VI SA/Wa 2211/16
WyrokWSA w Warszawie2017-04-26
Skład orzekający: Ewa Frąckiewicz, Aneta Lemiesz, Andrzej Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uczestnictwo aptek w programach lojalnościowych i kolportaż gazetek promocyjnych stanowi reklamę apteki lub jej działalności w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego, uzasadniającą nałożenie kary pieniężnej na podstawie art. 129b ust. 1 Prawa farmaceutycznego?Ratio decidendi
Uczestnictwo aptek w programach lojalnościowych oraz kolportaż gazetek promocyjnych, które mają na celu zachęcenie klientów do zakupów i kształtowanie pozytywnego wizerunku apteki, stanowi reklamę apteki lub jej działalności w rozumieniu art. 94a ust. 1 Prawa farmaceutycznego. Kara pieniężna może zostać nałożona w jednej decyzji z nakazem zaprzestania prowadzenia reklamy, a jej wysokość powinna uwzględniać okres, stopień i okoliczności naruszenia oraz uprzednie naruszenia przepisów.Stan faktyczny
Spółka "C." S.A. została ukarana karą pieniężną za prowadzenie reklamy aptek poprzez udział w programach lojalnościowych i kolportaż gazetek promocyjnych. Organ I instancji nałożył karę 15 000 zł, a Główny Inspektor Farmaceutyczny utrzymał decyzję w mocy. Spółka zarzuciła organom błędną wykładnię przepisów dotyczących reklamy i kary pieniężnej, a także naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak uwzględnienia stopnia naruszenia i uprzednich naruszeń przy wymiarze kary.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi "C." S.A. z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę
Główny Inspektor Farmaceutyczny (zwany dalej organem/GIF) decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu odwołania C. S.A. z siedzibą w L. (zwanej dalej spółką/skarżącą) od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego (zwany dalej organem I instancji/WIF) z dnia [...] sierpnia 2015 r., znak: [...], dotyczącą reklamy aptek, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] października 2014 r. WIF nakazał skarżącej zaprzestania prowadzenia reklam aptek ogólnodostępnych "[...]" (zwanych dalej "[...]") oraz wobec stwierdzenia naruszenia art. 94a ust. 1 z 6 września 2011 r. Prawo farmaceutyczne (Dz.U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271 ze zm.; dalej upf) nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za prowadzenie reklamy aptek ogólnodostępnych "[...]" oraz nadał nakazowi zawartemu w pkt 1 rygor natychmiastowej wykonalności.
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisów art. 129b ust. 1 i 2 upf w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 upf i art. 107 § 1 kpa poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może zostać nałożona w sytuacji, gdy w dniu wydania decyzji apteka nie uczestniczyła w programie, co zostało szczegółowo opisane w odwołaniu.
GIF uchylił przedmiotową decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez WIF.
Wskazał, że organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, powinien odnieść się w swoim rozstrzygnięciu (i uzasadnieniu) do wszystkich potencjalnych działań reklamowych wynikających z posiadanej dokumentacji.
Ponownie rozpoznając sprawę WIF wezwał spółkę do:
- szczegółowego wyjaśnienia czy pracownicy aptek wydawali formularze rejestracyjne, karty dotyczące programu [...] (zwanego dalej [...]),
- wyjaśnienia czy produkty wskazane w gazetce "[...]" (oferta obowiązująca od 03.02.2014 - 28.02.2014 r.) były dostępne w przedmiotowych aptekach w cenach wskazanych w ww. gazetce,
- wyjaśnienia na jakiej podstawie gazetki "[...]" były kolportowane do przedmiotowych aptek strony oraz złożenia stosownej umowy,
- wyjaśnienia czy gazetka "[...] była rozprowadzana na terenie przedmiotowych aptek jedynie w okresie od 3 do 28 lutego 2014 r. czy w innym czasie również – podanie/dokładne wskazanie okresu kolportażu.
Strona oświadczyła, że:
- nie istnieje formularz rejestracyjny do programu [...], apteki wskazane w zawiadomieniu o ponownym rozpoznaniu sprawy wydawały karty [...] na których zapisywana była jedynie historia zakupów, produkty wskazane w gazetce "[...]" były dostępne w aptekach w cenach w niej podanych,
- kolportaż ww. gazetki odbywał się na podstawie Umowy o współpracy - umowy programowej określającej zasady uczestnictwa w Programie Franczyzowym [...] z dnia 1 stycznia 2012 r. oraz jedynie w terminie od 3 do 28 lutego 2014 r.
- apteki spółki uczestniczyły w Programie [...] (zwanym dalej [...]) Program [...] od 1 stycznia 2012 r. do 7 kwietnia 2013 r., zaś w programie [...] (zwanym dalej [...]) od 1 stycznia 2010 r. do 7 kwietnia 2013 r., a wskazane w piśmie apteki także w programie "[...]" na podstawie załączonej do pisma umowy o współpracy z dnia 1 kwietnia 2012 r.
Ponadto złożyła umowę współpracy z [...] S.A.
WIF decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r.: nakazał przedsiębiorcy prowadzącemu apteki ogólnodostępne o nazwie "[...]" w Ł. przy ulicach: [...] oraz w P. przy ul. [...] ([...] - zwanym dalej [...]) zaprzestanie prowadzenia reklamy aptek i ich działalności polegającej na udziale ww. aptek w programie lojalnościowym - [...]; nałożył na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 15 000 złotych w związku ze stwierdzeniem prowadzenia zakazanej reklamy aptek i ich działalności, o których mowa w pkt I polegającej na realizacji, akceptacji kart [...] oraz uczestnictwo w Programie [...] (zwanym dalej [...]), [...], [...] i poprzez gazetkę "[...] , a także udział ww. aptek ogólnodostępnych; umorzył postępowanie prowadzone w sprawie naruszenia art. 94a ust. 1 upf, wobec apteki położonej w T. przy [...]; umorzył postępowanie prowadzone w sprawie naruszenia art. 94a ust. 1 upf, wobec aptek wskazanych w pkt I rozstrzygnięcia w części dotyczącej ich uczestnictwa w programie "[...]"; umorzył postępowanie prowadzone w sprawie naruszenia art. 94a ust. 1 upf, wobec aptek wskazanych w pkt I rozstrzygnięcia w części dotyczącej ich uczestnictwa w "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" i poprzez gazetkę "[...]", w zakresie w jakim art. 94a ust. 3 upf nakłada na wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego obowiązek wydania decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia zakazanej reklamy; nadał nakazowi zawartemu w pkt 1 rygor natychmiastowej wykonalności.
Strona złożyła odwołanie do GIF w części dotyczącej nałożenia na spółkę kary pieniężnej i wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, albo
2) uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nałożenia kary pieniężnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Strona zarzuciła decyzji WIF naruszenie następujących przepisów:
1. art. 129b ust. 1 i 2 upf w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 upf i art. 107 § 1 kpa poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna może zostać nałożona w sytuacji, gdy w dniu wydania decyzji apteki ogólnodostępne wskazane w pkt l skarżonej decyzji nie uczestniczyły w "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" i poprzez gazetkę "[...]";
2. art. 129b ust. 1 i 2 upf w związku z art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 upf i art. 107 § 1 kpa poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że decyzja nakładająca karę pieniężną może być elementem decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy aptek i ich działalności wskazanych w pkt I sentencji zaskarżonej decyzji;
3. art. 94a ust. 1, 2, 3, 4 upf poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że uczestnictwo ww. aptek w przedmiotowych programach stanowiło nie[...]woloną reklamę apteki i jej działalności;
4. art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 kpa.
Zaskarżoną decyzją z dnia 8 września 2016 r. organ utrzymał w mocy decyzję WIF i stwierdził, że program [...] de facto sprowadzał się do naliczania kolejnych plusów za dokonane zakupy i wynagradzanie pacjenta za dokonanie odpowiedniej liczby transakcji, co niewątpliwie nie mieści się zakresie opieki farmaceutycznej, o której mowa w art. 2a ust. 1 pkt 7 ustawy o izbach aptekarskich. Wskazał. że oferta rabatowa, realizowana w ramach [...], stanowiła zachętę do dokonania zakupów w konkretnej aptece/punkcie aptecznym objętym programem, poprzez umożliwienie nabycia określonych towarów za cenę 1 zł, po zgromadzeniu odpowiedniej ilości plusów (czyli uprzedniego dokonania zakupów w ww. aptekach). Istota programu odpowiada zatem istocie programu lojalnościowego. Oferta rabatowa wprost zachęcała pacjentów do regularnego powracania do punktu aptecznego, prowadząc w konsekwencji do zwiększenia jego poziomu sprzedaży.
Zdaniem organu "[...]" był programem cenowym skierowanym do osób po sześćdziesiątym roku życia. Organizatorem programu była spółka [...] Uczestnictwo aptek, polegało na tym, że dokonując sprzedaży wybranych produktów nierefundowanych ze środków publicznych, honorowały uprawnienia uczestników tego programu (klientów) do skorzystania z przypisanych do tych produktów ofert rabatowych.
Organ stwierdził, że w sieci aptek [...] funkcjonował także program "[...]", dedykowany kobietom w ciąży oraz matkom z małymi dziećmi. Uczestnictwo w programie potwierdzała karta, uprawniająca do nabycia wybranych produktów z rabatem do 25%. Informacje na temat aktualnej oferty specjalnej oraz aptek/punktów aptecznych uczestniczących w przedmiotowym programie umieszczone były na stronie internetowej [...] Na portalu wskazane zostały korzyści płynące z udziału w programie. Informacje na temat programu były także dostępne za pośrednictwem infolinii i w samym punkcie.
GIF wskazał, że program "[...]", zawierający ofertę produktów dotyczących dbania o wygląd i kondycję, w bardzo atrakcyjnych cenach. Oferta rabatowa dla uczestników programu umieszczona była w Katalogu Promocyjnym Produktów z Rabatami. Zgodnie z informacjami w nim zawartymi oraz wskazywała, że uczestnik programu [...] zyskiwał możliwość zakupu markowych produktów.
Zdaniem GIF, gazetka "[...]" narusza dyspozycję art. 94a ust. 1 upf, bowiem uwidoczniony w gazetce asortyment był dostępny w aptekach, w podanych w gazetce cenach. Gazetka nie zawierała adresów aptek, lecz oczywistym jest, że nazwy aptek "[...]" i ich szaty graficzne są komplementarne i stanowią jasny i czytelny przekaz dla klientów tych aptek, że produkty reklamowane w ww. gazetce są dostępne w aptekach, w których te gazetki były dostępne.
Zdaniem organu opisane wyżej cechy programów i działania aptek spółki świadczą o tym, iż programy były to programy lojalnościowe, stanowiąc tym samym reklamę aptek i ich działalności, co znajduje potwierdzenie w powołanym w decyzji orzecznictwie sądowym m.in. w wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 895/14, wyroku NSA z dnia 3 lipca 2015 r" sygn. akt II GSK 2792/14.
W ocenie organu prowadzenie reklamy apteki lub jej działalności (art. 94a ust 1 upf) stanowi przesłankę uzasadniającą zarówno wydanie decyzji nakazującej zaprzestanie prowadzenia reklamy (art. 94a ust. 3 upf), jak i decyzji nakładającej karę pieniężną (art. 129b ust. 1). W konsekwencji, nie istnieją prawne przeszkody uniemożliwiające wydanie nakazu zaprzestania prowadzenia reklamy i nałożenia kary pieniężnej w jednej decyzji.
W ocenie GIF nałożona przez WIF kara pieniężna w wysokości 15 000 zł jest adekwatna do stwierdzonych i opisanych szczegółowo w decyzji naruszeń jest dotkliwa, a jednocześnie możliwa do spełnienia.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżący, zarzucając naruszenie:
1) prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 129b ust. 1 i ust. 2 upf poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna w związku ze stwierdzeniem prowadzenia zakazanej reklamy aptek i ich działalności, polegającej na realizacji, akceptacji kart a także udziale aptek ogólnodostępnych położonych w programie "[...]", może zostać nałożona przy braku uwzględnienia stopnia naruszenia przepisów ustawy oraz uprzedniego naruszenia przepisów, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji.
2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. art. 6, 7, 77§1, 80 i art. 107 kpa.
Wskazał, że organ nie odniósł się, wbrew przepisom art. 129b ust. 2 zdanie 2 upf, do przesłanek stopnia naruszenia przepisów ustawy oraz uprzedniego naruszenia przepisów. Przy braku uwzględnienia wskazanych przesłanek kara pieniężna nie mogła zostać nałożona. Jego zdaniem uwzględnienie tych przesłanek powinno mieć wpływ na wymiar kary i - w ocenie skarżącego - skutkować obniżeniem kary. Ponadto podniósł naruszenie przepisów prawa materialnego, co jego zdaniem, bez wątpienia miało wpływ na wynik sprawy, poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, do czego, brak jest podstaw prawnych.
Jego zdaniem nałożenie kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł przy braku uwzględnienia przesłanek stopnia naruszenia przepisów ustawy oraz uprzedniego naruszenia przepisów, prowadzącego do naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenia wskazanych przez niego przepisów kodeksu postępowania administracyjnego miały istotny wpływ na wynik sprawy, a to z uwagi na okoliczność, że dotyczyły bezpośrednio przesłanek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w części, tj. w zakresie pkt 2. sentencji - nałożenia na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15 000 zł oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem skargi jest decyzja organu z [...] września 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 13 sierpnia 2015 r. dotyczącą reklamy aptek.
Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w świetle kryteriów opisanych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej ppsa), Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu rozstrzygającego w niniejszej sprawie nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca.
Zdaniem Sądu prawidłowo organ - oceniając ustalony w sprawie stan faktyczny - uznał, że taka działalność apteki wypełnia znamiona ustawowego zakazu reklamy zawartego w art. 94a ust. 1 upf.
I tak, na wstępie wskazać należy, że analiza przepisów ustawy - Prawo Farmaceutyczne, w zakresie odnoszącym się do działalności związanej z prowadzeniem aptek, uzasadnia wniosek, że ustawa ta, w odniesieniu do aptek i punktów aptecznych, istotnie ingeruje w swobodę prowadzenia działalności gospodarczej, w szczególności jeśli chodzi o działalność handlową. I tak, m.in. nie pozwala ona na swobodne kształtowanie systemu sprzedaży (art. 99 ust. 3 pkt 2 i 3), oferty (art. 86 ust. 2, art. 87 ust. 2 i art. 95), godzin pracy (art. 94), czy też doboru personelu (art. 88, art. 90, art. 92 i art. 96). Wprowadza również obowiązek ustawicznego dokształcania (art. 89e) oraz rygory lokalowe (art. 97).
Wszystkie te regulacje wpływają na ograniczenie konkurencji i taki sam charakter ma regulacja art. 94a ustawy, która od 1 stycznia 2012 r. wprowadziła zakaz reklamy. W poprzednim brzmieniu zakaz dotyczył reklamy działalności aptek lub punktów aptecznych skierowanej do publicznej wiadomości i odnoszącej się do pewnej kategorii produktów. Obecnie mamy do czynienia z zakazem reklamy aptek lub punktów aptecznych i ich działalności w ogóle, bez względu na to, czy jest ona skierowana do publicznej wiadomości i do jakich produktów się odnosi. Ponadto zakaz ten został rozszerzony również na placówki obrotu poza aptecznego i ich działalność odnoszącą się do produktów leczniczych lub wyrobów medycznych. W tym stanie rzeczy nie powinno ulegać wątpliwości, że nowelizacja ustawy - Prawo Farmaceutyczne, dokonana ustawą z 12 maja 2011 r. o refundacji leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyrobów medycznych (Dz.U. Nr 122, poz. 696 ze zm.), miała na celu dalsze ograniczenie działalności gospodarczej związanej z prowadzeniem aptek.
Kluczowym w sprawie zagadnieniem jest ustalenie znaczenia pojęcia terminu "reklama", jakim posługuje się ustawodawca. Ustawa nie zawiera jednak definicji reklamy apteki. Już jednak z art. 94a ust. 1 ustawy wynika, że ustawodawca potraktował pojęcie reklamy apteki dość szeroko, skoro wyłączył z jej zakresu jedynie proste informacje o lokalizacji i godzinach pracy apteki lub punktu aptecznego.
W tej sytuacji Sąd, kierując się słownikowym rozumieniem pojęcia reklamy przyjmuje, że reklamą jest każde działanie, które ma na celu zachęcenie potencjalnych klientów do zakupu konkretnych towarów lub do skorzystania z określonych usług (por. Wielki Słownik Wyrazów Obcych [red.] M. Bańki, PWN, Warszawa 2003). Podobnie pojęcie reklamy jest rozumiane przez Sąd Najwyższy. W wyroku z dnia 2 października 2007 r. stwierdził on, że: "reklama oznacza każde przedstawienie (wypowiedź) w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów, dokonane w celu wspierania zbytu towarów lub usług. Powszechnie za reklamę uważa się wszelkie formy przekazu, w tym także takie, które nie zawierając w sobie elementów oceniających ani zachęcających do zakupu, mogą jednak zostać przyjęte przez ich odbiorców jako zachęta do kupna (...). Przy rozróżnieniu informacji od reklamy trzeba mieć zatem na względzie, że podstawowym wyznacznikiem przekazu reklamowego jest nie tylko mniej lub bardziej wyraźna zachęta do kupna towaru, ale i faktyczne intencje podmiotu dokonującego przekazu oraz odbiór przekazu przez jego adresatów. Wypowiedź jest reklamą, gdy nad warstwą informacyjną przeważa zachęta do nabycia towaru - taki cel przyświeca nadawcy wypowiedzi i tak odbiera ją przeciętny odbiorca, do którego została skierowana. Wszelkie promocje, w tym cenowe, są reklamą towaru i firmy, która ich dokonuje".
Podobnie reklamę zdefiniowano w art. 2 Dyrektywy 2006/114/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 12 grudnia 2006 r. dotyczącej reklamy wprowadzającej w błąd i reklamy porównawczej (Dz. U. UE L z 2006 r. Nr 376, s. 21), w którym przyjęto, że reklama oznacza przedstawienie w jakiejkolwiek formie w ramach działalności handlowej, gospodarczej, rzemieślniczej lub wykonywania wolnych zawodów w celu wspierania zbytu towarów lub usług, w tym nieruchomości, praw i zobowiązań.
Pewne formy działalności promocyjnej mogą przy tym stanowić zarówno reklamę produktu leczniczego zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo farmaceutyczne, jak i reklamę działalności apteki w opisanym wyżej rozumieniu. W orzecznictwie wskazuje się np., że "stanowi reklamę zarówno leków, jak i sprzedającej je apteki przedstawienie listy leków o obniżonej, promocyjnej cenie, wykazanej przez porównawcze zestawienie ceny niższej, stosowanej przez aptekę, obok ceny wyższej, określonej jako "cena typowa", "cena stara" lub w inny sposób sugerujący, iż apteka okresowo sprzedaje lek po obniżonej, promocyjnej cenie" (wyrok SN z 2 października 2007 r., sygn. akt: II CSK 289/07). Tego typu reklama spełniająca łącznie kryteria przewidziane zarówno dla reklamy produktu leczniczego (art. 52 i nast. ustawy - Prawo farmaceutyczne), jak i dla reklamy działalności aptek (art. 94a ustawy - Prawo farmaceutyczne) była dopuszczalna do 1 stycznia 2012 r. Od tej daty dopuszczalna już nie jest wobec wprowadzenia zakazu reklamy aptek i punktów aptecznych lub ich działalności.
W ocenie sądu bezspornym i znajdującym oparcie w przepisach prawa, orzecznictwie i aktach postępowania, jest fakt, że apteki należące do skarżącej, wymienione w zaskarżonej decyzji brały udział w zakazanej przepisami prawa reklamie aptek i ich działalności, poprzez czynne uczestnictwo w programach lojalnościowych: "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" oraz kolportaż gazetki "[...]", w zakresie szczegółowo opisanym w decyzjach obu instancji.
Celem ww. programów lojalnościowych było pozyskanie grupy lojalnych klientów, regularnie nabywających towary lub korzystających z usług organizatora programu lojalnościowego (bądź zleceniodawcy organizacji programu lojalnościowego), a także ukształtowanie jego pozytywnego wizerunku wśród klientów, obniżka kosztów dotarcia do klienta z kolejną ofertą, jak również rozpoznanie potrzeb klientów. Kolportaż gazetek, w których znajdowały się zdjęcia opakowań produktów leczniczych i innego asortymentu dostępnego w aptekach z wyróżnionymi cenami oraz właściwą szatą graficzną, komplementarną z logotypami i kolorystyką aptek, stanowiły czytelny przekaz dla klientów tych aptek, że produkty reklamowane w ww. gazetce są dostępne w niniejszych aptekach. Zatem gazetka służyła wzbudzeniu zainteresowania ofertą handlową sieci aptek ogólnodostępnych [...] prowadzonych przez skarżącą.
Skarżąca wskazuje, że organy dokonały naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 129b ust. 1 i ust. 2 upf poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że kara pieniężna w kwocie 15 000 zł w związku ze stwierdzeniem prowadzenia zakazanej reklamy aptek i ich działalności, o których mowa w pkt 1) polegającej na realizacji, akceptacji kart "[...]" oraz uczestnictwie w "[...]", "[....]", "[...]" i poprzez gazetkę "[...]", a także udziale aptek ogólnodostępnych położonych w Ł. przy ulicach: [...] oraz w P. przy ul. [...] w programie "[...]", może zostać nałożona przy braku uwzględnienia stopnia naruszenia przepisów ustawy oraz uprzedniego naruszenia przepisów. Ponadto wskazała, że naruszono przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 6, 7, 77 § 1, 80 i art. 107 kpa.
Przepis art. 129b ust. 2 upf stanowi: "Karę pieniężną, określoną w ust. 1, nakłada wojewódzki inspektor farmaceutyczny w drodze decyzji administracyjnej. Przy ustalaniu wysokości kary uwzględnia się w szczególności okres, stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy, a także uprzednie naruszenie przepisów". Jak słusznie zauważa organ pierwszej instancji, nałożenie kary pieniężnej w tym przypadku jest obowiązkiem - nie zaś możliwości - nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia naruszenia zakazu z art. 94a tejże ustawy. Natomiast wysokość kary administracyjnej pozostawiona jest uznaniu wojewódzkiego inspektora farmaceutycznego, z wyłączeniem jej górnej granicy, tj. 50 000 zł. W decyzji nałożono karę w wysokości 15 000 zł, a więc mieszczącą się w granicach jej wymiaru.
Organ prawidłowo ustalił wysokość kary. Stwierdził, że strona przystąpiła do ww. programów lojalnościowych. Organ pierwszej instancji udowodnił, a GIF w ramach kontroli instancyjnej potwierdził, że strona prowadziła reklamę ww. aptek i ich działalności na terenie województwa [...]. Udział aptek skarżącej w ww. programach lojalnościowych trwał przez długi okres czasu (od dnia 1 stycznia 2012 r. do 7 kwietnia 2013 r.), natomiast gazetka "[...]" była dostępna w lokalach aptek od 3 lutego 2013 r. do 28 lutego 2014 r. Zakres prowadzenia niedozwolonej reklamy aptek i ich działalności jest bardzo szeroki, co umożliwiało dotarcie do znaczącej liczby potencjalnych klientów. Strona była również uprzednio karana za prowadzenie reklamy sieci aptek ogólnodostępnych [...], co w powiązaniu z faktem, że od przedsiębiorcy uzyskującego zezwolenie na prowadzenie apteki wymagana jest znajomość przepisów regulujących ten rodzaj działalności gospodarczej, w szczególności art. 94a upf, nie pozostawało bez wpływu na wysokość kary pieniężnej za świadomą działalność naruszającą przepisy dot. zakazu reklamy aptek. Programy lojalnościowe, o których mowa powyżej, przy uwzględnieniu ich celów oraz samej istoty, stanowiły realną zachętę do skorzystania z usług określonych aptek pozostających w sieci [...], honorującej uprawnienia klientów, uczestników przedmiotowych programów do ofert rabatowych.
W tym stanie rzeczy zarzut skarżącej, że karę pieniężną nałożono przy braku uwzględnienia stopnia naruszenia przepisów ustawy oraz uprzedniego naruszenia przepisów jest niezasadny. Organ brał bod uwagę stopień oraz okoliczności naruszenia przepisów ustawy. Brał także pod uwagę czas i świadomość naruszenia wskazując, że od profesjonalistów należy oczekiwać przestrzegania przepisów upf.
Nałożona na spółkę kara pieniężna w kwocie 15 000 zł, znalazła swe uzasadnienie w decyzji i jest adekwatna do skali działania skarżącej, formy prowadzenia reklamy, czasu jej trwania, stopnia naruszenia przepisów ustawy i na tyle dolegliwa, że powinna zniechęcić do naruszenia prawa w przyszłości.
Zdaniem Sądu należy jednocześnie uznać, iż organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.).
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie organy administracji - rozstrzygając sprawę - oparły się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.
Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ppsa orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło