II KK 254/16
WyrokIzba Karna2016-10-26
Skład orzekający: Eugeniusz Wildowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd odwoławczy orzekający w jednoosobowym składzie w sytuacji, gdy wobec części podejrzanych zastosowano tymczasowe aresztowanie, a postępowanie przygotowawcze było prowadzone w formie dochodzenia, naruszył przepisy postępowania karnego, w tym art. 449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 325c pkt 1 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania karnego. Zastosowanie tymczasowego aresztowania wobec części podejrzanych nie wyłączało prowadzenia postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia, jeśli dotyczyło to sytuacji ujęcia na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem tymczasowego aresztowania. Sąd odwoławczy prawidłowo rozpoznał zarzuty apelacji, wywiązując się z obowiązków wynikających z art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.Stan faktyczny
Obrońca skazanego M. K. złożył kasację od wyroku Sądu Okręgowego, który utrzymał w mocy wyrok Sądu Rejonowego skazujący M. K. za czyn z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. Zarzuty kasacji dotyczyły m.in. naruszenia przepisów o składzie sądu (jednoosobowy skład sądu odwoławczego) oraz braku prawidłowej kontroli odwoławczej nad zarzutami apelacji dotyczącymi oceny dowodów i ustaleń faktycznych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 254/16 POSTANOWIENIE Dnia 26 października 2016 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Eugeniusz Wildowicz na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 26 października 2016 r., sprawy M. K. skazanego z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 15 lutego 2016 r., sygn. akt V Ka (…), utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. z dnia 19 czerwca 2015 r., sygn. akt VI K (…), p o s t a n o w i ł: 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną, 2. obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2015 r. Sąd Rejonowy w Ł., rozpoznający sprawę P. N., M. Z., M. K. i S. S., uznał oskarżonego M. K. za winnego popełnienia czynu z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. i za to skazał go na karę roku i 2 miesięcy pozbawienia wolności. Od powyższego wyroku apelację złożył obrońca P. N., M. Z., M. K. i S. S. zarzucając: I. obrazę przepisów postępowania karnego, tj.:
2 1. art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego w postaci wyjaśnień oskarżonych i odmówienie im przymiotu wiarygodności w zakresie w jakim wyjaśnienia te pozostają w kolizji z zeznaniami pokrzywdzonej A. C. oraz T. D.; 2. art. 442 § 3 k.p.k. w zw. z art. 4 k.p.k. i art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k., poprzez pominięcie w analizie materiału dowodowego sprzeczności zachodzących w zeznaniach pokrzywdzonej A. C. w tym, że pokrzywdzona w toku postępowania wielokrotnie zmieniała zeznania i co do przebiegu zdarzenia z dnia 26 maja 2011 r. przyjmując, że "całość złożonych przez nią depozycji tworzy jednolity obraz sytuacji", wbrew wytycznym Sądu Okręgowego w Ł. zawartym w wyroku z dnia 26 listopada 2013 r.; 3. art. 5 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. i art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., poprzez przyjęcie, że w dniu 26 maja 2011 r. oskarżeni kierowali wobec pokrzywdzonej A.C. groźby uprowadzenia jej córki X. C., podczas gdy zeznania pokrzywdzonej w tym zakresie obarczone były nieścisłościami odnoszącymi się do tego, który z oskarżonych i jakie słowa wypowiadał wobec niej w dniu 26 maja 2011 r., a których to wątpliwości Sąd I instancji nie usunął; II. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia i mający wpływ na jego treść, polegający na uznaniu, że oskarżeni swoim zachowaniem wyczerpali dyspozycję art. 191 § 2 k.k., w sytuacji gdy w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, brak było podstaw do takiej oceny. W konkluzji skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie oskarżonych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sadowi I instancji. Wyrokiem z dnia 15 lutego 2016 r. Sąd Okręgowy w Ł. zaskarżony wyrok utrzymał w mocy. Od powyższego wyroku kasację złożył obrońca skazanego M. K. zarzucając: I. naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 325c pkt. 1 k.p.k., stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt. 2 k.p.k., polegające na wydaniu skarżonego rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy w składzie jednoosobowym mimo, iż możliwość prowadzenia i
3 zakończenia postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia, warunkującą rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym, była wyłączona z uwagi na fakt zastosowania w niniejszej sprawie tymczasowego aresztowania względem dwójki współoskarżonych, co w konsekwencji doprowadziło do procedowania w niniejszej sprawie przez Sąd nienależycie obsadzony; II. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1. art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., poprzez brak prawidłowej kontroli odwoławczej podniesionych w apelacji zarzutów dotyczących: a) braku rozważenia przez Sąd Rejonowy sprzeczności zachodzących w obrębie poszczególnych zeznań A. C., która w toku postępowania wielokrotnie zmieniała swoje zeznania i wersje przebiegu zdarzenia z dnia 26 maja 2011 r., co jednocześnie nastąpiło wbrew wytycznym Sądu Okręgowego w Ł. zawartym w wyroku z dnia 26 listopada 2013 r. (przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania) podczas, gdy Sąd I instancji nie odniósł się do najistotniejszej rozbieżności w tych zeznaniach, tj. dotyczącej treści gróźb oraz osób je wypowiadających, co zostało w całości pominięte przez Sąd odwoławczy i w konsekwencji miało istotny wpływ na treść zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia; b) bezzasadnego przyjęcia, że w dniu 26 maja 2011 r. M. K. kierował wobec pokrzywdzonej A. C. groźby porwania i uprowadzenia jej córki X. C., podczas gdy zeznania pokrzywdzonej były w tym zakresie obarczone nieścisłościami, odnoszącymi się do tego, który z oskarżonych i jakie słowa wypowiadał wobec niej w dniu 26 maja 2011 r., a których to wątpliwości Sąd I instancji nie usunął, rozstrzygając je przy tym na niekorzyść oskarżonego M. K. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy Sądowi II instancji do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Okręgowej w Ł. wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja obrońcy skazanego M. K. jest bezzasadna w stopniu oczywistym. Z przepisu art. 449 § 2 k.p.k. wynika reguła, że gdy postępowanie przygotowawcze zakończyło się w formie dochodzenia, sąd odwoławczy orzeka na rozprawie jednoosobowo, chyba że prezes sądu lub sąd postanowi inaczej. Art.
4 325c pkt 1 a k.p.k. - obowiązujący w czasie prowadzenia w rozpoznawanej sprawie postępowania przygotowawczego - stanowił zaś, że niedopuszczalne jest prowadzenie postępowania przygotowawczego w formie dochodzenia „w stosunku do oskarżonego pozbawionego wolności w tej lub innej sprawie” (art. 325c pkt 1 in princ.). Powyższa reguła doznawała jednakże wyjątku na mocy art. 325c pkt 1 lit. a i b k.p.k. w sytuacji, gdy zastosowano zatrzymanie, bądź gdy sprawcę ujętego na gorącym uczynku lub bezpośrednio potem tymczasowo aresztowano. Jak wynika z akt sprawy oskarżeni P. N. oraz M. Z. zostali zatrzymani w dniu 30 maja 2011 r. podczas kolejnej wizyty w sklepie prowadzonym przez A. C. . Oskarżonym przedstawiono zarzut popełnienia w okresie od 26 maja 2011 r. do dnia 30 maja 2011 r. przestępstwa z art. 191 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. a następnie wobec nich zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania (postanowienia k. 150 i 160). Z tożsamym do zawartego w zarzucie opisem czynu, skierowano także przeciwko tym dwóm oskarżonym do Sądu Rejonowego w Ł. akt oskarżenia. W czasie prowadzenia postępowania przygotowawczego był zatem spełniony warunek z art. 325c pkt 1 k.p.k. umożliwiający prowadzenie dochodzenia pomimo, że wobec części podejrzanych stosowany był środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Podkreślić należy, iż powyższego stanowiska nie zmienia fakt późniejszego zatrzymania oskarżonego M. K., skoro wobec tego oskarżonego tymczasowy areszt nie był stosowany. Rację ma także prokurator stwierdzając w odpowiedzi na kasację, iż ocena prawidłowości formy w jakiej prowadzone jest postępowanie przygotowawcze, nie może być dokonywana przez pryzmat zmienionych następnie w postępowaniu sądowych ustaleń faktycznych, co do czasu popełnienia przestępstwa. W świetle powyższego uznać należy, że podniesione przez skarżącego naruszenie art. 449 § 2 k.p.k. w zw. z art. 325c pkt 1 k.p.k. stanowiące bezwzględną przyczynę odwoławczą określoną w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. nie miało miejsca. Oczywiście bezzasadny jest również drugi zarzut kasacji obrońcy skazanego M. K.. W wywiedzionej apelacji obrońca oskarżonego zarzucił wyrokowi Sądu Rejonowego w Ł. szereg uchybień związanych ze sposobem procedowania oraz błąd w ustaleniach faktycznych. Zarzuty te skarżący szczegółowo uzasadnił,
5 przedstawiając argumenty, które jego zdaniem wskazywały na naruszenie przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania karnego oraz dokonanie błędnych ustaleń faktycznych. W tej sytuacji obowiązkiem Sądu odwoławczego, wynikającym z art. 433 § 2 k.p.k., było rozważenie wszystkich zarzutów wskazanych w apelacji oraz rzetelne ustosunkowanie się do każdego z nich. Lektura uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozostawia wątpliwości, że Sąd Okręgowy w Ł. z tych obowiązków wywiązał się prawidłowo, rozważając w sposób wszechstronny każdy z zarzutów apelacji obrońcy oskarżonego, zgodnie z dyspozycją art. 433 § 2 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. Na marginesie jedynie wskazać należy, iż przepis art. 433 § 2 k.p.k. może być naruszony jedynie wówczas, kiedy Sąd odwoławczy pominie w swoich rozważaniach któryś z zarzutów wskazanych w apelacji. W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie miała jednakże miejsca. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.
Powiązane orzeczenia
- III KK 112/20 2020-05-26Czy sąd odwoławczy orzekający w składzie jednego sędziego naruszył przepisy postępowania karnego, jeśli postępowanie przygotowawcze, mimo że wszczęte jako dochodzenie, zostało przekształcone w śledztwo w wyniku zastosowa…
- II KK 174/02 2002-10-18Czy odmowa sprowadzenia tymczasowo aresztowanego oskarżonego na rozprawę apelacyjną, mimo jego wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa, które może mieć wpływ na treść orzeczenia?
- III KK 627/23 2024-07-15Czy sędzia, który brał udział w wydaniu postanowienia o zastosowaniu tymczasowego aresztowania wobec oskarżonego, może następnie orzekać w tej samej sprawie bez naruszenia zasady bezstronności, jeśli nie zamanifestował s…
- IV KK 717/21 2022-06-06Czy sąd odwoławczy, zmieniając wyrok sądu pierwszej instancji w zakresie zasądzonego zadośćuczynienia za tymczasowe aresztowanie, ale nie rozpoznając zarzutów apelacji dotyczących wysokości tego zadośćuczynienia i warunk…
- IV KZ 18/20 2020-05-08Czy w przypadku uchylenia przez Sąd Najwyższy wyroku sądu odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, możliwe jest zastosowanie tymczasowego aresztowania na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249…
Powołane przepisy
art. 535 § 3 KPKart. 191 § 2 KKart. 64 § 1 KKart. 4 KPKart. 7 KPKart. 410 KPKart. 424 § 1 pkt 1 KPKart. 442 § 3 KPKart. 5 § 2 KPKart. 449 § 2 KPKart. 325c pkt. 1 KPKart. 439 § 1 pkt. 2 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy