III SA/Wr 287/17
WyrokWSA we Wrocławiu2017-07-13
Skład orzekający: Magdalena Jankowska-Szostak, Maciej Guziński, Tomasz Świetlikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania płatności rolnych, uzależnione od prawomocnego rozstrzygnięcia sądu cywilnego w przedmiocie prawa do dzierżawy gruntów Skarbu Państwa, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając zasadność zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Stwierdzono, że prawomocne rozstrzygnięcie sądu cywilnego dotyczące prawa do dzierżawy gruntów Skarbu Państwa stanowi zagadnienie wstępne, którego rozstrzygnięcie jest niezbędne do wydania decyzji w sprawie przyznania płatności rolnych. Udzielone przez sąd zabezpieczenia nie są wystarczającym tytułem prawnym.Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o przyznanie płatności rolnych na rok 2016, deklarując grunty wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do których posiadał umowy dzierżawy. W związku z brakiem przedłużenia umów, wnioskodawca wystąpił do sądu cywilnego o zabezpieczenie roszczenia i ustalenie prawa do dalszego dzierżawienia gruntów. Organ administracji I instancji zawiesił postępowanie, uznając kwestię prawa do dzierżawy za zagadnienie wstępne. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Wnioskodawca zaskarżył postanowienie, zarzucając naruszenie przepisów kpa i prawa unijnego. W trakcie postępowania sądowego zapadły prawomocne orzeczenia sądów cywilnych potwierdzające prawo wnioskodawcy do dzierżawy.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński (sprawozdawca) Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski Protokolant specjalista Monika Tarasiewicz po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 lipca 2017 r. sprawy ze skargi G.B. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności dodatkowej, płatności do krów oraz płatności do bydła na rok 2016 oddala skargę w całości.
W dniu [...].2016 r. G. B. (dalej: wnioskodawca; strona, skarżący) złożył wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności do krów oraz płatności do bydła na rok 2016
W dniu [...].2016 r. strona złożyła do Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. G. pismo, w którym podał, iż zawarła z Agencją Nieruchomości Rolnych umowy dzierżawy na wskazane w treści tegoż pisma działki ewidencyjne. W stosunku do wszystkich umów dzierżawy złożył wnioski o ich przedłużenie. Na potwierdzenie posiadanego tytułu prawnego do wskazanych działek strona załączyła postanowienia Sądu Rejonowego w L., Wydział I Cywilny o sygn. akt [...] w sprawie udzielenia zabezpieczenia roszczenia, poprzez ustanowienie zakazu zbywania i wydzierżawiania nieruchomości objętych umową dzierżawy nr [...] oraz nr [...], położonych w L. w obrębie S.. Strona zaznacza, iż podobnie orzekł Sąd Rejonowy w Z., I Wydział Cywilny w sprawie o sygn. Akt [...], który również uznał roszczenie strony za uprawdopodobnione.
Do pisma załączono postanowienie Sądu Rejonowego w Z., Wydział I Cywilny z dnia [...].2015 roku o sygn. akt [...] z wniosku strony w sprawie o udzielenie zabezpieczenia przed wszczęciem postępowania w sprawie oraz postanowienie Sądu Wydział I Cywilny z dnia [...].2015 roku o sygn. akt [...] wydane w sprawie z wniosku o udzielenie zabezpieczenia roszczenia wobec Agencji Nieruchomości Rolnych w W..
W tym samym dniu strona złożyła także oświadczenie, w którym wyszczególniła działki ewidencyjne (ich położenie), deklarowane do przyznania płatności na rok 2016, wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, do których ma tytuł prawny na dzień [...] 2016 r.
W dniu [...].2016 roku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w J. G. wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania w sprawie wniosku o przyznanie wnioskowanej płatności na rok 2016.
W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na art. 97 § 1 pkt 4 kpa podając, iż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego (tj. wydania rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy w L. i Z. w sprawach potwierdzenia dzierżawy gruntów należących do Agencji Nieruchomości Rolnych).
W zażalenie na powyższe postanowienie zarzucono naruszenie następujących przepisów:
art. 97 pkt 4 kpa w zw. z art. 20 ust. 4 ustawy o Wspieraniu Rozwoju Obszarów Wiejskich z udziałem środków europejskich Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że rozpoznawana przez Sąd sprawa stanowi kwestię wstępną,
art. 20 ust. 4 tej ustawy, poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w przypadku spornej sytuacji wyklucza to możliwość posiadania przez stronę tytułu prawnego, w momencie w którym udzielone zabezpieczenia sugerują, że strona posiada tytuł prawny i będzie kontynuował działalność na gruncie,
art. 7 kpa, poprzez jego niezastosowanie, polegające na wydaniu decyzji, która jest niezgodna z polityką wsparcia rolnictwa,
art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez jego niezastosowanie.
Wezwaniem z dnia [...].2016 r. Dyrektor OR ARiMR we W. wyznaczył pełnomocnikowi strony 14 termin do złożenia odpisu prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w L.S., I Wydział Cywilny z dnia [...].2016 r., ustalającego prawo strony do dzierżawienia nieruchomości będącej przedmiotem umowy dzierżawy nr [...], w tym do działek ew. Nr[...], [...],[...] oraz dodatkowych dokumentów potwierdzających, iż stronie przysługuje tytuł prawny do pozostałych działek rolnych zadeklarowanych do płatności na rok 2016, a wchodzących w Skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik strony złożył pismo, w którym podał, iż we wskazanym przez organ terminie nie jest możliwe przedstawienie odpisu wyroku zaopatrzonego w klauzulę prawomocności. W chwili obecnej sprawy pozostają w toku.
Podniósł także, iż brak końcowego rozstrzygnięcia w sprawie nie przesądza o tym, że strona nie posiada prawa określonego w powództwie. Do pisma załączono potwierdzone za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia Sądu Rejonowego dla W.-S. w W., I Wydział Cywilny z dnia [...].2016 r., sygn. akt [...] w przedmiocie zabezpieczenia powództwa, postanowienie Sądu Rejonowego w L., I Wydział Cywilny z dnia [...].2016 r., sygn. akt [...] w przedmiocie zabezpieczenia powództwa, postanowienie Sądu Rejonowego w L., I Wydział Cywilny z dnia [...].2015 r., sygn. akt [...] o udzielenie zabezpieczenia, postanowienie Sądu Okręgowego w J. G., II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...].2015 r., sygn. akt [...] w sprawie oddalenia zażalenia.
W dniu [...].2017 roku pełnomocnik strony złożył kolejne pismo, do którego załączył potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopię postanowienia Sądu Okręgowego w J. G., II Wydział Cywilny Odwoławczy z dnia [...].2017 r. o sygn. akt [...] w sprawie zmiany postanowienia Sądu I instancji poprzez zabezpieczenie roszczenia powoda.
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2017 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji
W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Podniósł, że w doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć, przy czym pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego musi istnieć zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Tym samym, zagadnieniem wstępnym w rozumieniu tego przepisu mogą być wyłącznie kwestie (zagadnienia) prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji, albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnieniem wstępnym może być tylko zagadnienie prawne, którego rozstrzygnięcie należy do właściwości innego organu lub sądu i zagadnienie to może być odrębnym przedmiotem postępowania przed takim organem lub sądem. Ponadto zagadnienie to musi wpływać na rozpatrzenie sprawy głównej. Zatem chodzi tu o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji w sprawie głównej, od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
W świetle powyższego wskazał organ, iż przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania przedmiotowej płatności na rok 2016 (na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa) jest uprzednie (prawomocne) rozstrzygnięcie powództw strony w przedmiocie ustalenia dalszego dzierżawienia gruntów rolnych objętych umowami dzierżawy, zawartymi z Agencją Nieruchomości Rolnych w W.
Dalej wskazał organ odwoławczy, że strona składając wniosek pomocowy, wykazał w jego treści działki ewidencyjne, wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które uprzednio użytkowała rolniczo na podstawie umów dzierżawy zawartych z Agencją Nieruchomości Rolnych w W.. Obecnie zaś strona (z uwagi na brak posiadania stosownych umów dzierżawy) wystąpiła do Sądu z powództwami o ustalenie prawa do ich dalszego dzierżawienia.
Natomiast prawomocne rozstrzygnięcia w tym przedmiocie co do dalszego dzierżawienia grantów są niezbędne dla wydania decyzji administracyjnej w sprawie pomocy finansowej dla działek wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.; dalej: ustawa), płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny. Tak więc niezbędną przesłanką przyznania pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest posiadanie tytułu prawnego do tychże gruntów.
Zdaniem Dyrektora OR ARiMR we W. prawomocne rozstrzygnięcia sądu w przedmiocie ustalenia prawa strony do dalszego dzierżawienia działek, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które zostały przez stronę zadeklarowane do przyznania płatności na rok 2016, mając na względzie treść art. 18 ust. 4 ustawy, stanowią zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Podniesiono w uzasadnieniu, że tytułem prawnym jest każde (prawomocne) orzeczenie, (ostateczna) decyzja administracyjna, umowa cywilnoprawna, czy też ugoda. Tytuł prawny świadczy o tym, że danej osobie przysługuje jakieś prawo i stanowi podstawę do wysuwania roszczeń. Natomiast w sprawie, w stosunku do działek zadeklarowanych we wniosku na rok 2016, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa nie są takim tytułem przedłożone przez stronę postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia roszczeń wobec Agencji.
Z uwagi na żądanie wyrażone w złożonych pozwach, tytułem prawnym w stosunku do działek rolnych, co do których strona domaga się ustalenia dalszego prawa ich dzierżawienia będzie dopiero prawomocne rozstrzygnięcie sądu.
Podniesiono w uzasadnieniu, iż zaskarżone postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Jeleniej Górze wydane zostało z poszanowaniem przepisów prawa.
W skardze strona - reprezentowana przez pełnomocnika - zarzuciła powyższemu postanowieniu naruszenie:
Art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 20 ust. 4 ustawy o Wspieraniu Rozwoju Obszarów Wiejskich z udziałem środków europejskich Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (ustawa), poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że rozpoznawana przez Sąd sprawa stanowi kwestię wstępną umożliwiająca zawieszenie postępowania w związku z przepisem art. 20 ust. 4 ustawy, w momencie w którym nie istnieje żaden prawomocny akt stwierdzający, że strona nie posiada tytułu prawnego do rzeczonej nieruchomości, a tym samym nie istnieją przesłanki negatywne przyznania płatności na mocy art. 20 ust. 4. W rezultacie naruszenia wyrządzającego szkodę poprzez zawieszenie postępowania w sprawie przyznania pomocy ze środków Europejskiego Funduszu na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich utrudniając prowadzenie działalności rolniczej.
Art. 20 ust. 4 ustawy, poprzez jej nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że w przypadku sytuacji spornej wyklucza to możliwość posiadania przez stronę tytułu prawnego o którym mowa w przepisie w momencie w którym udzielone zabezpieczenia sugerują, że strona posiada tytuł prawny i będzie kontynuował działalność na przedmiotowym gruncie. W rezultacie naruszenia wyrządzającego stronie szkodę, poprzez zawieszenie postępowania w sprawie przyznania pomocy ze środków Europejskiego Funduszu na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, utrudniając prowadzenie działalności rolniczej.
Art. 7 kpa, poprzez jego niezastosowanie polegające na wydaniu decyzji, która jest niezgodna z polityką wsparcia rolnictwa i godzi w interesy rolnika, a tym samym podważa zaufanie do organu administracyjnego prowadzącego sprawę. W rezultacie naruszenia wyrządzając stronie szkodę, poprzez zawieszenie postępowania w sprawie przyznania pomocy ze środków Europejskiego Funduszu na Rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich utrudniając prowadzenie działalności rolniczej.
Art. 228 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez jego niezastosowanie polegające na stosowaniu przez organ administracyjny Państwa Członkowskiego przepisu art. 20 ust. 4 ustawy w momencie, gdy pozostaje on w sprzeczności z art. 29 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu i Rady (UE) 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz.U. L 347 z 20.12.2013) oraz art. 31 ust. 1 Rozporządzenia 1305/2013, poprzez zastosowanie ograniczeń w przyznawaniu płatności nieznanych Prawu Wspólnotowemu, a tym samym naruszenie zasady bezpośredniego stosowania rozporządzeń wspólnotowych. W rezultacie naruszenia wyrządzając stronie szkodę poprzez zawieszenie postepowania.
W oparciu o powyższe wniesiono o:
Uchylenie postanowienia Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...] 2017 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zasądzenie kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
W piśmie przewodnim z dnia [...] 2017 r., pełnomocnik poinformował, że w dniu [...] 2017 r. Sąd Okręgowy w J. G. w sprawie o sygnaturze akt [...] prawomocnym orzeczeniem drugiej instancji stwierdził, że stronie przysługuje prawo dzierżawy gruntów należących doi ANR.
Kolejnym pismem z dnia [...] 2017 r., pełnomocnik przesłał wyrok Sądu Rejonowego w L. S. z dnia [...] 2016 r. w sprawie [...] ustalający prawo strony do dzierżawy nieruchomości objętej umową dzierżawy nr [...] oraz Wyrok Sądu Okręgowego w J. G. z dnia [...] 2017 r. sygn. akt [...] utrzymujący w mocy wyrok Sądu Rejonowego w L.S..
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
W realiach rozpoznawanej sprawy, sądowej kontroli poddano jest postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR we W. z dnia [...].2017 r. utrzymuję w mocy postanowienie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w J. G. z dnia [...].2016 roku o zawieszeniu postępowania w sprawie przyznania jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności do krów oraz płatności do bydła na rok 2016.
Podstawę prawną wspomnianych wyżej rozstrzygnięć stanowił przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, w myśl którego organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Użyty w art. 97 § 1 pkt 4 kpa zwrot "zawiesza" oznacza, że kwestia zawieszenia postępowania administracyjnego nie została pozostawiona uznaniu organu prowadzącego postępowanie. Ma on obowiązek zawiesić postępowanie w każdym przypadku, gdy stwierdzi, że rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Co istotne, przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego nie może być okoliczność, którą organ prowadzący postępowanie administracyjne może ocenić we własnym zakresie. W ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych wypracowanym na tle przywołanego unormowania, podzielanym zresztą w pełni przez tutejszy sąd, podkreśla się, że przez pojęcie "zagadnienia wstępnego" należy rozumieć kwestie prawne, które albo ujawniły się w toku postępowania i dotyczą istotnej dla sprawy przesłanki decyzji lub postanowienia albo z przepisów prawa materialnego wynika wprost konieczność rozstrzygnięcia danej kwestii prawnej. Zagadnienie wstępne musi wpływać na rozstrzygnięcie sprawy, w której toczy się postępowanie "główne", ponadto musi zachodzić bezpośredni związek pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego, a zagadnieniem wstępnym.
Z zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa mamy do czynienia wówczas, gdy ziszczone są cztery elementy: po pierwsze, zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego; po wtóre, jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu; po trzecie, wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia, tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; po czwarte, istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.
Sąd analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy w świetle obowiązujących przepisów prawa i poczynionych wyżej uwag natury ogólnej podzielił w całości stanowisko organów Agencji obu instancji o zasadności zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
W sprawie przyczyną zawieszenia postępowania administracyjnego w odnośnie przedmiotowych płatności rolnych na rok 2016 jest uprzednie rozstrzygnięcie powództwa skarżącego w przedmiocie ustalenia dalszego dzierżawienia gruntów rolnych objętych umowami dzierżawy zawartymi z Agencją Nieruchomości Rolnych, a będących przedmiotem wniosku.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący składając wniosek pomocowy na rok 2016 zadeklarował do przyznania płatności grunty rolne wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, użytkowanych wcześniej na podstawie umów dzierżawy.
W stosunku do tych gruntów, jak wynika z akt sprawy (w tym pism skarżącego), skarżący wystąpił o przedłużenie dzierżawy a następnie wystąpił do Sądu z powództwami o prawo do ich dalszego dzierżawienia.
Na wezwanie organu drugiej instancji o przedłożenie prawomocnego wyroku Sądu ustalającego prawo strony do dzierżawy nieruchomości będących przedmiotem wniosku pomocowego, skarżący w piśmie z dnia [...] 2017 r. poinformował, że sprawy są w toku.
Kwestie przyznania wnioskowanej pomocy reguluje min. ustawa z dnia 5 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015 r., poz. 1551 ze zm.; dalej: ustawa),
Zgodnie art. 18 ust. 4 ustawy (w wersji obowiązującej w dacie składnia wniosku, jak i wydania rozstrzygnięć administracyjnych), płatność bezpośrednia do działki rolnej wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa przysługuje rolnikowi, który, na dzień 31 maja danego roku, ma do tej działki tytuł prawny.
Wynika z powyższego, że niezbędną przesłanką przyznania pomocy finansowej do gruntów wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa jest posiadanie tytułu prawnego do tychże gruntów.
Kwestia tego tytułu, jak wskazano wcześniej, na dzień składania wniosku, jak i wydania rozstrzygnięcia przez organy Agencji, w odniesieniu do gruntów objętych wnioskiem pomocowych, była przedmiotem postępowania sadu powszechnego. Sprawa była w toku.
Uzyskanie zaś prawomocnych rozstrzygnięć sądowych, co do dzierżawienia przez skarżącego w/w gruntów, oznacza niewątpliwie posiadanie tytułu prawnego do tychże gruntów. Uzyskanie takiego rozstrzygnięcia sądu powszechnego, jest niezbędne do wydania decyzji administracyjnych w sprawie przyznania płatności. Organy administracyjne we własnym zakresie nie są władne rozstrzygnąć kwestii spornego w sprawie tytułu prawnego.
Tym samym, prawomocne rozstrzygnięcia sądu powszechnego w przedmiocie ustalenia prawa strony do dalszego dzierżawienia działek, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, które zostały przez stronę zadeklarowane do przyznania płatności na rok 2016, mając na względzie treść art. 18 ust. 4 ustawy, stanowią zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 kpa.
Jak wynika z akt sprawy: zagadnienie to (posiadanie tytułu prawnego do gruntów) wyłaniało się w toku postępowania o przyznanie płatności; jego rozstrzygnięcie należy do sądu powszechnego; jego "uprzednie" rozstrzygnięcia musi poprzedzić rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji; między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji istnieje zależność . Nie uzasadniony jest więc zarzut naruszenia w sprawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa w związku z art. 18 ust. 4 ustawy.
W tym stanie, jak to trafnie wskazał organ w zaskarżonej decyzji, nie może być uznany za trafny także zarzut naruszenia art. 7 kpa – wydanie rozstrzygnięcia niezgodnego z polityka wsparcia rolnictwa, w tym wydanie rozstrzygnięcia godzącego w interesy rolnika. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. W sytuacji zawieszenia w sprawie postępowanie administracyjne nie można mówić, o wyrządzeniu szkody skarżącemu przez organ administracji. W razie ustania przesłanki zawieszenia, sprawa wniosku zostanie rozpoznana merytorycznie.
Wskazać należy, że zgodnie z art. 97 § 2 kpa, gdy ustana przyczyny uzasadniające zawieszenie postepowania, organ administracji publicznej podejmuje postępowanie z urzędu lub na żądanie strony..
Natomiast udzielone przez Sąd zabezpieczenia, jak to wskazał organ w zaskarżonym postanowieniu, nie stanowią tytułu prawnego w stosunku do dzierżawionych gruntów rolnych, wchodzących w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa.
Reasumując, Sąd nie dopatrzył się jakichkolwiek podstaw usunięcia z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.
Mając powyższe na względzie sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło