I SA/Sz 1266/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 30 marca 2017 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 października 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] decyzją z dnia 26 października 2016 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 19 sierpnia 2016 r. nr [...] ustalającą [...] wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji oraz akt przedmiotowej sprawy wynika, że podatnik był właścicielem nieruchomości przy ulicy: [...] dz. nr [...], [...]. W dniu 8 maja 2015 r. na podstawie umowy przewłaszczenia własności nieruchomości na zabezpieczenie wierzytelności sporządzonej w formie aktu notarialnego Repertorium A nr [...] podatnik stał się właścicielem nieruchomości - niezabudowanych działek: nr [...] o łącznej powierzchni [....] m2 położonych w [....] w obrębie ul. [...]. Strona nabycia dokonała do swojego majątku osobistego, w ramach prowadzonej przez siebie działalności gospodarczej pod firmą: [...] wpisanej do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej Rzeczypospolitej Polskiej. W dniu 14 sierpnia 2015 r. podatnik złożył w organie podatkowym informację podatkową [...] wraz z pismem przewodnim, jednocześnie informując o zakupie ww. działek. Następnie w dniu [...] r. przesłane zostało zaświadczenie wydane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [....], iż przedmiotowe działki położone są na terenie układu urbanistycznego tzw. Starego Miasta wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją z dnia 28 listopada 1952 r., znak: [...] i podlegają ochronie konserwatorskiej na podstawie art. 7 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami z dnia 23 lipca 2003 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 1446 – dalej zwanej: "u.o.o.z."). W dniu 28 września 2015 r. podatnik złożył oświadczenie, że działki nr [...] obręb 1037 nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej wraz z wnioskiem o zmianę decyzji na rok 2015. Pismem z dnia 4 listopada 2015 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, poinformował w odpowiedzi na zapytanie organu, iż wymienione wyżej nieruchomości nie są indywidualnie wpisane do rejestru zabytków, położone są natomiast na terenie układu urbanistycznego tzw. Starego Miasta wpisanego do rejestru zabytków pod nr 1 decyzją z dnia [...] W dniu 21 grudnia 2015 r. wpłynęła korekta informacji [...] wraz z aktem notarialnym Rep A nr [...] z dnia 20 listopada 2015 r. wraz z informacją o sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [..] z udziałem [...] w częściach wspólnych budynku i działce gruntu [...] z obrębu [...] oraz lokalu niemieszkalnego - garażu [...] przy ul. [...] z udziałem w wys. [...] w częściach wspólnych budynku i działce gruntu nr [...] czego konsekwencją było wygaśnięcie obowiązku podatkowego od ww. nieruchomości z dniem 30 listopada 2015 r. Następnie, w dniu 8 stycznia 2016 r. wpłynęła korekta informacji [...] wraz z aktem notarialnym Rep A nr [...] z dnia 22 grudnia 2015 r., na mocy którego podatnik zbył lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] z udziałem [...] w częściach wspólnych budynku i działce gruntu nr [...] z obrębu [...] oraz lokalu niemieszkalnego - garażu [...] przy ul. [....] z udziałem w wys. [...] w częściach wspólnych budynku i działce gruntu nr [...] z obrębu [...], czego konsekwencją było wygaśnięcie obowiązku podatkowego od ww. nieruchomości z dniem 31 grudnia 2015 r. Prezydent Miasta [...] postanowieniem z dnia 8 lipca 2016 r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2016 r. za nieruchomości położone w [....] przy ul. [...] oraz działki nr [....], po przeprowadzaniu którego decyzją z dnia 19 sierpnia 2016 r. ustalił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2016 rok za grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w kwocie [....] zł. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynikało, że działki nr [....]obręb [....] nie były wpisane indywidualnie do rejestru zabytków województwa zachodniopomorskiego, a jedynie położone na terenie układu urbanistycznego, w związku z czym powyższe nieruchomości nie mogły być zwolnione na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 716 ze zm. - dalej zwanej: "u.p.o.l."). Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie, w którym wskazał, że organ podatkowy błędnie nie zastosował zwolnienia z opodatkowania działek nr [...], [...] i [...] z obrębu [...], ponieważ były one zabytkiem zgodnie z zaświadczeniem Zachodniopomorskiego Konserwatora Zabytków. Po rozpoznaniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] wymienioną na wstępie decyzją z dnia 26 października 2016 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając podjęte stanowisko, organ odwoławczy przywołał obowiązujące w sprawie przepisy prawa, uznając, że ustalenia dokonane przez organ I instancji były prawidłowe i zgodne z przepisami prawa. Zdaniem organu odwoławczego, zasadnie organ I instancji uznał, że działki o numerach [...]z obrębu [...] w [....] nie podlegały zwolnieniu z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Przywołując poglądy doktryny oraz orzecznictwo sądowoadministracyjne, organ odwoławczy wskazał, że zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków znajduje zastosowanie, gdy wpis tych przedmiotów do rejestru zabytków ma charakter indywidualny. Rejestr zabytków zawiera indywidualne dane każdego zabytku (miejscowość, nazwa ulicy, numer posesji, nr księgi wieczystej). W związku z tym każda decyzja o wpisie ma indywidualny charakter, ponieważ dotyczy konkretnej nieruchomości. Do zastosowania zwolnienia konieczne jest również wypełnienie drugiej przesłanki, dotyczącej utrzymania i konserwacji nieruchomości zabytkowej, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Zwolnienie nie dotyczy oczywiście nieruchomości lub jej części w przypadku prowadzenia na jej obszarze działalności gospodarczej. Podkreślił, że nie wystarczy zatem, jak to ma miejsce w przedmiotowej sprawie, aby nieruchomość była jedynie elementem urbanistycznego układu. Działki o numerach [...] nie zostały na mocy odrębnych decyzji indywidualnie wpisane do rejestru zabytków, a jedynie położone są na terenie układu urbanistycznego tzw. Starego Miasta, który to układ został wpisany do rejestru zabytków pod numerem 1 decyzją z dnia 28 listopada 1952 r., znak [....], co wynikało jednoznacznie z pisma [....] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 4 listopada 2015 r, znak: [....]. Konkludując organ stwierdził, że z uwagi na powyższe ww. nieruchomości nie mogły zostać zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [....] skarżący wniósł o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: 1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:  - art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej zwanej: "O.p.") przez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy organ winien decyzję uchylić i orzec co do istoty sprawy; - art. 120 i 121 oraz art. 210 § 4 O.p. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych twierdzeń i nie odniesienie się do wszystkich przesłanek uzasadniających zwolnienie skarżącego od podatku od nieruchomości, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia kontrolę zaskarżonej decyzji; 2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 7 ust. 1 pkt. 6 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie do należących do skarżącego działek o numerach [...] podczas gdy działki te posiadają indywidualny wpis do rejestru zabytków, są utrzymywane i konserwowane zgodnie z przepisami o ochronie zabytków i nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej, wobec czego winny zostać zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [....] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [....] z w a ż y ł, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiot sporu sprowadzał się do ustalenia czy należące do skarżącego działki o numerach [....] obręb [...] w [....] winny być zwolnione z opodatkowania na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Zgodnie z art. 2 ust 1 pkt 1 – 3 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatnikami podatku od nieruchomości, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l., są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Stosownie zaś do art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty i budynki wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, pod warunkiem ich utrzymania i konserwacji, zgodnie z przepisami o ochronie zabytków, z wyjątkiem części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Przesłanki zwolnienia od opodatkowania podatkiem od nieruchomości uregulowane w tym przepisie stanowią zatem: - wpisanie nieruchomości indywidualnie do rejestru zabytków; - utrzymanie i konserwacja zgodnie z przepisami o ochronie zabytków (wszelkie prace remontowe, konserwacyjne i pielęgnacyjne odbywają się w uzgodnieniu z konserwatorem zabytków); - wyłączenie części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Analiza treści tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że ustanawia on zwolnienie podatkowe o charakterze przedmiotowym. Obejmuje ono bowiem grunty i budynki charakteryzujące się szczególną cechą, a mianowicie tym, że na podstawie decyzji wydanej przez właściwy do spraw ochrony zabytków organ administracji publicznej zostały wpisane do rejestru zabytków. Z uwagi na taką konstrukcję tej pierwszej z dwóch przesłanek zwolnienia, ocena jej zaistnienia nie nastręcza trudności. O jej zaistnieniu rozstrzyga wydanie indywidualnego aktu administracyjnego przez właściwy organ administracji publicznej. Zupełnie inaczej przedstawia się kwestia ustalenia zaistnienia drugiej przesłanki zwolnienia. Jego warunkiem jest bowiem określone zachowanie się podatnika. To zachowanie to "utrzymywanie" i "konserwacja" gruntów i budynków zgodnie z przepisami o ochronie zabytków. Organ podatkowy, ustaliwszy w postępowaniu podatkowym, iż dana nieruchomość jest wpisana do rejestru zabytków, jest zobowiązany zbadać możliwość zastosowania zwolnienia podatkowego przewidzianego w art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l. Zwolnienie ma zastosowanie jedynie do gruntów i budynków stanowiących zabytki i objętych jedną z form ochrony prawnej, o której mowa w art. 7 pkt 1 u.o.o.z., tj. wpisem do rejestru zabytków prowadzonego przez wojewódzkiego konserwatora zabytków. Zatem nie każdy zabytek - w rozumieniu art. 3 pkt 1 u.o.o.z., tj.: nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową - będzie mógł korzystać ze zwolnienia. Chodzi jedynie o zabytki objęte ochroną prawną polegającą na wpisie do rejestru zabytków. Ponadto z uwagi na zakres zwolnienia, dotyczący jedynie gruntów i budynków, jedną z przesłanek pozytywnych zastosowania zwolnienia jest indywidualny wpis do rejestru zabytków tych przedmiotów. Należy podkreślić, że wyrażenie "indywidualnie" należy rozumieć w odniesieniu do poszczególnych elementów zakresu przedmiotowego opodatkowania podlegających zwolnieniu, czyli odrębnie do gruntu i odrębnie do budynku. Zwolnienie od podatku od nieruchomości budynków i gruntów wpisanych do rejestru zabytków znajduje zatem zastosowanie, gdy wpis tych przedmiotów do rejestru zabytków ma charakter indywidualny. Rejestr zabytków zawiera indywidualne dane każdego zabytku (miejscowość, nazwa ulicy, numer posesji, nr księgi wieczystej). W związku z tym każda decyzja o wpisie ma indywidualny charakter, ponieważ dotyczy konkretnej nieruchomości. Jeżeli do ewidencji wpisany jest konkretny budynek, to podlega on zwolnieniu, co nie obejmuje gruntu gdyż grunt taki może być zwolniony, kiedy jest przedmiotem wpisu do ewidencji. Zwolnieniem nie są natomiast objęte różnego rodzaju historyczne układy urbanistyczne lub ruralistyczne oraz zespoły budowlane. Ze zwolnienia korzystają jedynie budynki i grunty, a nie zespoły i układy. W tych układach lub zespołach mogą się jednak znajdować indywidualnie wpisane do rejestru zabytki (budynki lub grunty), korzystające przez to ze zwolnienia od podatku od nieruchomości (por. Leonard Etel, Komentarz do art. 7 ustawy o podatku od nieruchomości, LEX 2012). Brak więc podstaw do objęcia zwolnieniem podatkowym gruntów i budynków wchodzących w skład historycznego układu urbanistycznego albo historycznego układu budowlanego, chyba że jednocześnie grunty te lub budynki są objęte odrębnym (indywidualnym) wpisem do rejestru zabytków. "Objęcie ochroną układu urbanistycznego nie oznacza samo przez się, że ochrona ta rozciąga się na poszczególne obiekty tego układu. Wpisany jest obszar ze względu na swoje zabytkowe cechy i nie oznacza to, że ochronie konserwatorskiej podlegają wszystkie jego elementy, zwłaszcza że wpisu obszaru dokonuje się ze względu na jego historyczny charakter lub inne cechy uzasadniające wpis" (por. uchwała Kolegium RIO w Opolu nr 26/70/10 z dnia 1 grudnia 2010 r., LEX nr 785926, por. Paweł Borszowski, Klaudia Stelmaszczyk, Komentarz do art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Stan prawny: 2016.04.0118, LEX).) W rozpoznawanej sprawie, jak wynika z pisma Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 4 listopada 2015 r. przedmiotowe nieruchomości nie są wpisane indywidualnie do rejestru zabytków, położone są natomiast na terenie układu urbanistycznego tzw. Starego Miasta wpisanego do rejestru zabytków pod nr 1 decyzją z dnia 28 listopada 1952 r.nr K.O.I-3/52. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należało, że przedmiotowe nieruchomości nie podlegały zwolnieniu od podatku od nieruchomości na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 6 u.p.o.l., co czyniło zarzut naruszania tego przepisu niezasadnym. Podobnie należało także ocenić zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego. W badanej sprawie organy podatkowe podjęły wszelkie niezbędne czynności dla prawidłowego i obiektywnego ustalenia podstawy opodatkowania w odniesieniu do nieruchomości skarżącego, zaś podjęta ocena materiału dowodowego niewątpliwie mieści się w granicach wyznaczonych przez art. 191 O.p. Organy wyjaśniły dostatecznie wszystkie kwestie, które były potrzebne do ustalenia istotnej faktografii czemu dały wyraz w uzasadnieniu decyzji, wobec tego brak jest podstaw do formułowania w skardze skutecznych zarzutów naruszenia art. 120, art. 121 i art. 214 § 4 O.p. Mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi.