ojcem - emerytem wojskowym, do dnia jego śmierci, ewentualnie zawarcia umowy najmu. C. K. zamieszkiwał wraz z rodziną w lokalu mieszkalnym położonym w P. przy ul. [...], przydzielonym na podstawie nakazu przydziału osobnej kwatery stałej nr [...] z dnia [...] września 1965 r. C. K. zmarł w dniu [...] sierpnia 2002 r. W dacie śmierci ww. obowiązywały przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (j.t. Dz.U. z 2002 r. Nr 42 poz. 368 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym po nowelizacji przepisów, która weszła w życie w dniu 28 czerwca 2002 r., dokonanej ustawą z dnia 24 maja 2002 r. o Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Agencji Wywiadu (Dz. U. Nr 74 poz. 676), aczkolwiek zmiana wprowadzona ww. ustawą nie miała wpływu na treść przepisów, wskazanych przez wnioskującą tj. art. 23 oraz art. 30 ustawy o zakwaterowaniu (...). Ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116 poz. 1203 - zwana dalej ustawą nowelizującą), która weszła w życie 1 lipca 2004 r. zmieniono art. 23 oraz uchylono art. 30 ustawy o zakwaterowaniu (...). Jednocześnie z art. 19 ust. 1 ustawy nowelizującej wynika, że do spraw wszczętych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, lecz niezakończonych ostatecznymi decyzjami lub umowami, stosuje się przepisy ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą, z wyjątkiem postępowań egzekucyjnych z zastrzeżeniem ust. 2-5. Z dniem 1 lipca 2004 r. odpadła zatem podstawa prawna do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 23 ustawy o zakwaterowaniu (...) w brzmieniu tego przepisu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2004 r. Z akt sprawy, jak również z wyjaśnień wnioskującej wynika, że tylko matka K. K. złożyła wniosek o regulację tytułu prawnego po śmierci męża C. K. a sama H. M. takiego wniosku nie złożyła. Wobec powyższego przed wejściem w życie ustawy nowelizującej nie zostało wszczęte postępowanie w sprawie wskazanej we wniosku H. M. Zarówno w ustawie o zakwaterowaniu (...) po nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 lipca 2004 r., jak i w ustawie nowelizującej brak jest natomiast przepisów, na które powołuje się H. M., które mogły by być podstawą materialnoprawną decyzji załatwiającej wniosek ww. Wskazać należy, że regulacja tytułu prawnego po śmierci ojca do przedmiotowego lokalu mieszkalnego na rzecz H. M., w drodze zawarcia umowy najmu nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego, na wniosek ww. z dnia [...] lutego 2016 r. Zmiany stanu prawnego ustawy o zakwaterowaniu (...) począwszy od 2002 r., jak i obecny stan prawny nie dają podstaw do wszczęcia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej. Również odmowa zawarcia umowy najmu nie następuje w tym trybie. W niniejszej sprawie zaistniała przeszkoda przedmiotowa, czyniąca niemożliwym rozpoznanie wniosku H. M. o przydział przedmiotowego lokalu jako kwatery stałej ewentualnie zawarcie umowy najmu. Wskazać natomiast należy, że uchybieniem organu I instancji było odniesienie się merytoryczne do żądania H. M. w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego jest aktem o charakterze formalnym a nie merytorycznym i przesądza o braku podstaw do prowadzenia postępowania w ogóle. W takiej sytuacji, ocena żądania wnioskującej z uwagi na jego zasadność nie powinna mieć miejsca. Mając na uwadze powyższe uznać należy, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w P. z dnia [...] lutego 2016 r., o odmowie wszczęcia postępowania na wniosek H. M. z dnia [...] lutego 2016 r., jest prawidłowe. H. M. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której powyżej opisanym postanowieniom zarzuciła naruszenia art. 8 Kpa. Wskazała, iż po śmierci ojca, wojskowy organ mieszkaniowy zawarł umowę najmu z K. K. Następnie gdy K. K. zmarła a jej córka H. M. zwróciła się o przyznanie jej lokalu, który zamieszkuje po rodzicach, żądanie to okazało się bezskuteczne. Nadmieniła, iż miała prawo, bezpośrednio po śmierci ojca, jako córka z nim zamieszkała, uzyskać prawo do przydziału przedmiotowego lokalu - jako kwatery stałej. Dlatego po śmierci matki, organ powinien przyznać na rzecz skarżącej ten lokal albo zawrzeć z nią umowę najmu, jak poprzednio z matką. Zatem skarżąca ma prawo do bycia strona takiego postępowania i odmowa jego wszczęcia jest niezasadna. W odpowiedzi na skargę Prezes Agencji Mienia Wojskowego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentacje zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga nie jest zasadna. Skarżąca wyczerpała tryby cywilno-prawne starania się o tytuł prawny do przedmiotowego lokalu zarówno po ojcu jak i po matce, co wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Okręgowego w P. z dnia [...] stycznia 2016 r., który oddalił apelacje skarżącej od wyroku Sądu Rejonowego [...] w P. z dnia [...] lutego 2015 r. sygn. akt [...], oddalajacego powództwo skarżącej o wstąpienie w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. Także wcześniejsze starania skarżącej, skierowane do wojskowych organów mieszkaniowych w sprawie ewentualnego zawarcia z nią, po śmierci matki, umowy najmu przedmiotowego lokalu były bezskuteczne. Obecnie skarżąca wnioskiem z dnia [...] lutego 2016 r. ponowiła wniosek o najem lokalu oraz – co jest przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego, objętego skargą – wystąpiła o przydział na jej rzecz przedmiotowego lokalu, jako kwatery stałej. W dacie śmierci ojca skarżącej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (t.j. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368 ze zm.) Na mocy tych przepisów – art. 23 ust. 3 pkt 2) - matka skarżącej i żona zmarłego żołnierza – K. K. nabyła prawo do lokalu. Nadto wówczas tylko matka – K. K. złożyła wniosek o regulację tytułu prawnego po śmierci męża C. K., zaś H. M. takiego wniosku nie złożyła. W dacie śmierci K. K., obowiązywały już przepisy ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 28, poz. 143), które nie przewidywały możliwości wydawania decyzji o przydziale kwatery lub innego lokalu mieszkalnego na rzecz osób niebędących żołnierzami zawodowymi. Do sprawy skarżącej nie można także zastosować dobrodziejstwa przepisów intertemporalnych ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 116, poz. 1203), albowiem przed wejściem w życie tej ustawy zmieniającej skarżąca żadnych wniosków o przydział albo najem przedmiotowego lokalu do wojskowych organów mieszkaniowych nie składała. Dlatego w obecnym brzmieniu ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP brak jest trybu do rozpatrzenia wniosku skarżącej z dnia [...] lutego 2016 r. o przydział lokalu mieszkalnego – jako kwatery stałej (jako wniosku pochodzącego od osoby nie będącej żołnierzem zawodowym). Organy administracji mogą wydawać decyzje jedynie w spawach, w których są do tego uprawnione określonymi przepisami, zaś przepisy obecnie obowiązujące, takiej możliwości wobec wniosku skarżącej nie przewidują. Natomiast na podstawie art. 61a Kpa - gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Z tych względów zasadna była odmowa wszczęcia żądanego przez skarżącą postępowania o przydział na jej rzecz przedmiotowego lokalu, jako kwatery stałej, z uwagi na brak po jej stronie legitymacji prawnej do występowania z takim wnioskiem i zasadne było utrzymanie w mocy zaskarżonym postanowieniem, postanowienia organu pierwszej instancji w tej materii. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.