II UK 377/10
Izba Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych2011-06-17
Skład orzekający: Jerzy Kuźniar
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zawieszenie działalności gospodarczej, polegające na ograniczeniu jej wykonywania do czynności określonych w art. 14a ust. 4 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, stanowi zaprzestanie prowadzenia tej działalności w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zawieszenie działalności gospodarczej nie jest czasowym jej zaprzestaniem, lecz jej ograniczeniem. Skutek prawny w postaci ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego w okresie zawieszenia działalności gospodarczej następuje dopiero od dnia dokonania formalnego zgłoszenia tego zawieszenia w ewidencji działalności gospodarczej, a nie od momentu faktycznego ograniczenia czynności do tych dozwolonych w okresie zawieszenia.Stan faktyczny
Barbara M. prowadziła działalność gospodarczą polegającą na sprzedaży książek. Zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych od 1 grudnia 2008 r. Następnie wyrejestrowała się z ubezpieczeń w organie rentowym, ale nie dokonała formalnego zawieszenia działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym. Sąd Okręgowy ustalił, że Barbara M. faktycznie nie prowadziła działalności w spornym okresie i nie podlegała ubezpieczeniom. Sąd Apelacyjny oddalił apelację organu rentowego. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną organu rentowego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną organu rentowego, tym samym utrzymując w mocy wyrok Sądu Apelacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Wyrok z dnia 17 czerwca 2011 r. II UK 377/10 Zawieszenie działalności gospodarczej nie jest czasowym jej zaprzesta-niem, ale jej ograniczeniem. Stanowi ono zdarzenie prawne, którego zaistnienie uzależnione jest od wpisu do ewidencji działalności gospodarczej (art. 14a ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm. w związku z art. 13 pkt 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.). Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Józef Iwulski, Romualda Spyt (sprawozdawca). Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2011 r sprawy z wniosku Barbary M. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz-nych-Oddziałowi w P. o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, na skutek skargi kasacyjnej organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2010 r. […] o d d a l i ł skargę kasacyjną. U z a s a d n i e n i e Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w P. decyzją z dnia 27 października 2009 r. stwierdził, że Barbara M. podlega ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej od 1 grudnia 2008 r. Barbara M. wniosła od tej decyzji odwołanie, wskazując, że jej działalność go-spodarcza polega na sprzedaży książek i jest prowadzona okresowo, a ze względu na stan zdrowia i sezonowość sprzedaży dokonywała zawieszeń i wznowień działal-ności gospodarczej.
2 Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Ostrołęce wyrokiem z dnia 15 marca 2010 r. zmienił zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecz-nych i ustalił, że Barbara M. w okresie od 1 grudnia 2008 r. do 9 sierpnia 2009 r. nie podlegała ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowa-dzenia działalności gospodarczej. Podstawę tego rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia i rozważania Sądu pierwszej instancji. Barbara M. rozpoczęła prowadzenie działalności gospodar-czej polegającej na sprzedaży książek od 1 grudnia 1999 r. i w okresach od 1 grud-nia 1999 r. do 31 sierpnia 2002 r., od 1 września 2002 r. do 31 stycznia 2003 r., od 10 października 2006 r. do 31 grudnia 2006 r., od 25 lipca 2007 r. do 31 października 2007 r., od 9 września 2008 r. do 30 listopada 2008 r. zgłosiła się do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego. Jednocześnie odwołująca się od 1 grud-nia 2008 r. wyrejestrowała się z ubezpieczeń w organie rentowym, lecz nie dokonała zawieszenia działalności gospodarczej w organie ewidencyjnym, prowadzącym ewi-dencję działalności gospodarczej. Sąd Okręgowy, ustalając, jakie były zasady zawieszania działalności gospo-darczej w spornym okresie, jakie w tym zakresie ciążyły obowiązki na ubezpieczo-nych i oceniając czy przesądzające znaczenie ma wykonanie tych obowiązków for-malnych, czy też okoliczność, że dana osoba rzeczywiście prowadziła działalność albo jej nie prowadziła, lecz nie dokonała odpowiednich zgłoszeń, dokonał analizy przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecz-nych (jednolity tekst: Dz.U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.) i ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (jednolity tekst: Dz.U. z 2010 r. Nr 220, poz. 1447 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w spornym okresie. Stwierdził, że w sprawie należy zastosować przepis art. 14a ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobo-dzie działalności gospodarczej w wersji obowiązującej od 20 września 2008 r., nie znajdą natomiast zastosowania przepisy art. 27a i 27b oraz art. 39 tej ustawy, bo-wiem zostały wprowadzone do ustawy dopiero z dniem 31 marca 2009 r. Z tego względu Sąd pierwszej instancji uznał, że Barbara M. nie musiała zawiadamiać or-ganu ewidencyjnego o zawieszeniu od grudnia 2008 r. działalności gospodarczej. Poza sporem jest natomiast, że odwołująca się od 1 grudnia 2008 r. wyrejestrowała się z ubezpieczeń w organie rentowym. W ocenie Sądu Okręgowego, dla rozstrzy-gnięcia zasadności odwołania - wbrew stanowisku Zakładu Ubezpieczeń Społecz-nych - istotne znaczenie ma również to czy ubezpieczona w spornym okresie od 1
3 grudnia 2008 r. do 9 sierpnia 2009 r. rzeczywiście prowadziła działalność gospodar-czą, czy też jej nie prowadziła. Sąd wywiódł, że skoro w tym okresie Barbara M. fak-tycznie nie prowadziła działalności, nie zaistniały w tym okresie przesłanki do ubez-pieczenia określone w art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpie-czeń społecznych. Od powyższego wyroku apelację wywiódł organ rentowy, zarzucając narusze-nie prawa materialnego: art. 13 pkt 4 oraz art. 36a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez ich błędną wykładnię, tj. uznanie, że ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospo-darczej w spornym okresie, oraz przepisu art. 7ba ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz.U Nr 101, poz. 1178 ze zm.), poprzez jego niezastosowanie. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie wyro-kiem z dnia 14 lipca 2010 r. oddalił apelację. W uzasadnieniu wskazał, że całość ar-gumentacji zaprezentowanej przez organ rentowy w apelacji stanowi w istocie bez-podstawną polemikę z prawidłowymi wnioskami i ustaleniami poczynionymi przez Sąd Okręgowy na podstawie gruntownej analizy materiału dowodowego przeprowa-dzonej przez ten Sąd. Sąd Apelacyjny podkreślił, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej, jak też do CEIDG o zawieszeniu wykonywania działalności gospodar-czej jest czynnością materialno-techniczną o charakterze porządkowym, nie można uznać go za władcze rozstrzygnięcie polegające na przyznaniu uprawnienia do sko-rzystania z zawieszenia prowadzonej działalności gospodarczej. Zgłoszenie do ewi-dencji jest zatem informacją o fakcie zawieszenia działalności gospodarczej, którą organ administracyjny wpisuje do ewidencji stosownie do wniosku. Tak więc i samo zgłoszenie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej jest „jedynie wpisem do ewidencji”. Jest wyłącznie zawiadomieniem organu administracji o skorzystaniu z prawa do zawieszenia działalności gospodarczej, które generalnie nadaje każdemu przedsiębiorcy przepis art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a na-ruszenie tego przepisu nie wywołuje skutków materialnoprawnych. Wyrok ten został zaskarżony skargą kasacyjną przez organ rentowy, który za-rzucił naruszenie prawa materialnego, przez błędną wykładnię przepisu art. 13 pkt 4 oraz pominięcie art. 36a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, poprzez uznanie, iż ubezpieczona nie podlega ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym i wypadkowemu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okre-
4 sie od 1 grudnia 2008 r. do 9 sierpnia 2009 r. oraz błędną wykładnię przepisu art. 7ba ustawy - Prawo działalności gospodarczej - poprzez jego niezastosowanie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w okresie poprzedzającym uregulowa-nie materii zawieszenia działalności gospodarczej w ustawie o swobodzie działalno-ści gospodarczej obowiązywały przepisy ustawy - Prawo działalności gospodarczej, wskazujące sposób zawieszenia działalności, a korelowały z nimi przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zwalniające przedsiębiorców z obowiązków ubezpieczenia społecznego w okresie zawieszenia dokonanego zgodnie z regułami prawa. Skoro w myśl art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1, odczytywanych w związku z art. 8 ust. 6 pkt 1, ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych obowiązkowi ubez-pieczenia podlegają osoby prowadzące działalność na podstawie przepisów o dzia-łalności gospodarczej, przeto czasowe granice prowadzenia tej działalności oraz podlegania z tego tytułu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego wyznacza wpis do ewidencji działalności gospodarczej, dokonywany i wykreślany na zasadach przewi-dzianych w przepisach obowiązującej w spornych okresach ustawy - Prawo działal-ności gospodarczej oraz ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Wskazano także, że obowiązek zgłoszenia organowi ewidencyjnemu zmian stanu faktycznego i prawnego, odnoszących się do przedsiębiorcy i wykonywanej przez niego działalno-ści, powstałych po dniu dokonania wpisu do ewidencji, ma znaczenie dla określenia granic czasowych przymusu ubezpieczenia wynikającego z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Granice te wyznaczone zostały, co do zasady, przez formalne (trwanie oznaczonej sytuacji prawnej), a nie faktyczne wykonywanie działalności, która stanowi tytuł ubezpieczenia, o obowiązku ubezpieczenia przesą-dzają bowiem przepisy prawa, a nie wola ubezpieczonego lub organu rentowego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Sąd Najwyższy wielokrotnie zajmował się wykładnią przepisu art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i art. 13 pkt 4 tego aktu prawnego, w brzmieniu obowiązującym do dnia 20 września 2008 r., kiedy to ustawą z dnia 10 lipca 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 41, poz. 888) zmieniono treść art. 13 pkt 4, stanowiąc, że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadko-wemu podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność - od dnia rozpoczęcia
5 wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłą-czeniem okresu, na który wykonywanie działalności zostało zawieszone na podsta-wie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej. Mocą tej ustawy dodano także do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej art. 14a, wprowadzający dla przedsiębiorcy niezatrudniającego pracowników możliwość zawieszenia wykonywa-nia działalności gospodarczej na okres od 1 miesiąca do 24 miesięcy. Na gruncie uprzedniego brzmienia przepisów pojęcie „zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej” powodujące ustanie obowiązku ubezpieczenia społecznego wykłada-ne było jednolicie. Przyjmowano, że obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność - w tym działalność gospodarczą - wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności, a zatem o zaprzestaniu prowadzenia działalności go-spodarczej, powodującym wyłączenie z tego ubezpieczenia, decyduje faktyczne za-przestanie tej działalności. Natomiast kwestie związane z formalnym zarejestrowa-niem, wyrejestrowaniem, czy zgłaszaniem przerw w tej działalności mają ewentualnie znaczenie w sferze dowodowej, nie przesądzają natomiast same w sobie o podlega-niu obowiązkowi ubezpieczenia społecznego (por. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 392/97, OSNAPiUS 1998 nr 19, poz. 584; z dnia 17 lipca 2003 r., II UK 111/03, M.P.Pr.-wkł. 2004 nr 7, poz. 16; z dnia 11 stycznia 2005 r., I UK 105/04, OSNP 2005 nr 13, poz. 198; z dnia 25 listopada 2005 r., I UK 80/05, OSNP 2006 nr 9-20, poz. 309; z dnia 31 marca 2000 r., II UKN 457/99, OSNAPiUS 2001 nr 18, poz. 564; z dnia 3 kwietnia 2003 r., II UK 221/02, OSNP 2004 nr 9, poz. 161 i z dnia 10 grudnia 1997 r., II UKN 392/97, OSNAPiUS 1998 nr 19, poz. 584 oraz wyrok Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 4 września 2003 r., III AUa 445/02, OSA 2004 nr 5, poz. 11). Ustawodawca, wraz z momentem wprowadzenia do ustawy o swobodzie go-spodarczej instytucji zawieszenia działalności gospodarczej (od 20 września 2008 r.), dodał w ustawie - Prawo działalności gospodarczej art. 7ba, zobowiązujący przed-siębiorcę do zgłoszenia w ewidencji działalności gospodarczej informacji o zawiesze-niu i o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej. Przyjąć zatem należy, że na przedsiębiorcy ciążył obowiązek zgłoszenia do organu ewidencyjnego zawiesze-nia wykonywania działalności gospodarczej od początku wprowadzenia tej instytucji. Jednakże wskazane zmiany legislacyjne związane z instytucją zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej nie mają decydującego wpływu na dotych-czasową interpretację pojęcia „zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej”.
6 Dalej bowiem zasadniczym przepisem pozostaje art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który stanowi, że obowiązkowym ubezpieczeniom eme-rytalnemu i rentowym podlegają osoby prowadzące pozarolniczą działalność. Jak trafnie podkreśla skarżący, o obowiązku ubezpieczenia przesądzają przepisy prawa, a z nich wynika, że obowiązkowym ubezpieczeniom podlega „osoba prowadzącą pozarolniczą działalność”. Nadal więc obowiązek ubezpieczenia osoby prowadzącej pozarolniczą działalność - w tym działalność gospodarczą - wynika z faktycznego prowadzenia tej działalności. Innymi słowy, również i aktualnie osoby faktycznie nie-prowadzące takiej działalności nie podlegają ubezpieczeniu, nawet jeżeli dokonały wpisu do ewidencji i odpowiednio osoby, które nie zgłosiły tej działalności organowi ewidencyjnemu, a faktycznie ją prowadzą, objęte są obowiązkiem ubezpieczenia. Informacje zgłaszane w organie ewidencyjnym o rozpoczęciu i zakończeniu wykony-wania działalności gospodarczej (bądź ich brak) mają niewątpliwie znaczenie w sfe-rze dowodowej, bowiem prowadzą do domniemania, że stan faktyczny kształtuje się tak, jak to wynika z ewidencji działalności gospodarczej. Domniemanie to może być obalone w postępowaniu sądowym, a ciężar udowodnienia, że ewidencja nie od-zwierciedla rzeczywistego stanu rzeczy, spoczywa na stronie, która z tej okoliczności wywodzi skutki prawne. Wpis do ewidencji dotyczący rozpoczęcia działalności go-spodarczej (art. 7b ustawy - Prawo działalności gospodarczej) i jej zakończenia (art. 7d ust. 1 ustawy - Prawo działalności gospodarczej) ma zatem wyłącznie charakter deklaratoryjny. Od faktycznego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej odróżnić należy jej zawieszenie na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodar-czej (art. 14a). W okresie zawieszenia przedsiębiorca nie może wykonywać działal-ności gospodarczej i osiągać bieżących przychodów z pozarolniczej działalności go-spodarczej. Może natomiast: wykonywać wszelkie czynności niezbędne do zacho-wania lub zabezpieczenia źródła przychodów, przyjmować należności i regulować zobowiązania, powstałe przed datą zawieszenia wykonywania działalności gospo-darczej, zbywać własne środki trwałe i wyposażenia, uczestniczyć w postępowaniach sądowych, postępowaniach podatkowych i administracyjnych związanych z działal-nością gospodarczą wykonywaną przed zawieszeniem wykonywania działalności gospodarczej, wykonywać wszelkie obowiązki nakazane przepisami prawa, osiągać przychody finansowe, także z działalności prowadzonej przed zawieszeniem wyko-nywania działalności gospodarczej. Pozostaje więc on nadal osobą prowadzącą po-
7 zarolniczą działalność w rozumieniu art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy o systemie ubezpie-czeń społecznych i podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu, rentowym, chorobowemu i wypadkowemu od dnia rozpoczęcia wykonywania działalności do dnia zaprzestania wykonywania tej działalności, z wyłączeniem okresu, w którym wy-konywanie działalności zostało zawieszone na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej (art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecz-nych). W tym okresie ubezpieczenie emerytalne i rentowe jest dobrowolne; nie opłaca się ubezpieczenia chorobowego i wypadkowego (art. 36a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Analiza art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospo-darczej prowadzi do wniosku, że zawieszenie działalności gospodarczej nie jest czasowym jej zaprzestaniem, ale w istocie jej ograniczeniem. Z przepisu tego nie można bowiem wyprowadzić wniosku, że ograniczenie czynności - do dozwolonych w okresie zawieszenia - oznacza zaprzestanie wykonywania działalności gospodar-czej. W świetle definicji ustawowej zawartej w art. 2 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, bu-dowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowa-ny i ciągły. Wykonywanie czynności, o których mowa w art. 14a ust. 4 ustawy, jest nadal wykonywaniem, choć w ograniczonym zakresie, podjętej działalności gospo-darczej. Są one właśnie przejawem „zorganizowania i ciągłości” działalności gospo-darczej. Za traktowaniem okresu zawieszenia działalności gospodarczej jako okresu jej ograniczenia, a nie zaprzestania, przemawia także możliwość dobrowolnego ubezpieczenia. Wszak osoba nieprowadząca działalności gospodarczej nie może zostać objęta ubezpieczeniem nie tylko obowiązkowym, ale i dobrowolnym, skoro tytuł ubezpieczenia nie istnieje. Biorąc pod uwagę treść przepisu art. 14a ust. 7 ustawy o swobodzie działalno-ści gospodarczej („W stosunku do zobowiązań o charakterze publicznoprawnym zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej wywiera skutki prawne od dnia, w którym rozpoczyna się zawieszenie wykonywania działalności gospodarczej, do dnia poprzedzającego dzień wznowienia wykonywania działalności gospodarczej”), przyjąć należy, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej o zawieszeniu wyko-nywania działalności gospodarczej - w odróżnieniu od pozostałych wpisów wyżej omówionych - ma charakter konstytutywny w sferze ubezpieczeń społecznych. Do-piero bowiem dokonanie przez osobę prowadzącą pozarolniczą działalność gospo-
8 darczą formalnego zgłoszenia jej zawieszenia wywołuje skutek prawny w postaci ustania obowiązku ubezpieczenia społecznego i ustania obowiązku opłacania skła-dek w okresie prowadzenia tej działalności. Samo natomiast ograniczenie czynności do tych, o których mowa w art. 14a ust. 4 powyższej ustawy - bez formalnego zgło-szenia zawieszenia, skutku takiego nie wywołuje. Zawieszenie działalności gospo-darczej nie jest zatem okolicznością faktyczną, lecz zdarzeniem prawnym, którego zaistnienie uzależnione jest od wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ustawodawca w art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej dał przedsiębiorcy możliwość wyboru, stosownie do którego, może on, ale nie musi, sko-rzystać z zawieszenia działalności w okresie, kiedy działalność ta nie przynosi bieżą-cych przychodów z uwagi np. na przejściowy brak kontraktów. Jeśli chce on skorzy-stać ze zwolnienia z obowiązku opłacania składek, musi złożyć formalny wniosek o zawieszenie działalności gospodarczej, bowiem taki skutek prawny następuje od dnia wskazanego we wniosku o wpis informacji o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej, nie wcześniej niż w dniu złożenia wniosku i trwa do dnia złożenia wniosku o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności gospodarczej (art. 14a ust. 7 w związku z art. 14a ust. 6). Od 31 marca 2009 r. w stosunku do zobowią-zań o charakterze publicznoprawnym zawieszenie wykonywania działalności gospo-darczej wywiera skutki prawne od pierwszego dnia miesiąca następującego po mie-siącu, w którym przedsiębiorca złożył wniosek o wpis informacji o zawieszeniu wyko-nywania działalności gospodarczej do ostatniego dnia miesiąca, w którym przedsię-biorca złożył wniosek o wpis informacji o wznowieniu wykonywania działalności go-spodarczej, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej (art. 27a ust. 3). Nie jest więc trafny pogląd Sądu drugiej instancji, że zgłoszenie zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej jest wyłącznie zawiadomieniem organu ewi-dencyjnego o skorzystaniu z prawa do zawieszenia działalności gospodarczej, które generalnie nadaje każdemu przedsiębiorcy przepis art. 14a ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, a naruszenie tego przepisu nie wywołuje skutków mate-rialnoprawnych. O tyle więc rację ma skarżący, że granice czasowe braku przymusu ubezpie-czenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą wy-znaczone są formalnie, o ile odnosi się to do zawieszenia działalności gospodarczej (zdarzenia prawnego). Osoba prowadząca taką działalność nie jest objęta przymu-sem ubezpieczenia w okresie od zgłoszenia zawieszenia dokonanego w organie
9 ewidencyjnym do wznowienia działalności gospodarczej. Nie dotyczy to natomiast zaprzestania prowadzenia (niewykonywania) pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 13 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ocenianego w sferze faktów. Stosownie do treści art. 39813 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy - przy ocenie zarzutu naruszenia prawa materialnego - związany jest podstawą faktyczną zaskarżonego wyroku, jeśli nie została ona skutecznie podważona w oparciu o zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Niniejszej skargi nie oparto na drugiej podstawie kasacyj-nej (art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c.), stąd też wiążące jest ustalenie Sądu Apelacyjnego, że ubezpieczona w okresie objętym sporem nie wykonywała działalności gospodarczej (nawet w ograniczonym zakresie). W konsekwencji, negowanie tego ustalenia w uzasadnieniu podstaw skargi odnoszących się do prawa materialnego - poprzez wskazywanie na specyfikę działalności gospodarczej ubezpieczonej i brak dowodów na zaistnienie przerwy w jej wykonywaniu - jest nieskuteczne. Istotne znaczenie ma więc to, że z podstawy faktycznej zaskarżonego wyroku wynika, że ubezpieczona w spornym okresie nie prowadziła pozarolniczej działalności gospodarczej (zaprzestała jej prowadzenia od 1 grudnia 2008 r.). Przyjęcie zatem przez Sąd drugiej instancji, że nie była ona objęta przymusem ubezpieczenia, stosownie do art. 6 ust. 1 pkt 5 w związku z art. 13 pkt 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, nie budzi za-strzeżeń. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy na mocy art. 39814 k.p.c. orzekł jak w sentencji. ========================================
Powiązane orzeczenia
- I UK 340/05 2006-06-27Czy przerwa w faktycznym prowadzeniu działalności gospodarczej, zgłoszona w urzędzie skarbowym jako zawieszenie, skutkuje ustaniem obowiązku podlegania obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym w rozumieniu ustawy o systemi…
- I UK 300/06 2007-03-15Czy osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą, która zgłaszała krótkie przerwy w jej wykonywaniu, podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego w okresach tych przerw, jeśli działalność nie została formalnie…
- I UK 95/05 2005-11-30Czy okresowe zawieszenie działalności gospodarczej, w tym z powodu choroby, zwalnia przedsiębiorcę z obowiązku podlegania ubezpieczeniom społecznym i opłacania składek, mimo braku formalnego wyrejestrowania działalności…
- I UK 12/13 2013-05-07Czy przerwy w prowadzeniu działalności gospodarczej, polegające na poszukiwaniu klientów, reklamie lub załatwianiu spraw urzędowych, stanowią faktyczne zaprzestanie tej działalności, skutkujące ustaniem obowiązku ubezpie…
- I UK 156/11 2011-11-18Czy faktyczne zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, pomimo braku formalnego jej zawieszenia, wyłącza obowiązek podlegania ubezpieczeniom społecznym?
Powołane przepisy
art. 14aart. 13 pkt 4art. 27aart. 39art. 6 ust. 1art. 36aart. 7bart. 12 ust. 1art. 8 ust. 6art. 7d ust. 1art. 2art. 14a ust. 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy