VIII SAB/Wa 43/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot Sędziowie Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 28 września 2017 r. sprawy ze skargi S. Z. na bezczynność Starosty [...] w przedmiocie niewydania decyzji 1. zobowiązuje Starostę [...] do rozpoznania wniosku w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność Starosty [...] w rozpatrzeniu ww. wniosku skarżącego nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Starosty [...] na rzecz skarżącego S. Z. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia 23 marca 2017 r. S. Z. (dalej: "skarżący") wniósł skargę na bezczynność Starosty R. w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...]o numerze rejestracyjnym [...]. Autor skargi wniósł o: - stwierdzenie, że organ nie załatwił sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a.; - zobowiązanie organu do wydania decyzji administracyjnej w sprawie; - stwierdzenie, że niezałatwienie sprawy w terminie nastąpiło w związku z rażącym naruszeniem prawa. Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco: W dniu 17 października 2016 r. do Starostwa Powiatowego w R. wpłynął wniosek S. Z. o rejestrację samochodu osobowego marki [...], numer rejestracyjny [...], nr VIN: [...], rok produkcji 1994 wraz z dokumentacją. Po weryfikacji dowodów własności pojazdu z dowodem rejestracyjnym pojazdu z zawartymi informacjami w systemie CEPiK oraz po ich telefonicznym potwierdzeniu w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w R., stwierdzono istotne rozbieżności pomiędzy egzemplarzem umowy kupna sprzedaży z dnia [...] listopada 2009 r., którym posłużył się S. Z. w Wydziale Komunikacji, a egzemplarzem umowy przedłożonym w dniu 9 listopada 2009 r. przy zgłoszeniu zbycia przedmiotowego pojazdu przez poprzedniego właściciela w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w R.. Na skutek zaistniałych rozbieżności zwrócono się do Wydziału Komunikacji Urzędu Miejskiego w R. z prośbą o przesłanie dokumentu na podstawie którego dokonano zgłoszenia zbycia samochodu osobowego marki [...] o nr rejestr. [...]. Przekazanie przez Urząd Miejski w R. kopii umowy jednoznacznie potwierdziło rozbieżności względem dwóch jednobrzmiących egzemplarzy polegających na zmianie formy dokumentu własności poprzez dopisanie w pozycji kupujący w jednym z egzemplarzy współwłaściciela, oraz naniesienie adnotacji o 50% współwłasności przedmiotowego pojazdu. Wobec powyższego niezwłocznie poinformowano S. Z. o obowiązku przedłożenia do rejestracji przedmiotowego pojazdu jednobrzmiącego egzemplarza umowy zgodnego z egzemplarzem umowy, który został przedłożony do zgłoszenia zbycia w dniu [...] listopada 2009 r. w Urzędzie Miejskim w R. Po czym zwrócono wniosek o rejestrację pojazdu S. Z. W dniu 14 października 2016 r. S. Z. ponownie zgłosił się do Wydziału Komunikacji Starostwa Powiatowego w R. z wnioskiem o rejestrację wskazanego powyżej pojazdu. Weryfikacja przedłożonych do rejestracji dokumentów ponownie potwierdziła fakt rozbieżności pomiędzy dwoma przedłożonymi egzemplarzami umów (sprzedającego i kupującego). Dnia [...] października 2016 r., Starosta R. wydał postanowienie nr [...] o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie wyjaśnienia rozbieżności w dokumentach załączonych do wniosku z dnia 13 października 2016 r. Na skutek wniesionego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem znak: [...] orzekło o uchyleniu postanowienia Starosty R. nr [...] z dnia [...] października 2016 r. Akta zostały zwrócone organowi w dniu [...] grudnia 2016 r. Kontynuując postępowanie w dniu [...] grudnia 2016 r. organ wystąpił pismem nr [...] do Komisariatu [...] Policji w R. o wszczęcie postępowania mającego na celu ustalenie, czy egzemplarz umowy S. Z. załączony do wniosku o rejestracje wyczerpał znamiona dokumentu sfałszowanego, w świetle art. 270 § 1 K.k. (podrobienia, przerobienia, użycia jako autentycznego). Następnie w dniu [...] stycznia 2017 r. pracownik Wydziału Komunikacji został przesłuchany na okoliczność posłużenia się przez S. Z. w Wydziale Komunikacji przerobionym dokumentem tj. umową kupna sprzedaży pojazdu marki [...], numer rejestracyjny [...]. Z kolei w dniu [...] lutego 2017 r. wystąpiono do Komisariatu [...] Policji w R. z zapytaniem, na jakim etapie znajduje się prowadzone postępowanie. W dniu [...] lutego 2017 r., wpłynęła odpowiedź na przedmiotowe pismo z którego wynika, iż postępowanie w sprawie zostało umorzone, a akta główne przekazano do Prokuratury Rejonowej R.- [...]. Dnia 14 lutego 2017 r. wpłynęło do wiadomości Starosty R. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowane do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. Po ponownej weryfikacji akt zgromadzonych w przedmiocie rejestracji pojazdu marki [...], numer rejestracyjny [...] w dniu [...] lutego 2017r. Starosta R. wydał postanowienie nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie rejestracji przedmiotowego pojazdu do czasu rozstrzygnięcia przez inny organ. W dniu 2 marca 2017 r. S. Z. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na ww. postanowienie z dnia [...] lutego 2017 r. Kolegium postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] uchyliło postanowienie Starosty nr [...] i umorzyło postępowanie w przedmiocie zawieszenia. Prokuratura Rejonowa [...] pismem z [...] marca 2017 r. powiadomiła organ I instancji, że postanowieniem z [...] marca 2017 r. podjęła na nowo umorzone dochodzenie w sprawie posłużenia się przez skarżącego w dniu [...] października 2016 r. w Starostwie Powiatowym w R. podrobioną umową. Postanowieniem z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...] Kolegium uznało zażalenie za uzasadnione w części dotyczącej zażalenia na przewlekłość postępowania i wyznaczyło Staroście R. dodatkowy termin załatwienia sprawy tj. nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania postanowienia. Jednocześnie Kolegium uznało zażalenie za nieuzasadnione w części dotyczącej zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie (bezczynność organu). W odpowiedzi na wskazaną na wstępie skargę Starosta R. przedstawił dotychczasowy stan faktyczny sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: W myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów administracyjnych w przypadkach określonych w pkt 1 do 4a. Kontrola ta polega na badaniu zgodności działania organu z prawem (art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066). Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy organ ten, pomimo istniejącego obowiązku, nie załatwia w określonej prawem formie i w określonym prawem czasie sprawy, co do której obowiązujące regulacje czynią go właściwym i kompetentnym. W badanej sprawie, według złożonej skargi, bezczynność dotyczy wniosku S. Z. w przedmiocie rejestracji samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność złożonej skargi trzeba stwierdzić, iż w świetle art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. skarga na bezczynność organu może być wniesiona po uprzednim wyczerpaniu środków przewidzianych w art. 37 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. W przedmiotowym przypadku było to zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R., które strona wniosła pismem z 9 lutego 2017 r. Zażalenie to zostało rozpoznane postanowieniem Kolegium z dnia [...] marca 2017 r. znak: [...]. Tym samym uznać należy, że skarżący wyczerpał służące mu środki zaskarżenia, a w związku z tym skargę należało uznać za dopuszczalną. Badając zasadność złożonej skargi, czyli rozpatrując sprawę merytorycznie uznać należy, iż zasługuje ona na uwzględnienie. Na wstępie należy zauważyć, że rejestracji pojazdu dokonuje się na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (t. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.) oraz przepisów rozporządzeń wykonawczych Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2002 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1038) oraz z dnia 27 września 2003 r. w sprawie szczegółowych czynności organów związanych z dopuszczeniem pojazdów do ruchu oraz dokumentów w tych sprawcach (t. jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1088). Rejestracja pojazdu następuje na podstawie złożonego przez właściciela (współwłaścicieli) stosowanego wniosku z dołączonym kompletem dokumentów, o których mowa w art. 72 cytowanej ustawy. Organ przyjmujący taki wniosek zobowiązany był zatem do sprawdzenia, czy złożony wniosek czyni zadość opisanym wymogom, a w przypadku niekompletności tego wniosku przeprowadzić postępowanie w kierunku jego uzupełnienia. I tak w niniejszej sprawie wniosek S. Z. nie spełniał wymagań ustawowych. Organ dopatrzył się bowiem rozbieżności pomiędzy egzemplarzem umowy kupna sprzedaży z dnia [...] listopada 2009 r., którym posłużył się S. Z. w Wydziale Komunikacji, a egzemplarzem umowy przedłożonym w dniu 9 listopada 2009 r. przy zgłoszeniu zbycia przedmiotowego pojazdu przez poprzedniego właściciela w Wydziale Komunikacji Urzędu Miejskiego w R. Powyższe skutkowało wszczęciem postępowania dochodzeniowego i sprawy karnej przed sądem powszechnym. Zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym rejestracji pojazdu dokonuje organ wyłącznie na wniosek jego właściciela. Wnioskodawca winien wobec tego udokumentować swoje prawo własności do danego pojazdu, a zadaniem organu jest jednoznaczne ustalenie, że taki podmiot jest właścicielem rejestrowanego samochodu. Stąd też w przypadku istnienia jakichkolwiek wątpliwości, na wnioskodawcy ciąży obowiązek ich wyjaśnienia. Z akt sprawy nie wynika, aby sprawa do dnia rozpoznania skargi została zakończona. Sąd zauważa, iż co prawda decyzją znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. organ I instancji odmówił rejestracji przedmiotowego samochodu, jednakże Kolegium decyzją znak: [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Zgodnie z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. W myśl natomiast art. 36 § 1 k.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy. Zwrócić również należy uwagę, że zgodnie z art. 12 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek działać wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy, jak również zobowiązane są do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do jej wyjaśnienia i załatwienia stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Niezałatwienie sprawy w terminie narusza zasadę sformułowaną w art. 6 k.p.a., zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Odnosi się to również do ścisłego przestrzegania terminów wyznaczonych do załatwiania spraw (art. 35 k.p.a.). Niewątpliwie też, obowiązek załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki zawarty w art. 35 § 1 k.p.a., czy gdy chodzi o sprawy skomplikowane - w art. 35 § 3 k.p.a., pozostaje w bezpośrednim związku z ogólnymi zasadami prawa administracyjnego, w tym zasadą praworządności - art. 7 k.p.a. oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów - art. 8 k.p.a. Sąd nie ma kompetencji, aby przesądzić, jak powinien w przedstawionych okolicznościach sprawy postąpić organ, należy to do obowiązków organu i dlatego Sąd w punkcie 1 wyroku zobowiązał organ na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do rozpoznania wniosku skarżącego w sprawie rejestracji samochodu osobowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], w terminie jednego miesiąca od dnia doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy. Jednocześnie Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a., nie uznał bezczynności organu za rażącą, gdyż organ w zakreślonym terminie wyrażał swoje stanowisko i podejmował czynności, a nierozpoznanie wniosku wynikało ze skomplikowanego charakteru sprawy, jak i toczącego się postępowania dochodzeniowego i sprawy karnej w Sądzie Rejonowym w R., o czyn z art. 270 k.k., zakończonej wyrokiem z [...] sierpnia 2017 r. sygn. akt: [...] (punkt 2 wyroku). O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 209 p.p.s.a. (punkt 3 wyroku).