IV SA/Wa 2702/16
WyrokWSA w Warszawie2017-03-14
Skład orzekający: Teresa Zyglewska, Anna Falkiewicz-Kluj, Grzegorz Rząsa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska odmawiające uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy ze względu na potencjalne negatywne oddziaływanie planowanej inwestycji na obszar Natura 2000?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy ochrony przyrody nie wykazały w sposób wystarczająco konkretny i szczegółowy, w jaki sposób planowana inwestycja budowlana może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Organy opierały się na ogólnych przesłankach dotyczących obszaru Natura 2000 i zasadzie przezorności, zamiast analizować konkretny wpływ planowanej inwestycji na siedliska i gatunki.Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o uzgodnienie projektu decyzji o warunkach zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...], która znajduje się w granicach obszaru Natura 2000. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska odmówił uzgodnienia, wskazując na potencjalne negatywne oddziaływanie inwestycji na siedliska i gatunki ptaków chronionych w obszarze Natura 2000. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska utrzymał w mocy tę decyzję. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, twierdząc, że organy nie wykazały znaczącego negatywnego oddziaływania inwestycji.Rozstrzygnięcie
1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj Sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 marca 2017 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy uzgodnienia projektu decyzji o warunkach zabudowy 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej (M. K.) kwotę 100 zł (słownie: stu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
IV SA/Wa 2702/16
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po rozpatrzeniu zażalenia M. K. utrzymał w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], którym odmówiono uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...], obręb [...], gmina [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ wskazał, że pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. Wójt Gminy [...] zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z wnioskiem o uzgodnienie w zakresie ochrony przyrody projektu decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, na działce nr ewidencyjny [...], obręb [...], gmina [...].
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. odmówił uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody przedłożonego projektu decyzji o warunkach zabudowy dla planowanej inwestycji. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji wskazał, że wnioskowane przedsięwzięcie zlokalizowane jest w granicach obszaru Natura 2000 [...] ([...]). Wywodzono, że realizacja projektowanego zamierzenia inwestycyjnego narusza art. 33 ust 1 ustawy o ochronie przyrody, ze względu na to, że planowane przedsięwzięcie może znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, gdyż realizacja planowanej inwestycji będzie powodować utratę siedlisk lęgowych lerki i lelka, a także utratę siedlisk żerowiskowych orlika krzykliwego. Organ I instancji wskazał również, że teren inwestycji może stanowić miejsce żerowiskowe ptaków takich jak: kania czarna, bocian biały czy żuraw.
Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła M. K., wskazując, że gatunki ptaków takich jak lelek i lerka nie występują na terenie inwestycji. Skarżąca przedstawiła dane Nadleśnictwa [...], z których wynika, że lerka, jak i orlik krzykliwy w ogóle nie gniazduje na analizowanym terenie. Skarżąca wskazała, że obszar inwestycji stanowi teren podmokły z przewagą drzew liściastych: olszy, brzozy oraz czeremchy, w związku z czym nie jest to środowisko życia tych ptaków. Skarżąca wskazała ponadto, że nie jest możliwe występowanie orlika krzykliwego na działce nr [...], gdyż w sąsiedztwie 150 m od tej działki znajdują się zabudowania. Skarżąca podkreśliła przy tym, że planowana inwestycja przewiduje zagospodarowanie tylko niewielkiego fragmentu działki, bez wycinki drzewostanu, ponadto na analizowanej działce znajdował się budynek mieszkalny, z którego obecnie pozostały kamienie fundamentów. Skarżąca wskazała również, że użytkuje stale teren działki do celów rekreacyjnych.
Organ II instancji wywodził, że przedmiotowa inwestycja, polegająca na budowie budynku mieszkalnego, jednorodzinnego, zlokalizowana na działce nr [...], obręb [...], znajduje się w obszarze Natura 2000 [...] ([...]).
W związku z powyższym Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] winien był zbadać, czy przedłożony projekt decyzji o warunkach zabudowy jest zgodny z art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, zgodnie z którym zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności: pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000, lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Organ odwoławczy wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] uznał, iż przedsięwzięcie będące przedmiotem projektu decyzji o warunkach zabudowy będzie naruszać art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody, gdyż realizacja planowanej inwestycji będzie powodować utratę siedlisk lęgowych lerki i lelka, a także utratę siedlisk żerowiskowych orlika krzykliwego. Organ I instancji wskazał również, że teren inwestycji może również stanowić miejsce żerowiskowe ptaków takich jak: kania czarna, bocian biały czy żuraw, wobec czego planowana inwestycja może wpłynąć negatywnie również i na te gatunki i ich siedliska.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podtrzymuje stanowisko Organu I instancji, że planowane zamierzenie inwestycyjne może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 [...] ([...]), a więc naruszać art. 33 ust 1 ustawy o ochronie przyrody.
Wyżej wymieniony Obszar Natura 2000 obejmuje południową część [...], zachodnią i południową część [...], centralną część [...] oraz północne krańce [...], a więc tereny charakteryzujące się dużymi walorami krajobrazowymi: urozmaiconą rzeźbą polodowcową i wśród licznych jezior, co powoduje, że na tych obszarach występuje duża presja na ich zabudowywanie w większości zabudową rozproszoną w celach rekreacyjnych i mieszkaniowych. Powyższe stanowi obecnie według Standardowego Formularza Danych dla obszaru Natura 2000 [...] (data aktualizacji: listopad 2015 r.) jedno z największych zagrożeń dla gatunków ptaków i ich siedlisk w tym obszarze, gdyż powoduje utratę miejsc lęgowych i żerowiskowych tych gatunków. Z danych Standardowego Formularza Danych dla obszaru Natura 2000 [...] ([...]) wynika, że obszar ten stanowią głównie lasy, zajmując ponad 60% powierzchni tego obszaru, duży jest również udział terenów w znacznym stopniu, bądź intensywnie użytkowanych przez człowieka jako pola uprawne -17,39%. Natomiast tereny łąkowe stanowią niewielką część 7,96% obszaru. Organ II instancji wskazał, że presja na zabudowywanie dotyczy głównie otwartych, bądź półotwartych terenów [...], cechujących się jednocześnie wysokimi walorami krajobrazowymi.
Właśnie ta część terenu, ekstensywnie użytkowana przez człowieka stanowi najcenniejsze obszary siedlisk ptaków stanowiących przedmiot ochrony w obszarze Natura 2000 [...] ([...]), w tym również tych które do życia potrzebują występowania kombinacji dwóch środowisk: leśnego, z obecnością starych drzew, w obrębie których budują gniazda i gdzie wyprowadzają lęgi, a z drugiej strony terenów otwartych, stanowiących najczęściej mozaikę mikrosiedlisk - zadrzewień, łąk, pól oraz terenów podmokłych, które są przez te ptaki wykorzystywane do zdobywania pokarmu jako żerowiska.
Gatunkiem ptaka, który do wyprowadzania lęgów potrzebuje występowania dwóch typów siedlisk, a którego populacje rozrodcze są przedmiotem ochrony w obszarze Natura 2000 [...] jest orlik krzykliwy Aąuila pornarina.
Z danych dokumentacji do planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...] wynika, że teren inwestycji wchodzi w skład terenu o mozaikowym charakterze łąk, pól uprawnych, zadrzewień, otoczonego dużym kompleksem leśnym, stanowiąc miejsce żerowiskowe orlika krzykliwego.
Ponadto z danych dokumentacji do planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 [...], wynika, że teren inwestycji może być wykorzystywany również przez inne ptaki drapieżne, stanowiące przedmiot ochrony tego obszaru: kanię rudą Milvus milvus i kanię czarną Milvus migrans. Gatunki te zostały również wymienione na liście ptaków występujących na terenie Nadleśnictwa [...], przedstawionej przez skarżącą. Należy wskazać, że kania ruda jest gatunkiem terytorialnym, siedliskowo związanym z terenami o mozaikowej strukturze, w których stałymi elementami są: sąsiadujące ze sobą płaty siedlisk na które składają się zadrzewienia, łąki (tereny otwarte), a także kompleksy leśne, przy czym istotnym elementem w zespole tych siedlisk jest obecność mokradeł/wód. Podobna charakterystyka ekologiczna siedlisk lęgowych i żerowania dotyczy gatunku kani czarnej Milvus milvus, z tym że gatunek ten wykazuje silniejsze niż kania ruda przywiązanie do terenów podmokłych.
Teren działki nr [...], na której planuje się budowę domu mieszkalnego, jednorodzinnego, stanowi głównie obszar podmokły z przewagą drzew liściastych - olsz, brzóz i czeremchy (na co wskazuje również przedstawiona przez nią dokumentacja fotograficzna). Znajduje się on przy tym na skraju terenów otwartych, w bliskim sąsiedztwie zwartego kompleksu leśnego Nadleśnictwa [...], stanowiąc strefę ekotonu. Powyższe uwarunkowania terenu świadczą o wysokiej przydatności analizowanego obszaru (może być wykorzystywane m. in. jako czatownie), a także obszarów z nim sąsiadujących zarówno dla gatunku orlika krzykliwego jak i dla gatunków kani rudej czy kani czarnej.
Podkreślenia wymaga, że gatunki te, jak zresztą większość ptaków drapieżnych są silnie antropofobne, a ich występowanie jest odwrotnie proporcjonalne do gęstości zaludnienia, jak również do zabudowy terenu. Utrata areału łowieckiego tych gatunków przekłada się na obniżenie zdolności reprodukcyjnych populacji. Ptaki te nie wykorzystują bowiem do gnieżdżenia się czy żerowania terenów zabudowanych. Należy podkreślić przy tym, że szczególnie niebezpieczna dla nich jest rozproszona zabudowa mieszkaniowa. Zabudowania tego typu przeważnie lokalizowane są w oddaleniu od istniejącej zabudowy, często w eksponowanych punktach widokowych eliminując rozległe powierzchnie siedlisk wykorzystywanych również przez orlika krzykliwego i pozostałe ww. gatunki jako miejsce żerowania. Organ zauważył, że zmiany związane z lokalizacją zabudowy rozproszonej w obrębie siedlisk żerowiskowych orlika krzykliwego, jak również kani czarnej czy kani rudej najczęściej mają charakter nieodwracalny.
W ocenie organu odwoławczego, w analizowanej sprawie konieczne jest zwrócenie uwagi na postępujące w sąsiedztwie terenu procesy związane z realizacją zabudowy rozproszonej na terenach sąsiadujących z przedmiotową inwestycją, co zostało również wskazane przez skarżącą, według której w odległości ok. 150 m na południowy zachód od terenu inwestycji znajdują się dwa budynki mieszkalne, gospodarstwo rolne oraz istniejąca budowa kolejnego budynku. Postępujące procesy lokalizacji zabudowy rozproszonej na terenie obszaru Natura 2000 [...] mogą wywoływać skumulowane oddziaływanie tego typu inwestycji na ww. gatunki ptaków i na ich siedliska.
Organ wskazał, że teren inwestycji stanowiący obszar pokryty drzewostanem olszowo - brzozowym, wraz z przylegającymi do niego od południa działkami leśnymi, stanowi naturalny bufor oddzielający już istniejącą na południe od inwestycji zabudowę rozproszoną od rozległych terenów otwartych, przylegających do terenu inwestycji od północy. Realizacja zabudowy na terenie działki nr [...] w kształcie jaki przewiduje projekt decyzji o warunkach zabudowy spowoduje zatem zniszczenie bariery ochronnej jaką dla terenów otwartych stanowi teren inwestycji.
Ze względu na powyższe kwestie, a także ze względu na to, że gatunki orlika krzykliwego, kani rudej i kani czarnej są w Polsce odpowiednio bardzo nieliczne (liczebności odpowiednio dla gatunków wynoszą: 2300-2700 par, 1 500-1 800 par, 500-700 par), a także ze względu na to że są one bardzo wrażliwe na zmiany związane z utratą siedlisk żerowiskowych, nie można wykluczyć możliwości znaczącego negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji na obszar Natura 2000 [...].
Dodatkowo wskazano, że z danych inwentaryzacyjnych w obrębie [...] wykonanej w 2012 r. na zlecenie Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wynika, iż w bliskim sąsiedztwie inwestycji stwierdzono obecność populacji lęgowej derkacza Crex crex. Ponadto w odległości ok. 2 km na zachód od inwestycji stwierdzono występowanie kobuza Falco subbuteo. Tereny inwestycji stanowią również potencjalne siedliska bociana czarnego, trzmielojada, bielika, błotniaka stawowego, żurawia, siniaka, dzięcioła czarnego, jarzębatki, czy w końcu cietrzewia. Planowana inwestycja poprzez zajęcie terenu i wprowadzenie antropopresji może wpłynąć negatywnie również na ww. gatunki ptaków.
Organ odwoławczy stwierdził, że nie może odnieść się do informacji dotyczących występowania lerki i lelka na terenie inwestycji i możliwego znacząco negatywnego oddziaływania inwestycji na te gatunki ptaków, gdyż nie posiada danych na temat występowania tych gatunków na analizowanym terenie
Organ II instancji wskazał, że w przypadku braku pewności wystąpienia oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 zastosowanie ma tzw. "zasada przezorności'. Zasada ta nakazuje podjęcie działań zapobiegawczych zawsze wtedy, kiedy nie został dowiedziony brak negatywnych oddziaływań na środowisko, zgodnie z art. 191 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej i art. 6 ustawy prawo ochrony środowiska. Podkreślił, że wykazanie braku negatywnego oddziaływania jest obowiązkiem podmiotu, który zamierza podjąć określoną działalność.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie wniosła M. K. zarzucając mu naruszenie art. 33 ust. 1 u.o.p. W ocenie skarżącej stanowisko organu jest sprzeczne z orzecznictwem sądów administracyjnych.
Skarżąca wywodziła, że lelek i lerka na tym terenie nie występują. Nieprawdopodobnym jest także występowanie orlika krzykliwego ze względu na bliskość budynków mieszkalnych.
Skarżąca argumentowała, że nie przeprowadzono żadnych badań terenowych, a analizę przeprowadzono o źródła internetowe. Podnoszono, że Natura 2000 nie stanowi wystarczającej przesłanki do odmowy uzgodnień, nawet przy powołaniu się na zasadę przezorności. Zdaniem skarżącej organ nie wykazał, aby inwestycja mogła negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000.
W ocenie skarżącej postanowienie to łamie prawo, albowiem na obszarach Natura 2000 nie ma zakazu lokalizowania jakiejkolwiek zabudowy, w najbliższej okolicy budowane są budynki mieszkalne, do nieruchomości prowadzi droga publiczna, a nieruchomość jest stale użytkowana w celach rekreacyjnych, na sąsiednich działkach zaś prowadzone są zmechanizowane prace polowe, obecność człowieka jest tam stała. Wskazywano, że RDOŚ mógł nałożyć określone ograniczenia, obowiązki przez uzgodnienie warunków zabudowy z jednoczesnym zobowiązaniem Wójta Gminy [...] do nałożenia w decyzji o warunkach zabudowy stosownych ograniczeń wynikających z celów obszaru Natura 2000. Zdaniem skarżącej RDOŚ nie wyjaśnił przyczyny odmowy uzgodnienia warunków zabudowy, ograniczając się do ogólnej oceny, iż planowana budowa domu może potencjalnie oddziaływać na obszar Natura 2000, co nie znajduje oparcia w art. 33 ust. 1 u.o.p.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Kierując się powyższymi kryteriami Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem oceny legalności dokonywanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny jest postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2016 r. utrzymujące w mocy postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. w przedmiocie odmowy uzgodnienia w zakresie ochrony przyrody warunków zabudowy i zagospodarowania działki nr [...], gmina [...] dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Stosownie do art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody zabrania się, z zastrzeżeniem art. 34, podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym w szczególności:
1) pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych lub siedlisk gatunków roślin i zwierząt, dla
których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub
2) wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar
Natura 2000, lub
3) pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Zwrócić należy uwagę, że powołany wyżej przepis statuuje zakaz podejmowania działań mogących osobno lub w połączeniu z innymi działaniami znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Przy czym przepis ten nie mówi o jakimkolwiek negatywnym oddziaływaniu, lecz jedynie o znacząco negatywnym odziaływaniu na cele ochrony Natura 2000 (por. wyrok NSA z 8 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 1587/10). "Znaczące negatywne oddziaływanie" na środowisko jest pojęciem nieostrym, co stawia przed organem stosującym powyższy przepis wymagania związane z precyzyjnym wskazaniem przesłanek, na których się oprał wydając rozstrzygnięcie w sprawie. Podkreślić należy, że w przeciwieństwie do innych obszarowych form ochrony przyrody, takich chociażby jak parki narodowe czy rezerwaty przyrody, w stosunku do obszarów Natura 2000 ustawodawca nie wprowadził konkretnych zakazów czy nakazów. Objęcie więc danego terenu obszarem Natura 2000 nie stanowi podstawy do automatycznego wysnucia wniosku o braku możliwości zagospodarowywania tego tereny, czy też korzystania przez niego w inny sposób przez właściciela.
Zadaniem organu uzgadniającego jest więc ustalenie, czy tego rodzaju inwestycja może znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, przy czym swoje rozważania organ zobligowany jest odnosić w sposób szczegółowy i konkretny do danej inwestycji, a nie ogólnie do tej formy ochrony obszarowej. Inaczej mówiąc organ powinien podać argumentację wskazującą, że realizacja planowanej inwestycji może w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na cel ochrony obszaru Natura 2000.
W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy nie odniósł się do konkretnie wskazanej inwestycji, a jedynie przedstawiał powody dotyczące ustanowienia tego obszaru Natura 2000, które w jego ocenie sprzeciwiają się wydaniu pozytywnego rozstrzygnięcia.
Przy czym uzasadnienie to posiada wewnętrzne sprzeczności. Z jednej strony bowiem Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podziela zapatrywania organu I instancji, w tym, w odniesieniu do konieczności zapewnienia ochrony siedlisk lęgowych lerki i lelka, z drugiej zaś wywodzi, że z powodu nie posiadania danych o występowaniu tych gatunków na analizowanym terenie nie mógł się odnieść do informacji występowania lelki i lerka na terenie planowanej inwestycji i możliwego znaczącego negatywnego odziaływania na te gatunki.
Dalej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy wywodzi, że teren inwestycji może być wykorzystywany przez inne ptaki drapieżne stanowiące przedmiot ochrony: kanię ruda i kanię czarną. Przy czym zauważyć należy, że w tym zakresie organ nie posiada pewności, czy też dużego prawdopodobieństwa, a jedynie wywodzi że możliwość może zaistnieć.
Pozostałe rozważania organu odwoławczego odnoszą się ogólnie do celów ochrony obszaru Natura 2000 [...], a nie do uzgadnianej inwestycji. Jedynie sformułowanie dotyczące, iż planowany pod inwestycję obszar stanowi naturalny bufor oddzielający już istniejącą na południe od inwestycji zabudowę rozporoszoną od rozległych terenów otartych, stanowi konkretny argument odnoszący się do danej sprawy.
Pozostałe wywody organu odwoławczego są natury ogólnej, nie odnoszą się wprost do planowanej inwestycji, to jest nie uwzględniają charakteru planowanej inwestycji (budowa budynku mieszkalnego), dotychczasowego sposobu zagospodarowania działki oraz nie wskazują jakie konkretne cele ochrony Natura 2000 zostaną zagrożone przez potencjalna inwestycje, a w szczególności, czy zagrożenie to może mieć znaczący negatywny wpływ na środowiska. Podkreślić przy tym należy, że organ II instancji powinien wskazać jaki konkretnie znaczący negatywny wpływ na cele ochrony Natura 2000 [...] może wiązać się z realizacją tej inwestycji. Ponownie należy zwrócić uwagę, że nie chodzi tylko o wymienienie konkretnych gatunków żyjących na tym terenie i objętych ochroną, ale z uwagi na brak konkretnych zakazów obowiązujących na tej formie ochrony obszarowej wskazanie z jakich konkretnie przyczyn realizacja planowanej inwestycji jest niemożliwa.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ II instancji ustali prawidłowo stan faktyczny, to jest wskaże jakie gatunki ptaków mogą być zagrożone budową planowanej inwestycji i na czym polega znaczące jej odziaływanie na cele ochrony obszaru Natura 2000, mając na względzie, że nie chodzi jedynie na odziaływanie negatywne, ale jego charakter ma być znaczący.
Zgodzić należy się ze skarżącą, że stanowisko organu odwoławczego dotyczące konieczności przeprowadzenia postępowania oceanowego w trybie art. 97 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach odziaływania na środowisko (DZ. U. z 2016 r., poz. 353) nie jest usprawiedliwione.
Zwrócić należy uwagę, że art. 33 ust 1 u.o.p. nie nakazuje przeprowadzenia takiego postępowania. Wymóg ten musi zostać spełniony jedynie w przypadku projektów polityk, strategii, planów i programów oraz zmian do takich dokumentów a także planowanych przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000, a które nie są bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub obszarów, o których mowa w ust. 2 art. 33 u.o.p. lub nie wynikają z tej ochrony (art. 33 uzt. 4 u.o.p.). Inwestycja zaproponowana przez skarżącą nie należy do którejkolwiek z wymienionych powyżej kategorii (por. wyrok NSA z 25 stycznia 2011 r, sygn. akt 1300/10).
Wspomnieć także należy, że organ uzgadniający powołując się na zasadę przezorności przeniósł cały ciężar wykazania braku znaczącego negatywnego oddziaływania planowanie inwestycji na cele ochrony obszaru Natura 2000. Przywołany przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska stanowi, że "kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze". Powołany przepis odnosi się do podejmowania działalności, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni znane. Nie dotyczy wiec inwestycji typowych w odniesieniu do których oddziaływanie na środowisko jest w pełni znane i możliwe do oceny przez wyspecjalizowane organy.
Budowa domu jednorodzinnego należy do typowych inwestycji, w odniesieni do której organ uzgodnieniowy powinien zająć stanowisko co do jej ewentualnego negatywnego znaczącego wpływu na cele ochrony Natura 2000 [...], a nie przerzucać ten obowiązek na skarżącą.
Ponownie rozpoznając sprawę organ zastosuje się do wskazówek zawartych w powyższym uzasadnieniu i będzie miał na względzie, że samo stwierdzenie, iż teren stanowi miejsce lęgów określonych gatunków nie wypełnia dyspozycji art. 33 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, gdyż ze względu na występowanie tych właśnie gatunków został wyznaczony obszar chroniony. W sprawie należały ustalić, że realizacja planowanej inwestycji w istotny sposób zagrażać będzie tym gatunkom, dla których wyznaczono obszar ochronny. Przy ustalaniu znaczącego negatywnego wpływu inwestycji na cele ochrony obszaru Natura 2000 należy mieć na względzie skalę, stopień i charakter oddziaływania planowanej inwestycji.
Mając na względzie powyższe z uwagi na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., art. 7 i 77 § 1 k.pa. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zaskarżone postanowienie zostało uchylone.
O kosztach orzeczono w myśl art. 200 powołanej wyżej ustawy
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło