IV KZ 37/23
PostanowienieIzba Karna2024-02-14
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, wydane z powodu nieuzupełnienia przez skazanego braku formalnego polegającego na niesporządzeniu i niepodpisaniu wniosku przez adwokata lub radcę prawnego, jest zasadne, gdy skazany podnosi brak środków finansowych na pomoc prawną?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy utrzymał w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania. Stwierdzono, że zgodnie z art. 545 § 2 k.p.k., wniosek o wznowienie postępowania, jeśli nie pochodzi od prokuratora, musi być sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego. Wyraz „powinien” w tym przepisie oznacza bezwzględną konieczność. Brak takiego podpisu stanowi brak formalny, który skazany powinien usunąć poprzez ustanowienie pełnomocnika z wyboru, co było możliwe mimo jego deklarowanego braku środków finansowych.Stan faktyczny
Skazany złożył wniosek o wznowienie postępowania, który został odrzucony z powodu braku formalnego – wniosku nie sporządził i nie podpisał adwokat ani radca prawny. Skazany został wezwany do uzupełnienia tego braku, jednak nie uczynił tego, podnosząc brak środków finansowych na pomoc prawną. Na zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku skazany wniósł zażalenie, które Sąd Najwyższy rozpoznał.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
IV KZ 37/23 POSTANOWIENIE Dnia 14 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie skazanego K . J., po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 lutego 2024 r. zażalenia skazanego na zarządzenie z dnia 29 listopada 2023 r., sygn. akt IV KO 32/23, o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II AKa 238/21, na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. postanowił zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 29 listopada 2023 r. wydanym w Sądzie Najwyższym odmówiono przyjęcia wniosku skazanego K. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Białymstoku z dnia 21 kwietnia 2022 r., sygn. akt II AKa 238/21. Podstawą rozstrzygnięcia było nieuzupełnienie przez skazanego w terminie braku formalnego polegającego na sporządzeniu i podpisaniu pisma przez adwokata lub radcę prawnego. Na powyższe zarządzenie zażalenie wniósł skazany. Przedstawił w nim argumenty przemawiające – jego zdaniem – za koniecznością wznowienia
IV KZ 37/23 2 postępowania. Jednocześnie podniósł, iż nie posiada środków finansowych na uzyskanie fachowej pomocy prawnej w tym zakresie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. W myśl art. 545 § 2 k.p.k., jeżeli wniosek o wznowienie postępowania nie pochodzi od prokuratora, powinien być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego. Zawarty w tym unormowaniu wyraz „powinien” trzeba odczytywać za równoznaczny z bezwzględną koniecznością realizacji zawartego w nim nakazu. Złożenie zatem wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego osobiście przez samego wnioskodawcę (skazanego), nie może wywołać zamierzonego efektu w postaci wdrożenia postępowania wznowieniowego (zob. T. Grzegorczyk, Kodeks postępowania karnego. Komentarz, Warszawa 2008, s. 1153, postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 13 września 2012 r., III KZ 67/12; 21 listopada 2012 r., IV KZ 65/12; 30 września 1996 r., V KZ 47/96, OSNKW 1996, z. 11 - 12, poz. 88). Bezsprzecznie więc K. J. nie był uprawniony do osobistego wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania. Nie przysługiwało mu także prawo do kolejnego obrońcy z urzędu po złożeniu przez uprzednio wyznaczonego opinii o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia wniosku o wznowienie. Wobec tego brak formalny wniosku polegający na jego niesporządzeniu i niepodpisaniu przez właściwy podmiot mógł być usunięty przez skazanego tylko poprzez ustanowienie przez niego pełnomocnika w osobie adwokata lub radcy prawnego z wyboru, gdyż został do tego prawidłowo wezwany w trybie art. 120 § 1 k.p.k. Pismo skierowane do skazanego zostało sformułowane w sposób czytelny. Załączono do niego odpis zarządzenia z dnia 23 sierpnia 2023 r. (wzywającego skazanego K. J. do uzupełnienia - w terminie 7 dni od otrzymania odpisu tego zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania - braku formalnego wniosku o wznowienie postępowania poprzez sporządzenie i podpisanie wniosku o wznowienie przez obrońcę - będącego adwokatem lub radcą prawnym) oraz odpis opinii dotychczasowego obrońcy z urzędu o braku podstaw do wznowienia postępowania.
IV KZ 37/23 3 O tym, że zostało ono przez skarżącego w rzeczywistości właściwie zrozumiane świadczy choćby jego stwierdzenie zawarte w zażaleniu, iż nie miał możliwości ustanowienia obrońcy z wyboru ze względów finansowych. Ze względu na to, że podniesione w zażaleniu argumenty nie odnoszą się wprost do decyzji o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, nie mogły stać się one podstawą do uchylenia zaskarżonego zarządzenia. Mimo skierowania do żalącego się właściwego wezwania, nie usunął on wskazanego mu wyraźnie braku formalnego, a zatem wydanie zaskarżonego zarządzenia było konieczne. Tym samym sporządzone w tej sprawie zażalenie jest niezasadne. Z przytoczonych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie. [J.J.] [ał]
Powiązane orzeczenia
- III KZ 10/13 2013-03-14Czy zarządzenie odmawiające przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego przez skazanego, który nie został podpisany przez adwokata lub radcę prawnego, jest zgodne z prawem?
- III KZ 65/12 2012-09-13Czy odmowa przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego przez skazanego osobiście, jest zasadna, gdy nie uzupełniono braku formalnego w postaci braku podpisu adwokata lub radcy prawnego, mimo wyznaczenia ob…
- II KO 20/18 2019-02-26Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego osobiście przez skazanego, jest zasadne, jeśli nie został on uzupełniony przez adwokata lub radcę prawnego pomimo wezwania?
- II KZ 59/15 2015-12-18Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, sporządzonego przez skazanego osobiście (nie przez adwokata lub radcę prawnego), jest zasadne, jeśli skazany nie uzupełnił braków formalnych w wyznac…
- III KZ 92/16 2017-02-13Czy zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania, złożonego przez skazanego, który pomimo wezwania nie uzupełnił braku formalnego w postaci braku podpisu adwokata lub radcy prawnego, jest zgodne z pr…
Powołane przepisy
art. 437 § 1 KPKart. 545 § 2 KPKart. 120 § 1 KPK§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 19.07.2026. · PDF źródłowy