I KK 52/22
WyrokIzba Karna2022-06-09
Skład orzekający: Małgorzata Wąsek-Wiaderek, Piotr Mirek, Marek Pietruszyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku ujawnienia się okoliczności wyłączającej ściganie po wniesieniu kasacji na niekorzyść oskarżonego, możliwe jest rozpoznanie takiej kasacji?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że na podstawie art. 529 k.p.k. a contrario, niedopuszczalne jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie. W sytuacji, gdy przedawnienie karalności czynu nastąpiło po wniesieniu kasacji na niekorzyść oskarżonego, konieczne jest umorzenie postępowania kasacyjnego.Stan faktyczny
Wniesiono kasacje na niekorzyść oskarżonego w sprawie dotyczącej przestępstwa skarbowego. W trakcie postępowania kasacyjnego ujawniło się, że czyn zarzucany oskarżonemu uległ przedawnieniu. Przedawnienie nastąpiło po wniesieniu kasacji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy umorzył postępowanie kasacyjne na podstawie art. 529 k.p.k. a contrario i obciążył Skarb Państwa kosztami sądowymi.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I KK 52/22 WYCIĄG Z PROTOKOŁU Dnia 9 czerwca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek (przewodniczący) SSN Piotr Mirek (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Jolanta Włostowska Przy udziale Prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej (...) Sąd Najwyższy postanowił: 1. na podstawie art. 529 k.p.k. a contrario umorzyć postępowanie kasacyjne. 2. kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa. UZASADNIENIE Zaistniała w niniejszej sprawie sytuacja procesowa uczyniła niedopuszczalnym rozpoznanie wniesionych kasacji, co musiało skutkować umorzeniem postępowania kasacyjnego. Zgodnie z dyspozycją przepisu art. 529 k.p.k., wniesieniu i rozpoznaniu kasacji na korzyść oskarżonego nie stoi na przeszkodzie wykonanie kary, zatarcie skazania ani też okoliczność wyłączająca ściganie lub uzasadniająca zawieszenie postępowania. A contrario niedopuszczalnym jest rozpoznanie kasacji na niekorzyść oskarżonego, jeżeli zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie. Z uwagi na przedawnienie karalności czynu zarzucanego M. G., sytuacja taka ma miejsce w przedmiotowej sprawie.
2 Przypomnieć trzeba, że w przypadku przestępstwa skarbowego zagrożonego karą grzywny, karą ograniczenia wolności lub karą pozbawienia wolności nieprzekraczającą 3 lat, maksymalny okres przedawnienia wynosi 10 lat – art. 44 § 1 pkt 1 i § 5 k.k.s. Zgodnie z art. 44 § 3 k.k.s. bieg przedawnienia przestępstwa skarbowego polegającego na uszczupleniu lub narażeniu na uszczuplenie należności publicznoprawnej rozpoczyna się z końcem roku, w którym upłynął termin płatności tej należności. Skoro zarzucany oskarżonemu czyn z art. 54 § 2 k.k.s., zagrożony wyłącznie karą grzywny, miał zostać popełniony w czerwcu 2011 r., to termin przedawnienia rozpoczął swój bieg z końcem 2011 r. Przyjmując zatem 10-letni termin przedawnienia karalności zarzucanego mu przestępstwa skarbowego, okres ten upłynął z końcem 2021 r. Z tej racji, że okoliczność włączająca ściganie ujawniła się już po wniesieniu kasacji na niekorzyść oskarżonego, koniecznym stało się umorzenie postępowania kasacyjnego, wywołanego ich wniesieniem. Wobec tego, że kasacje dotyczyły rozstrzygnięcia uniewinniającego oskarżonego, nie jest możliwym rozpoznanie kasacji przy odwróceniu ich kierunku (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 12 lutego 1992 r., I KZP 40/91, postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2013 r., III KK 44/13). Niczego w tym względzie nie zmienia fakt przyznania przez Sąd pierwszej instancji w sporządzonym w trybie art. 449a § 1 k.p.k. uzupełnieniu uzasadnienia wyroku błędu w ustaleniu, że kwota podatku narażonego na uszczuplenie czynem oskarżonego była małej wartości w rozumieniu art. 53 § 14 k.k.s., czego skutkiem było niezasadne zastosowanie korzystniejszej kwalifikacji prawnej. Wyrok Sądu pierwszej instancji zaskarżony został wyłącznie na korzyść oskarżonego, a to powoduje, że z uwagi na zakaz z art. 434 § 1 pkt 1 k.p.k. i treść art. 455 k.p.k. nie jest dopuszczalnym orzeczenie na niekorzyść oskarżonego oraz poprawienie na jego niekorzyść kwalifikacji prawnej czynu. Z tych zatem względów postanowiono jak na wstępie. O kosztach sądowych postępowania kasacyjnego orzeczono po myśli art. 632 pkt 2 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- V KK 302/16 2016-12-09Czy kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego może być rozpoznana, jeżeli nastąpiło przedawnienie karalności czynu?
- V KK 141/19 2019-05-22Czy kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego, gdy wystąpiła okoliczność wyłączająca ściganie (przedawnienie karalności), podlega rozpoznaniu?
- II KK 248/17 2018-01-18Czy kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego, po upływie terminu przedawnienia karalności czynu, podlega rozpoznaniu?
- III KK 62/19 2020-02-18Czy kasacja wniesiona na niekorzyść oskarżonego, która stała się niedopuszczalna z powodu okoliczności powstałych po jej wniesieniu, powinna zostać umorzona?
- III KK 44/13 2013-10-08Czy możliwe jest rozpoznanie kasacji wniesionej na niekorzyść oskarżonych, jeżeli przed jej rozpoznaniem nastąpiło przedawnienie karalności zarzucanych im czynów, a wyrok uniewinniający stał się prawomocny?
Powołane przepisy
art. 529 KPKart. 44 § 1 pkt 1art. 44 § 3 KKart. 54 § 2 KKart. 449a § 1 KPKart. 53 § 14 KKart. 434 § 1 pkt 1 KPKart. 455 KPKart. 632 pkt 2 KPK§ 1 pkt 1§ 5§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy