III RN 168/01

Izba Cywilna2002-03-27

Skład orzekający: Maria Tyszel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opóźnienie w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego, spowodowane dniami ustawowo wolnymi od pracy, należy brać pod uwagę przy ocenie spełnienia warunku zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że opóźnienie w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego, spowodowane dniami ustawowo wolnymi od pracy, nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie spełnienia warunku zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania. Wykładnia taka jest zgodna z intencją ustawodawcy, który nigdy nie używał słowa „bezpośrednio” w odniesieniu do okresu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, a także z tendencją do usuwania kontrowersji związanych z interpretacją przepisów dotyczących okresów poprzedzających nabycie prawa do zasiłku.
Stan faktyczny
Krystyna D. została uznana za osobę bezrobotną, ale odmówiono jej prawa do zasiłku, ponieważ nie wykazała 365 dni zatrudnienia w ciągu 18 miesięcy poprzedzających rejestrację. Skarżąca legitymowała się 363 dniami, a brak dwóch dni wynikał z faktu, że dni ustawowo wolne od pracy (Nowy Rok i niedziela) uniemożliwiły jej wcześniejszą rejestrację. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił jej skargę, jednak rewizja nadzwyczajna Prezesa NSA wniosła o uchylenie tego wyroku.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Wyrok z dnia 27 marca 2002 r. III RN 168/01 Opóźnienia w zarejestrowaniu się w charakterze bezrobotnego, spowo-dowanego dniami ustawowo wolnymi od pracy, nie należy brać pod uwagę przy ocenie spełnienia warunku zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w ciągu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania (art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.; obecnie jednolity tekst: Dz.U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.). Przewodniczący SSN Maria Tyszel, Sędziowie SN: Krystyna Bednarczyk, Roman Kuczyński (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2002 r. sprawy ze skargi Krystyny D. na decyzję Wojewody Ś. z dnia 17 lutego 2000 r. [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, na skutek rewi-zji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego [...] od wyroku Na-czelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 10 stycznia 2001 r. [...] u c h y l i ł zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Naczelnemu Sądowi Admi-nistracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 19 stycznia 2000 r., wydaną z upoważnienia Starosty K. przez Kierownika Działu Filii i Punktów Obsługi Bezrobotnych w R., Krystyna D. uznana zo-stała z dniem 3 stycznia 2000 r. za osobę bezrobotną i jednocześnie odmówiono jej prawa do zasiłku dla bezrobotnych z uzasadnieniem, iż nie wykazała ona, aby w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania jako bezrobotna prze-pracowała 365 dni uprawniających do zasiłku. Decyzją z dnia 17 lutego 2000 r. z upoważnienia Wojewody Ś. zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Wewnętrznych 2 utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, natomiast wyrokiem z dnia 10 stycznia 2001 r. Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie oddalił skargę na powyższą decyzję. Rewizja nadzwyczajna Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuca powyższemu wyrokowi rażące naruszenie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74. poz. 368 ze zm.) oraz art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bez-robociu (jednolity tekst: Dz.U. z 1997 r. Nr 25, poz. 128 ze zm.) w związku z art. 2 Konstytucji RP i wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Na-czelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodkowi Zamiejscowemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Rewizja nadzwyczajna wskazuje, że skarżąca w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, to jest w okresie od 3 lipca 1998 r. do 2 stycznia 2000 r. legitymuje się 363 dniami okresu uprawniającego do przyznania zasiłku zamiast 365 dniami, jednakże wynikało to stąd, iż 1 stycznia (Nowy Rok) i 2 stycznia 2000 r. (niedziela) były dniami ustawowo wolnymi od pracy i skarżąca mogła się zarejestrować dopiero dnia 3 stycznia (poniedziałek), co spowo-dowało przesunięcie początkowej daty liczenia okresu 18 miesięcy, a w konsekwen-cji skrócenie o dwa dni liczby przepracowanych dni. Zwróciła też rewizja nadzwy-czajna uwagę, że odmiennie niż w zaskarżonym wyroku orzekł Naczelny Sąd Admi-nistracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie w sprawie SA/Sz 529/99. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje: Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona. Skarżąca została zarejestrowana w dniu 3 stycznia 2000 r. jako bezrobotna i w okresie od 2 lipca 1998 r. do 2 stycznia 2000 r. (18 miesięcy poprzedzających rejestrację) posiadała udowodnione zatrudnie-nie oraz okres pobierania zasiłku chorobowego w łącznej ilości 363 dni okresów uprawniających do przyznania zasiłku, gdy tymczasem przepis art. 23 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. wymaga legitymowania się 365 dniami takich okre-sów. Należy jednak mieć na względnie, że jeszcze w dniu 31 grudnia 1999 r. skarżą-ca była zatrudniona (gdyby w tym dniu została zarejestrowana, okres 18 miesięcy cofnąłby się do 30 czerwca 1998 r. a w tej dacie - od dnia 11 maja 1998 r. - skarżąca była zatrudniona) i na ten dzień posiadała 365 dni okresów uprawniających do przyznania zasiłku dla bezrobotnych, zaś rejestracja w dniu 3 stycznia 2000 r., która 3 przesunęła okres 18-miesięczny i skróciła okres wymagany o 2 dni - nastąpiła wy-łącznie dlatego, że dzień 1 stycznia 2000 r. był (jak każdy 1 stycznia) świętem, a dzień następny (2 stycznia) był niedzielą, dniem ustawowo wolnym od pracy. Skar-żąca zatem nie mogła zarejestrować się w dniu 1 stycznia 2000 r., a tym samym wy-kazać, że posiada co najmniej 365 dni okresów uprawniających do zasiłku w okresie 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania, rozumianych jako poprzedzają-cych ten dzień „bezpośrednio”. Zauważyć jednak należy, że ustawodawca w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy nie używa słowa „bezpośrednio”. Do dnia 1 lipca 1997 r. słowa tego nie używał też przepis ustępu 2 pkt 3 tego artykułu, dopiero po tej dacie przepis ten stanowił, że do 365 dni, o których mowa w ust. 1 pkt 2, zalicza się również okresy pobierania zasiłku chorobowego, macierzyńskiego lub opiekuńczego, przypadające „bezpośrednio” po ustaniu zatrudnienia. Na tle takiego uregulowania tego przepisu powstała wątpliwość, czy przerwa pomiędzy ustaniem zatrudnienia a uzyskaniem prawa do zasiłku chorobowego wyklucza możliwość wliczenia okresu jego pobierania od którego zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych, którą rozstrzygnął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 września 1999 r., III RN 13/99 (OSNAPiUS 2000 nr 10, poz. 376). Sąd Najwyższy uznał, że skoro pomiędzy dniem ustania zatrudnienia, a dniem nabycia prawa do zasiłku chorobowego wystąpiła jednodniowa przerwa przypadająca na niedzielę, to tego rodzaju przerwa nie wyklucza możliwości wlicza-nia okresu pobierania zasiłku chorobowego do stażu, od którego zależy nabycie prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Zdaniem Sądu Najwyższego występujący w art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zwrot „bezpo-średnio” po ustaniu zatrudnienia nie może być bez zastrzeżeń identyfikowany z wy-rażeniem „następnego dnia” po ustaniu zatrudnienia. Przy ocenie „bezpośredniości” muszą być uwzględnione okoliczności konkretnej sprawy, w tym zwłaszcza to, że następnym dniem po ustaniu zatrudnienia była niedziela. Ustawą z dnia 31 marca 2000 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz.U. Nr 31, poz. 384 ze zm.) przepis art. 23 ust. 2 pkt 3 ustawy o zatrudnieniu został zmieniony w ten sposób, że z mocą od dnia 6 maja 2000 r. usunięto słowo „bezpośrednio”, co dowodzi, że zamiarem ustawodawcy było usunięcie kontrowersji na tle stosowania tego przepisu w brzmieniu poprzednio obowiązującym. Wydaje się zatem, że skoro ustawodawca w art. 23 ust. 1 pkt 2 odnośnie do okresu 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania nigdy nie używał słowa „bezpośrednio”, to mając na uwadze zarówno wykładnię Sądu Najwyższego przyjętą w przytoczonym wyroku jak i zasto- 4 sowaną przez ustawodawcę w nowelizacji ustępu 2 pkt 3 artykułu 23, należy uznać, że byłaby niedopuszczalna wykładnia ścieśniająca termin „miesięcy poprzedzają-cych”, a polegająca na uznaniu, że przerwa pomiędzy zakończeniem zatrudnienia a zarejestrowaniem, spowodowana dniami ustawowo wolnymi od pracy i przesuwająca kalendarzowo okres 18 miesięcy poprzedzających dzień zarejestrowania tak, że skutkuje to skrócenie o te dni wolne okresu 365 dni zatrudnienia uprawniającego do zasiłku dla bezrobotnych. W tej kwestii zgodzić należy się ze stanowiskiem zapre-zentowanym w rewizji nadzwyczajnej, powołującej także wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie z dnia 2 lutego 2000 r. SA/Sz 529/99 (Pr. Pracy z 2001 r. nr 9, poz. 40) i uznać, że opóźnienie w zgłoszeniu się do zarejestrowania w charakterze bezrobotnego spowodowane dniami wolnymi od pracy nie powinno być brane pod uwagę przy ocenie dopełnienia wymagania w postaci zatrudnienia przez okres co najmniej 365 dni w okresie 18 miesięcy poprze-dzających dzień zarejestrowania. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy na podstawie art. 39313 § 1 KPC w związku z art. 10 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu postępowania cywilnego (Dz.U. Nr 43, poz. 189) orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 23 ust. 1art. 27 ust. 1art. 2art. 23 ust. 2art. 39313 § 1 KPCart. 10§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy