II SA/Rz 1601/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Elżbieta Mazur – Selwa Protokolant sekretarz sądowy Filip Róg po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 maja 2017 r. sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania -skargę oddala- Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: SKO) z dnia [...] września 2016 r. nr [...] utrzymujące w mocy własne postanowienie z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. W podstawie prawnej SKO powołało art. 138 § 1 pkt 1, art. 127 § 3, art. 144 oraz art. 149 § 3 K.p.a. Z jego uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że pismem z dnia [...] lutego 2015 r. S. D. wniósł odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2015 r. ([...]) orzekającej o odmowie zmiany za zgoda stron decyzji Starosty [...] z [...] października 2012 r. ([...]) w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi T. gm. [...] o ogólnym obszarze 199,7294 ha zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia przez upoważnionego geodetę J. O. W odwołaniu tym S. D. zażądał nadto wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z dnia [...] października 2012 r. ([...]). Pismem z dnia [...] marca 2016 r. sprecyzował on swoje żądanie a jako podstawę wznowieniową wskazał art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Po rozpoznaniu ww. wniosku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmówiło wznowienia postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. znak: [...] zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi T., gm. [...]. Powodem powyższego był brak dochowania przez S. D. terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. Zdaniem SKO strona najpóźniej w chwili wydania decyzji SKO z dnia [...] maja 2013 r. dowiedziała się o ewentualnym zaistnieniu przesłanki wznowienia postępowania, na którą powołuje się w swoim żądaniu. Dodatkowo podało, że okoliczności podane we wniosku o wznowienie nie stanowią istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł S. D. wnosząc o uchylenie rozstrzygnięcia jako zapadłego z naruszeniem prawa. Zarzucił naruszenie art. 8 K.p.a. poprzez przewlekłe prowadzenie sprawy oraz naruszenie art. 6 K.p.a. w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów, poprzez przekroczenie dopuszczalnej różnicy w gruntach przed i po scaleniu, która przekroczyła 20%, a tym samym wydanie decyzji z naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] września 2016 r., utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu cytując treść art. 149 § 1-4 i art. 150 K.p.a. wyjaśniło, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, co wynika z art. 148 § 1 K.p.a. SKO wskazało, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy S. D. nie dochował tego terminu. Decyzja Starosty [...] znak: [...] została wydana w dniu [...] października 2012 r., natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego wydana na skutek odwołań od ww. decyzji Starosty [...], tj. decyzja znak: [...] została wydana w dniu [...] maja 2013 r. Z akt sprawy wynika też, że decyzja Starosty [...] (znak: [...]) została wywieszona na tablicach ogłoszeń we wsi T. oraz w Urzędzie Gminy [...]. W dniu [...] listopada 2012 r. odbyło się zaś ogólne zebranie uczestników okołoautostradowego scalenia gruntów wsi T. celem wprowadzenia uczestników scalenia w posiadanie gruntów. W zebraniu tym uczestniczył S. D. (o czym świadczy jego podpis na liście obecności). W aktach sprawy znajduje się też podpisany przez S. D., dokument "Kwestionariusz życzeń. Wykaz zaprojektowanych ekwiwalentów. Oświadczenie na projekt scalenia" stwierdzający powierzchnię działki gruntu nr ewid. 414; strona podpisała się pod oświadczeniem o treści: "Na wydzielony w wyniku scalenia gruntów ekwiwalent wyrażam zgodę i nie wnoszę zastrzeżeń. Granice działki(ek) powierzchnia i wartości są mi znane. Z zasadami objęcia z posiadanie zostałem zapoznany". Nadto w piśmie precyzującym z dnia [...] marca 2016 r. S. D. wyjaśnił, że świadomy był w toku postępowania tego, jaka jest powierzchnia jego gruntów. Powyższe w ocenie SKO świadczy o tym, że ewentualna okoliczność co do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną była znana wnioskodawcy jeszcze w toku prowadzonego postępowania, a ostatecznie z dniem wydania decyzji przez organ odwoławczy. W terminie miesiąca po starannym zapoznaniu się z decyzją wnioskodawca powinien złożyć wniosek o wznowienie postępowania. Tymczasem wniosek taki zamieszczony został w odwołaniu z dnia [...] lutego 2015 r. Wnioskodawca uchybił bezspornie terminowi określonemu w art. 148 § 1 K.p.a., co uzasadnia odmowę wznowienia postępowania. Na opisane powyżej postanowienie SKO S. D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jego uchylenie i wznowienie postępowania, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postepowania dowodowego w sposób wnikliwy i wszechstronny, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego. W uzasadnieniu wskazał, że działając w zaufaniu do organów, nie sprawdził przydzielonego mu ekwiwalentu i poświadczył przedłożony mu dokument: "Kwestionariusz życzeń (...).". Nie przewidział, że zostanie pozbawiony znacznego ekwiwalentu gruntów, zwłaszcza, że podczas ogólnego zebrania uczestników okołoautostradowego scalenia gruntów wsi T. wielokrotnie zapewniano, że nikt nie straci żądnych działek, a różnica w powierzchni może wynosić maksymalnie 2-3 ary. Dopiero później otrzymując nakaz płatniczy "spostrzegł faktyczny ekwiwalent gruntów". W jego ocenie nie uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, gdyż złożył go w terminie, liczonym od dnia otrzymania nakazu płatniczego. Dodał, że mimo wielokrotnych zapewnień ze strony Starosty [...], Naczelnika Wydziału Geodezji Gospodarki Nieruchomościami i Ochrony Gruntów Rolnych oraz byłego Sołtysa T. o pozytywnym załatwieniu sprawy, żadnych działań nie podjęto. Podkreślił dodatkowo, że o zasadności jego działań, świadczy decyzja SKO nr [...], w której organ przyznał, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] października 2012 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 14 ust. 2 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Różnica w powierzchni gruntów przed i po scaleniu wynosi w stosunku do jego osoby 0,1693 ha, a zatem więcej niż dopuszczone ustawowo 20% (0,134ha). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wspomniane kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego aktu organu administracji publicznej (tu postanowienie), jeżeli m.in. stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.". Przy czym, jak wynika z art. 133 § 1 i art. 134 § 1 P.p.s.a sąd orzeka na podstawie akt sprawy i w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w omówionym zakresie, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa skutkującego koniecznością usunięcia tego postanowienia z obrotu prawnego i w konsekwencji, zgodnie z art. 151 P.p.s.a, skarga podlegała oddaleniu. W toku postępowania sporne było to, czy ocena organu (SKO), że podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez skarżącego z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 K.p.a. była uzasadniona. W ocenie Sądu, pogląd organu (który wydał ostateczną decyzję kończącą postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi T. gm. [...] o ogólnym obszarze 199,7294 ha) zasługuje na akceptację. Przypomnieć należy, że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową, która ma na celu ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ostateczną decyzją w sytuacji, gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 K.p.a. Analiza tych przesłanek prowadzi do wniosku, że chodzi o wady postępowania administracyjnego a nie samą decyzję. W postępowaniu wznowieniowym wyróżnia się dwa etapy tego postępowania: pierwszy etap wstępny (wyjaśniający), który rozpoczyna wniosek strony złożony właściwemu organowi i który kończy się albo wydaniem postanowienia o wznowieniu (art. 149 § 1 K.p.a.) albo podjęciem postanowienia o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 K.p.a.). Z kolei drugi etap, po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, tzw. właściwy (który ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia) kończy się wydaniem albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. albo decyzji z art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. względnie też decyzji z art. 151 § 2 K.p.a. W przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie postępowania po terminie określonym w art. 148 § 1 K.p.a., a więc po upływie jednego miesiąca do dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, organ administracji jest zobowiązany do wydania, na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Lektura uzasadnienia zaskarżonego postanowienia i analiza akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę prowadzi do wniosku, że podjęcie postanowienia na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. poprzedzone zostało prawidłowymi ustaleniami organu (SKO) o wniesieniu przez skarżącego podania o wznowienia postępowania z uchybieniem terminu z art. 148 § 1 K.p.a. Nie jest kwestyjne w sprawie niniejszej, że S. D. w odwołaniu (pismo z dnia [...] lutego 2015 r.) wniesionym od decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. Starosty [...] ([...]), wydanej w trybie art. 155 K.p.a., zawarł również żądanie wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] października 2012 r. Starosty [...] ([...]) w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi T. gm. [...] o ogólnym obszarze 199,7294 ha zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia przez upoważnionego geodetę J. O. Żądanie to sprecyzował w piśmie z dnia [...] marca 2016 r., wskazując w nim, że swój wniosek opiera na art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., "tj. wyjście na jaw istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi ją wydającemu". Wywiódł przy tym, że na etapie postępowania scaleniowego naruszono art. 14 ust. 2 ustawy scaleniowej, bo różnica w gruntach jego nieruchomości przed i po scaleniu wynosi więcej niż dopuszczalne 20 % i był wówczas świadomy, jaka jest powierzchnia jego gruntu. Stosownie do treści art. 150 § 1 K.p.a. organem administracji publicznej właściwym w sprawach wymienionych w art. 149 jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Jak wynika z akt sprawy ostateczną decyzję kończącą postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi T. gm. [...] wydało w dniu [...] maja 2013 r. SKO, rozpoznając uprzednio odwołania wniesione przez A. i M. B. oraz Z. i E. K. od decyzji z dnia [...] października 2012 r. Starosty [...]. Słusznie więc przyjęło Kolegium, że ewentualna okoliczność do wznowienia postępowania zakończonego wspomnianą wyżej ostateczną decyzją z dnia [...] maja 2013 r. znana była skarżącemu jeszcze w toku postępowania, a definitywnie z dniem jej wydania. Skoro wniosek o wznowienie postępowania skarżący zawarł dopiero w piśmie z dnia [...] lutego 2015 r. (stanowiącym odwołanie od decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. Starosty [...]), to nie ulega wątpliwości, że uchybił terminowi z art. 148 § 1 K.p.a. Jak wcześniej wyjaśniono, uchybienie takie skutkuje odmową wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Oznacza to, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Zarzut skargi, jakoby zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 77 § 1 w zw. z art. 7 w zw. z art. 8 K.p.a. nie jest trafny i nie mógł prowadzić do wzruszenia tegoż postanowienia. Również powoływanie się na decyzję SKO nr [...] mającą świadczyć "o zasadności działań" skarżącego nie mogło odnieść spodziewanego przez skarżącego skutku. Decyzja ta, tj. z dnia [...] stycznia 2015 r. została wydana w trybie art. 138 § 2 K.p.a., eliminując z obrotu prawnego m.in. decyzję z dnia [...] listopada 2015 r. Starosty [...] stwierdzającą w postępowaniu wznowieniowym, że decyzja dotychczasowa z dnia [...] października 2012 r. została wydana z naruszeniem prawa. Na ocenę legalności skarżonego postanowienie pozostaje bez jakiegokolwiek wpływu. Wobec powyższego, stosownie do art. 151 P.p.s.a., skarga została oddalona.