I KO 113/23
Izba Karna2024-01-08
Skład orzekający: Andrzej Tomczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy orzeczenie o kosztach zastępstwa adwokackiego, które nie jest rozstrzygnięciem autonomicznym, może być objęte procedurą wznowienia postępowania karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że orzeczenie o kosztach zastępstwa adwokackiego nie może być objęte procedurą wznowienia postępowania karnego, ponieważ nie jest ono rozstrzygnięciem autonomicznym, lecz ściśle wynika z orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Wznowienie postępowania może obejmować jedynie te rozstrzygnięcia, które nie są związane z zasadniczym nurtem procesu. Ponadto, wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący opłat za czynności adwokackie nie może stanowić podstawy wniosku o wznowienie postępowania w sytuacji, gdy sądy orzekały w sprawie kosztów na podstawie przepisów obowiązujących przed datą wejścia w życie kwestionowanego rozporządzenia.Stan faktyczny
Obrońca S. P. złożył wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego. Wcześniej Sąd Okręgowy nie uwzględnił wniosku o przyznanie kosztów, a Sąd Apelacyjny częściowo zmienił postanowienie, zasądzając kwotę 2400 zł. Obrońca powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczący opłat za czynności adwokackie. Sąd Apelacyjny przekazał sprawę do Sądu Najwyższego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy zarządził odmówić przyjęcia wniosku obrońcy S. P. jako niedopuszczalnego z mocy ustawy.Pełny tekst orzeczenia
I KO 113/23 ZARZĄDZENIE Dnia 8 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Andrzej Tomczyk w sprawie z wniosku obrońcy ściganej S. P. o wznowienie postępowania w przedmiocie zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego zarządził na podstawie art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 545 § 1 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., odmówić przyjęcia wniosku obrońcy S. P. z dnia 24 października 2023 r. jako niedopuszczalnego z mocy ustawy. UZASADNIENIE Sąd Okręgowy w Poznaniu postanowieniem z dnia 2 czerwca 2015 r., sygn. akt III Kop 204/15, nie uwzględnił wniosku o przyznanie ściganej S. P. kosztów ustanowienia obrońcy w kwocie 5000 zł brutto w sprawie dotyczącej odmowy wykonania europejskiego nakazu aresztowania, wydanego wobec S. P. w dniu 11 sierpnia 2010 r. przez Prokuraturę w Stuttgarcie, sygn. akt […]. Sąd Apelacyjny w Poznaniu, po rozpoznaniu zażalenia obrońcy na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia 2 grudnia 2015 r., sygn. akt II AKz 423/15, zmienił zaskarżone postanowienie w ten sposób, że zasądził od Skarbu Państwa na rzecz S. P. kwotę 2400 zł tytułem zwrotu wydatków za ustanowienie obrońcy z wyboru. W dniu 24 października 2023 r. obrońca S. P., adw. P. S., wniósł na podstawie art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 października 2023
I KO 113/23 2 r., sygn. akt SK 105/20, o wznowienie postępowania co do kosztów postępowania w zakresie zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego w odniesieniu do postanowień Sądów orzekających w obu instancjach. Ponadto, na podstawie art. 632 pkt 2 w zw. z art. 616 § 1 pkt 2 k.p.k. w zw. z art. 626 § 2 k.p.k., wniósł o przyznanie ściganej kosztów zastępstwa adwokackiego w łącznej kwocie 9000 zł. Pismo to zostało przekazane przez Sąd Okręgowy w Poznaniu Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu według właściwości. Sąd Apelacyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 6 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKo 183/23, uznał się niewłaściwym rzeczowo w tej sprawie i przekazał ją do rozpoznania Sądowi Najwyższemu. Upoważniony na skutek losowego przydziału sprawy do rozstrzygania w przedmiocie wniosku sędzia Sądu Najwyższego, po zapoznaniu się z treścią wniosku obrońcy z dnia 24 października 2023 r., zważył co następuje. Wnioskodawcy wyraźnie umknęło, że orzeczenie o kosztach nie może być objęte procedurą wznowienia, ponieważ nie jest ono rozstrzygnięciem o charakterze autonomicznym, lecz ściśle wynika z orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Wznowienie postępowania może natomiast obejmować tylko te rozstrzygnięcia, które nie są związane z zasadniczym nurtem procesu [zob. M. Biłyj, M. Murzynowski, Wznowienie postępowania karnego w PRL w świetle prawa i praktyki, Warszawa 1980, s. 59 – 60; J. Kosonoga, Prawomocne orzeczenie kończące postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k., (w:) J. Kosonoga (red.), Studia i Analizy Sądowy Najwyższego. Przegląd Orzecznictwa za rok 2017, Warszawa 2018, s. 521 – 524; D. Szumiło-Kulczycka, Prawne warunki dopuszczalności wznowienia postępowania sądowego (w:) Środki zaskarżenia w procesie karnym. Księga pamiątkowa ku czci prof. Zbigniewa Dody, red. A.Gaberle,S.Waltoś,Kraków 2000, s. 215 – 221]. Ponadto do skorzystania w tej sprawie z trybu określonego w art. 540 § 2 k.p.k., nie uprawnia także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 4 października 2023 r. zapadły w sprawie SK 105/20, według którego: „§ 15 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964) jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 i art. 42 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej”,
I KO 113/23 3 ponieważ Sądy obu instancji orzekały w sprawie kosztów na podstawie, obowiązującego do dnia 1 stycznia 2016 r., rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Przywołany więc przez wnioskodawcę wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie może być podstawą wniosku w rozpoznawanej sprawie. Z przytoczonych powodów należało zarządzić jak na wstępie. SSN Andrzej Tomczyk [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I KO 115/23 2023-12-20Czy wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie kosztów zastępstwa adwokackiego, dotyczący postanowień sądów pierwszej i drugiej instancji, jest dopuszczalny z mocy ustawy?
- I KO 106/23 2024-03-28Czy wniosek o wznowienie postępowania w zakresie kosztów zastępstwa procesowego, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego dotyczącego uchylenia przepisu rozporządzenia o opłatach za czynności adwokackie, może być rozpo…
- I KO 116/23 2024-02-28Czy wniosek o wznowienie postępowania dotyczący kosztów zastępstwa adwokackiego, złożony po uchyleniu przepisu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia o tych kosztach, może być rozpoznany w trybie wznowienia postępowania n…
- IV KO 79/23 2024-03-28Czy wniosek o wznowienie postępowania karnego w zakresie kosztów zastępstwa procesowego, oparty na stwierdzeniu przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę orzeczenia o kosztach…
- V KZ 57/20 2020-12-15Czy wniosek o wznowienie postępowania w przedmiocie zasądzenia kosztów zastępstwa adwokackiego udzielonego z urzędu, oparty na wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającym niekonstytucyjność przepisu regulującego te k…
Powołane przepisy
art. 530 § 2 KPKart. 545 § 1 KPKart. 429 § 1 KPKart. 190 ust. 4art. 632 pkt 2art. 616 § 1 pkt 2 KPKart. 626 § 2 KPKart. 540 § 1 KPKart. 540 § 2 KPKart. 2art. 32 ust. 1art. 42 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy