II CNP 105/08

Izba Cywilna2008-11-27

Skład orzekający: Henryk Pietrzkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczenia sądu pierwszej instancji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych?
Ratio decidendi
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie. W przypadku niewykorzystania przez stronę przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależniona jest od kumulatywnego spełnienia przesłanek wyjątkowego wypadku oraz niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze. Odrzucenie apelacji nie stanowi samo w sobie wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego wniesienie skargi od orzeczenia sądu pierwszej instancji.
Stan faktyczny
G. B. wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 maja 2006 r. Postanowienie to zostało wydane w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, a jej apelacja została odrzucona. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę G. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 maja 2006 r.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CNP 105/08 POSTANOWIENIE Dnia 27 listopada 2008 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Henryk Pietrzkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 27 listopada 2008 r., skargi G. B. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 maja 2006r., sygn. akt I Ns (…) wydanego w sprawie z wniosku K. B. i G. B. przy uczestnictwie G. W., W. S., A. S., W. S. z d. S., K. S., D. K. i K. B. o stwierdzenie nabycia spadku po A. K., odrzuca skargę. Uzasadnienie Wnioskodawczyni – G. B., zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 24 maja 2006 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Rozpoznawana skarga została wniesiona od orzeczenia sądu I instancji. Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis ten wyraża zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest wykorzystanie przez stronę przysługujących jej środków 2 prawnych. Wyjątek od wskazanej zasady przewiduje art. 4241 § 2 k.p.c., który w sytuacji, gdy strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych, dopuszczalność skargi uzależnia od kumulatywnego spełnienia dwóch przesłanek: istnienia wyjątkowego wypadku oraz występowania niezgodności z prawem o kwalifikowanym charakterze, wynikającej z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. W przedmiotowej sprawie wyjątkowy wypadek, o którym mowa w art. 424 1 § 2 k.p.c., nie występuje. Nie jest rzeczą Sądu Najwyższego przedstawianie okoliczności, które mogłyby przemawiać za potraktowaniem sytuacji jako wyjątkowej w rozumieniu powyższego przepisu, niemniej jednak można przykładowo wskazać, że istnienie takiego wyjątkowego wypadku może wchodzić w rachubę w sytuacji, w której strona nie skorzystała z przysługującego jej środka zaskarżenia z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub uzyskania błędnej informacji od pracownika sądu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 2 lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz.113). Skarżąca jakiejkolwiek tego typu okoliczności nie wskazała. Należy z całą mocą podkreślić, że wnioskodawczyni dysponowała środkiem prawnym – apelacją, której prawidłowe wniesienie spowodowałoby możliwość merytorycznego zbadania zaskarżonego orzeczenia. Okoliczność, że apelacja wnioskodawczyni została odrzucona nie stanowi wyjątkowego wypadku usprawiedliwiającego wniesienie skargi od orzeczenia sądu I instancji. Skargę, jako niedopuszczalną, należało więc odrzucić (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 4241 § 1 KPCart. 4241 § 2 KPCart. 424art. 4248 § 1 KPC§ 1§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy