II KK 113/17
WyrokIzba Karna2017-07-19
Skład orzekający: Waldemar Płóciennik, Michał Laskowski, Zbigniew Puszkarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazany, który popełnił czyny z art. 281 k.k. przed ukończeniem 17 lat, może odpowiadać na zasadach określonych w Kodeksie karnym, jeśli czyny te nie są wymienione w katalogu art. 10 § 2 k.k.?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że skazany, który popełnił czyny z art. 281 k.k. przed ukończeniem 17 lat, nie może odpowiadać na zasadach określonych w Kodeksie karnym, ponieważ czyny te nie są wymienione w katalogu przestępstw określonym w art. 10 § 2 k.k. Stanowi to rażącą obrazę prawa materialnego, która mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia.Stan faktyczny
Skazany E.D. został uznany za winnego popełnienia dwóch kradzieży rozbójniczych z art. 281 k.k. w warunkach ciągu przestępstw, z popełnienia których uczynił sobie stałe źródło dochodu. Oba czyny zostały popełnione w okresie od października 2002 r. do marca 2003 r. Skazany urodził się 2 marca 1986 r., co oznacza, że w momencie popełnienia obu czynów nie ukończył 17 lat.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i zwolnił skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego. Zasądzono również wynagrodzenie dla obrońcy z urzędu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II KK 113/17 POSTANOWIENIE Dnia 19 lipca 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Waldemar Płóciennik (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Michał Laskowski SSN Zbigniew Puszkarski Protokolant Marta Brylińska przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Małgorzaty Kozłowskiej, w sprawie E.D. skazanego z art. 280 § 1 k.k. i in. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 r., kasacji, wniesionej przez obrońcę skazanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II AKa (…), zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII K (…), I. oddala kasację, jako oczywiście bezzasadną i zwalnia skazanego od kosztów sądowych postępowania kasacyjnego, II. zasądza od Skarbu Państwa na rzecz Kancelarii Adwokackiej I.B.K. w W. kwoty 1476 (jeden tysiąc czerysta siedemdziesiąt sześć) złotych, w tym 23 % VAT, za wniesienie kasacji z urzędu i obronę skazanego na rozprawie kasacyjnej. UZASADNIENIE Kasacja obrońcy skazanego E.D. została oddalona jako oczywiście bezzasadna, co powoduje brak obowiązku sporządzenia uzasadnienia zapadłego orzeczenia (art. 535 § 3 k.p.k. – orzeczenie wydane zostało na rozprawie, a
2 skazany, choć nie został sprowadzony na rozprawę z Aresztu Śledczego, miał przedstawiciela procesowego, tj. obrońcę z urzędu). Zachodzi jednak konieczność zwrócenia uwagi na kwestię materialnoprawną, która ze względu na treść nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie mogła być przedmiotem rozpoznania Sądu kasacyjnego (zgodnie z art. 536 k.p.k. Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i 455 k.p.k., co w rozważanej sprawie nie miało miejsca, a w kasacji nie podniesiono zarzutu obrazy prawa materialnego). W punkcie LVII wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt VIII K (…), utrzymanego w mocy w tym zakresie orzeczeniem Sądu Apelacyjnego w (…) z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt II AKa (…), E.D. został uznany za winnego tego, że działając w warunkach ciągu przestępstw, w krótkich odstępach czasu w okresie od października 2002 roku do marca 2003 roku w Warszawie, w podobny sposób oraz w różnych konfiguracjach osobowych dopuścił się 2 kradzieży rozbójniczych na osobach pochodzenia azjatyckiego, przy czym z popełnienia przestępstw uczynił sobie stałe źródło dochodu, i tak: 1. w dniu nieustalonym, w październiku 2002 roku w W. na ul. Z. działając wspólnie i w porozumieniu z R.P., M.J. i P.O., po uprzednim dokonaniu kradzieży portfela z pieniędzmi w kwocie 1000 zł, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranych rzeczy użył przemocy w postaci uderzenia nieustalonego mężczyzny, tj. czynu z art. 281 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k.; 2. w dniu nieustalonym, w marcu 2003 roku w W. na ul.: A., działając wspólnie i w porozumieniu z R.P., Ł.S., M.D., R.R., R.P. oraz P.O., po uprzednim dokonaniu kradzieży pieniędzy w postaci dolarów USA o nieustalonej kwocie oraz telefonu nieustalonej marki o nieustalonej wartości, na szkodę nieustalonej kobiety, w celu utrzymania się w posiadaniu zabranych rzeczy użył przemocy w postaci uderzenia nieustalonego mężczyzny, tj. czynu z art. 281 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. za co na podstawie art. 281 k.k. w zw. z art. 65 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. wymierzono mu karę 2 lat pozbawienia wolności i 100 stawek dziennych grzywny przyjmując, że wysokość jednej stawki wynosi 50 złotych.
3 Z ustaleń poczynionych w wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że E.D. urodził się 2 marca 1986 r. Przepis art. 10 § 1 k.k. stanowi, że na zasadach określonych w Kodeksie karnym odpowiada ten, kto popełnia czyn zabroniony po ukończeniu 17 lat, jednakże nieletni, który po ukończeniu 15 lat dopuszcza się czynu zabronionego określonego w art. 134, 148 § 1, 2 lub 3, art. 156 § 1 lub 3, art. 163 § 1 lub 3, art. 166, 173 § 1 lub 3, art. 197 § 3 lub 4, art. 223 § 2, 252 § 1 lub 2 oraz art. 280, może odpowiadać na zasadach określonych w tym Kodeksie, jeżeli okoliczności sprawy oraz stopień rozwoju sprawcy, jego właściwości i warunki osobiste za tym przemawiają, a w szczególności, jeżeli poprzednio stosowane środki wychowawcze lub poprawcze okazały się bezskuteczne (art. 10 § 2 k.k.). Zestawienie dat popełnienia przez skazanego czynów z jego datą urodzenia wskazuje, że w obu wypadkach czyny te dokonane zostały przed ukończeniem przez skazanego 17 lat (wprawdzie w czynie opisanym w pkt 2 wskazuje się na nieustalony dzień w marcu 2003 r., jednak nie wyklucza to możliwości popełnienia omawianego występku w dniu 1 marca 2003 r.). Czyny z art. 281 k.k. nie są wymienione w katalogu zawartym w art. 10 § 2 k.k., co oznacza, że skazany nie mógł za nie odpowiadać na zasadach określonych w Kodeksie karnym, co jednocześnie dowodzi obrazy prawa materialnego. Podstaw do przypisania skazanemu odpowiedzialności karnej na zasadach przewidzianych w Kodeksie karnym nie dają także przepisy ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich. Z art. 1 § 1 pkt 2 tej ustawy wynika, że jej przepisy stosuje się w zakresie postępowania w sprawach o czyny karalne – w stosunku do osób, które dopuściły się takiego czynu po ukończeniu 13 lat, ale nie ukończyły lat 17, regulacja zawarta w art. 18 § 1 ustawy ma wyłącznie charakter procesowy, a przepis art. 13 ustawy, przewidujący, w określonych przypadkach, możliwość wymierzenia nieletniemu kary z nadzwyczajnym złagodzeniem jej wykonania został uchylony ustawą z dnia 30 sierpnia 2013 r. o zmianie ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2013, poz. 1165). Opisana obraza prawa ma charakter rażący i mogła mieć istotny wpływ na treść orzeczenia, co może stanowić ewentualną podstawę wniesienia kasacji na
4 korzyść skazanego przez jeden z podmiotów szczególnych wymienionych w art. 521 k.p.k.
Powiązane orzeczenia
- IV KK 390/15 2015-12-09Czy osoba, która popełniła czyny zabronione przed ukończeniem 17 roku życia, może odpowiadać za te czyny na zasadach określonych w Kodeksie karnym, jeśli czyny te zostały uznane za popełnione w warunkach ciągu przestępst…
- IV KK 615/21 2021-12-16Czy skazanie osoby za czyn popełniony przed ukończeniem 17 roku życia, przy braku przesłanek z art. 10 § 2 k.k. i uchyleniu art. 13 ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich, jest dopuszczalne na zasadach Kodeksu karne…
- IV KK 100/22 2022-05-11Czy osoba, która popełniła czyn zabroniony przed ukończeniem 17 roku życia, a która ukończyła 18 lat przed wszczęciem postępowania karnego, może być sądzona i karana na zasadach Kodeksu karnego, jeśli czyn ten nie należy…
- III KK 666/22 2023-04-12Czy osoba, która popełniła czyn zabroniony jako nieletnia (poniżej 17 roku życia), ale postępowanie karne przeciwko niej zostało wszczęte po ukończeniu przez nią 18 roku życia, może być karana na zasadach Kodeksu karnego…
- IV KK 602/19 2019-12-02Czy sąd może wydać wyrok skazujący w trybie uproszczonym (art. 335 § 1 k.p.k.) wobec nieletniego, który w momencie popełnienia czynu nie ukończył 17 lat, a także czy sąd prawidłowo zastosował przepisy Kodeksu karnego wob…
Powołane przepisy
art. 280 § 1 KKart. 535 § 3 KPKart. 536 KPKart. 435art. 281 KKart. 65 § 1 KKart. 91 § 1 KKart. 33 § 2 KKart. 10 § 1 KKart. 134art. 156 § 1art. 163 § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 16.07.2026. · PDF źródłowy