II DK 38/21

Izba Dyscyplinarna2021-05-12

Skład orzekający: Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej powinien zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu koszty obrony i zwrot wydatków w sytuacji, gdy wydał orzeczenie kasatoryjne, a sprawa nie została zakończona?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu koszty obrony, w tym opłatę i udokumentowane wydatki, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania karnego i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości. Sąd uznał, że w przypadku orzeczenia kasatoryjnego, które nie kończy postępowania, Sąd Najwyższy może tymczasowo zasądzić koszty od Skarbu Państwa, a ostateczne rozliczenie nastąpi w orzeczeniu kończącym postępowanie.
Stan faktyczny
Obwiniony radca prawny E. G. został obwiniony z art. 64 ust. 1 ustawy o radcach prawnych w związku z art. 12 ust. 1 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego. Sąd Najwyższy w Izbie Dyscyplinarnej wydał wyrok kasatoryjny, uchylając zaskarżone orzeczenia i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Na posiedzeniu w dniu 12 maja 2021 r. Sąd Najwyższy rozpoznał wnioski obwinionego i jego obrońcy r. pr. B. S. o zwrot kosztów procesu. Obrońca wniósł o zasądzenie kosztów obrony z urzędu i zwrot wydatków, a obwiniony o zwrot kosztów dojazdu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz obrońcy z urzędu kwotę 951 zł tytułem zwrotu kosztów obrony, a wniosek obwinionego o zwrot kosztów dojazdu oddalił.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II DK 38/21 POSTANOWIENIE Dnia 12 maja 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski w sprawie radcy prawnego E. G. obwinionego z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych zw. z art. 12 ust. 1 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego, po rozpoznaniu w Izbie Dyscyplinarnej na posiedzeniu w dniu 12 maja 2021 roku, na wnioski obwinionego oraz jego obrońcy r. pr. B.S., w przedmiocie zwrotu kosztów procesu, na podstawie art. 741 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych w zw. z art. 626 § 2 kpk w zw. z at. 619 § 1 kpk, postanowił: 1. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz r. pr. B. S., Kancelaria Radcy Prawnego w K. kwotę 951 (dziewięciuset pięćdziesięciu jeden) złotych, tytułem zwrotu kosztów obrony z urzędu, 2. wniosku obwinionego o zwrot kosztów dojazdu nie uwzględnić. UZASADNIENIE Na rozprawie głównej w niniejszej sprawie w dniu 27 kwietnia 2021 roku, obrońca obwinionego, r. pr. B. S. wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów obrony z urzędu oraz niezbędnych wydatków w kwocie 213 zł, przedstawiając na dowód ich poniesienia bilety kolejowe na trasie K. – W. i z powrotem. Obwiniony złożył zaś wniosek o zwrot na jego rzecz kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego. 2 Wyrokiem Sądu Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej z dnia 27 kwietnia 2021 roku (sygn. akt II DK 38-21), uchylono w całości zaskarżone orzeczenie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Krajowej Izby Radców Prawnych w […]. z dnia 24 lutego 2020 roku, sygn. akt WO – (…) oraz zmienione nim orzeczenie Okręgowego Sądu Dyscyplinarnego Okręgowej Izby Radców Prawnych w […]. z dnia 2 kwietnia 2019 roku, sygn. akt D (…) i sprawę przekazano Okręgowemu Sądowi Dyscyplinarnemu Okręgowej Izby Radców Prawnych w […]. do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniosek obrońcy podlegał uwzględnieniu. Zgodnie z art. 626 § 2 kpk, mającym zastosowanie również w postępowaniu dyscyplinarnym radców prawnych na mocy art. 741 ustawy z dnia 6 lipca 1982 roku o radcach prawnych, jeżeli w orzeczeniu kończącym postępowanie nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji, sąd odwoławczy, a w zakresie dodatkowego ustalenia wysokości kosztów także referendarz sądowy właściwego sądu. Za zasadny należy uznać pogląd wskazany w doktrynie: „Chociaż brak ku temu wyraźnej podstawy prawnej, zasadne byłoby wprowadzenie praktyki, zgodnie z którą sąd, uchylając zaskarżony wyrok, orzekałby jednocześnie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu apelacyjnym (por. postanowienie SN (7) z 20.10.2009 r., I KZP 1/09, OSNKW 2009/12, poz. 101, który stanął na stanowisku, iż w postępowaniu odwoławczym albo kasacyjnym, w wypadku gdy obrońca z urzędu złożył wniosek o zasądzenie wynagrodzenia w stawce wyższej niż minimalna za udział w tym postępowaniu, taki wniosek powinien rozpoznać sąd odwoławczy albo kasacyjny, chociażby wydał orzeczenie, które nie kończy postępowania w sprawie).” (K. Eichstaedt, Komentarz aktualizowany do art. 626 Kodeksu postępowania karnego pkt 13 [w:] D. Świecki (red.), B. Augustyniak, K. Eichstaedt, M. Kurowski, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany LEX/el., 2021). W związku z tym Sąd Najwyższy uwzględnił wniosek i zasądził na rzecz obrońcy obwinionego z urzędu koszty 3 zastępstwa procesowego, na które składały się opłata oraz udokumentowane wydatki obrońcy. Sąd Najwyższy sumę kosztów ustalił w oparciu o § 17 ust. 2 pkt 6 w w zw. z § 2 pkt 1 i 2 zw. z § 4 ust. 2 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu. Zdaniem Sądu Najwyższego okoliczności sprawy przemawiały za przyznaniem obrońcy opłaty w stawce podstawowej 600 zł, która została powiększona o wartość podatku VAT. Nadto zasądzono na rzecz obrońcy uzasadnione i udokumentowane biletami kolejowymi wydatki w postaci zwrotu kosztów dojazdu do Sądu Najwyższego. Podkreślić w tym miejscu należy, że koszty te w związku z tym, że postępowanie toczyło się przed Sądem Najwyższym, zostały zasądzone na rzecz obrońcy tymczasowo od Skarbu Państwa w trybie określonym w art. 619 § 1 kpk. Rozliczenie tych kosztów winno znaleźć się w orzeczeniu sądu kończącym postępowanie w sprawie. Wniosek obwinionego jako przedwczesny nie mógł zostać uwzględniony. Zważyć należy, że w sprawie wydano orzeczenie kasatoryjne, wobec czego sprawa nie zakończyła się. Rozstrzygnięcie co do rozliczenia kosztów zapaść powinno w orzeczeniu kończącym postępowanie. Na obecnym etapie postępowanie niemożliwym jest stwierdzenie, kto poniesie koszty procesu, a co za tym idzie, nie sposób jest uznać, że wydatki, o zwrot których wnosił obwiniony, w ogóle będą mu przysługiwały. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 64 ust. 1art. 12 ust. 1art. 741art. 626 § 2 kpkart. 626art. 619 § 1 kpk.§ 2§ 1§ 17 ust. 2§ 2 pkt 1§ 4 ust. 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy