IV KK 54/14

Sygn. akt IV KK 54/14 POSTANOWIENIE Dnia 13 marca 2014 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Kazimierz Klugiewicz po rozpoznaniu w Izbie Karnej, na posiedzeniu w dniu 13 marca 2014 r., w sprawie K. U., skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in., kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w K., z dnia 17 września 2013 r., zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w C., z dnia 24 stycznia 2013 r., na podstawie art. 531 § 1 w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 i § 4 k.p.k. p o s t a n o w i ł : 1) pozostawić kasację bez rozpoznania; 2) kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążyć skazanego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w C., wyrokiem z dnia 24 stycznia 2013 roku: I. uznał oskarżonego K. U. za winnego trzech czynów z art. 286 § 1 k.k. i przyjmując, że czyny te stanowią ciąg przestępstw na mocy art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. i art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę roku pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 10 (dziesięć) złotych; 2 II. uznał oskarżonego K. U. za winnego popełnienia czynu z art. 284 § 2 k.k. w zw. z art. 12 k.k. i za to na mocy art. 284 § 2 k.k. i art. 33 § 2 k.k. wymierzył mu karę 10 (dziesięciu) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wysokości 60 (sześćdziesięciu) stawek dziennych przyjmując, że jedna stawka dzienna jest równoważna kwocie 10 (dziesięć) złotych; III. na mocy art. 85 k.k. i art. 86 § 1 i 2 k.k. oraz art. 91 § 2 k.k. połączył kary pozbawienia wolności oraz kary grzywny orzeczone wobec oskarżonego K. U. w pkt. I oraz II wyroku i orzekł wobec niego karę łączną w wymiarze roku i 4 (czterech) miesięcy pozbawienia wolności oraz karę łączną grzywny w wysokości 80 (osiemdziesiąt) stawek dziennych ustalając wysokość jednej stawki na kwotę 10 (dziesięć) złotych; IV. na mocy art. 69 § 1 k.k. i art. 70 § 1 pkt 1 k.k. warunkowo zawiesił wykonanie wobec oskarżonego K. U. kary łącznej pozbawienia wolności na okres próby wynoszący 2 (dwa) lata; V. na mocy art. 72 § 2 k.k. zobowiązał oskarżonego K. U. do naprawienia w całości szkody wyrządzonej przestępstwami przez zapłatę kwoty 14 100,06 zł na rzecz P. SA w terminie dwóch lat od uprawomocnienia się wyroku. Apelację od wyroku Sądu Rejonowego w C. złożył obrońca oskarżonego K. U., stawiając zarzuty naruszenia przepisów postępowania mających wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. art. 377 § 3 k.p.k. w zw. z art. 382 k.p.k., art. 167 k.p.k. oraz art. 410 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 17 września 2013 r.,: 1. uchylił orzeczenie o karach łącznych zawarte w pkt III, 2. uchylił orzeczenie o skazaniu zawarte w pkt II i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu w C. do ponownego rozpoznania; 3. zobowiązanie oskarżonego do naprawienia wyrządzonej przestępstwami szkody ustalił na kwotę 5397,84 zł; 4. w pozostałym zakresie przedmiotowy wyrok utrzymał w mocy. Kasację od wyroku Sądu Okręgowego w K. wniósł obrońca skazanego K. U. zarzucając temu orzeczeniu rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, 3 mające istotny wpływ na jego treść tj. art. 434 k.p.k., art. 7 k.p.k. i art. 167 k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. Prokurator Prokuratury Okręgowej w K. w pisemnej odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy rozważył, co następuje. Kasacja jest niedopuszczalna z mocy ustawy i nie powinna zostać przyjęta przez Prezesa Sądu Okręgowego w toku tzw. postępowania okołokasacyjnego. Zgodnie z art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, przy czym ograniczenie to nie dotyczy kasacji wniesionych z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. oraz pochodzących od podmiotów wskazanych w art. 521 k.p.k. Skoro w niniejszej sprawie K. U. wymierzono karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na dwuletni okres próby oraz karę grzywny, a kasacja na jego korzyść – sporządzona przez jego obrońcę – nie zarzuca uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. i uchybień takich nie stwierdzono po analizie akt sprawy, to należało uznać, że jest ona niedopuszczalna z mocy samego prawa, a wobec bezzasadnego jej przyjęcia, na podstawie art. 531 § 1 w zw. z art. 530 § 2 k.p.k. w zw. z art. 523 § 2 i § 4 k.p.k. pozostawić ją bez rozpoznania. Skarżący zdaje się bowiem nie dostrzegać, że Sąd Okręgowy w K. utrzymał w mocy pkt IV wyroku Sądu Rejonowego w C., w którym warunkowo zawieszono wykonanie kary pozbawienia wolności, a orzeczenie to należy odnieść do kary roku pozbawienia wolności orzeczonej za przestępstwa z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1 k.k. Niczego zaś nie zmienia to, że literalnie rzecz ujmując, w tym punkcie wyroku Sądu I instancji jest mowa o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej pozbawienia wolności, która na skutek orzeczenia Sądu Okręgowego przestała istnieć i w obrocie pozostała jedynie kara jednostkowa za ciąg przestępstw z art. 286 § 1 k.k. w postaci roku pozbawienia wolności oraz grzywny. Jednakże wykonanie tej kary roku pozbawienia wolności, na mocy wyroku Sądu Rejonowego – utrzymanego w tej części wyrokiem Sądu Okręgowego, zostało warunkowo zawieszone na okres próby wynoszący 2 lata. Zasadnie przyjmuje się, że w takiej sytuacji, jak opisana w przedmiotowej sprawie, Sąd Rejonowy implicite 4 najpierw warunkowo zawiesił wykonanie kar jednostkowych pozbawienia wolności, a następnie kary łącznej pozbawienia wolności. Zbędnym formalizmem byłoby wymaganie od sądu orzekającego, aby ten konstruując swoje orzeczenie w przypadku skazywania za kilka przestępstw, najpierw wymierzał kary jednostkowe pozbawienia wolności, następnie warunkowo zawieszał ich wykonanie i ostatecznie wymierzał karę łączną pozbawienia wolności oraz warunkowo zawieszał jej wykonanie. Co prawda, taki sposób postępowania byłby poprawny i z pewnością oddawałby w sposób jasny właściwą intencję sądu, ale pominiecie w sentencji wyroku rozstrzygnięć o warunkowym zawieszeniu wykonania kar jednostkowych pozbawienia wolności i rozstrzygnięcie tylko o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej pozbawienia wolności, nie może oznaczać niczego innego, aniżeli to, że również wykonanie kar jednostkowych pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone. W sytuacji zaś, gdy orzeczenie sądu pierwszej instancji, co do rozstrzygnięcia obejmującego jedną z kar jednostkowych pozbawienia wolności zostanie uchylone, a w takiej sytuacji ulega rozwiązaniu również kara łączna, to oczywistym jest, że w obrocie pozostaje wówczas kara jednostkowa pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania. Na marginesie dodatkowo wskazać można, że jakkolwiek zgodnie z art. 89 § 1a k.k. w razie skazania za zbiegające się przestępstwa na kary pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem ich wykonania sąd może w wyroku łącznym orzec karę łączną pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej wykonania, to jednak nie jest już dopuszczalne warunkowe zawieszenie wykonania kary łącznej w sytuacji, gdy wszystkie podlegające połączeniu kary jednostkowe orzeczone zostały bez warunkowego zawieszenia ich wykonania (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 lutego 2013 r., III KK 335/12, LEX nr 1294450). Gdyby więc Sąd Rejonowy orzekł wobec K. U. kary jednostkowe pozbawienia wolności bez warunkowego ich zawieszenia, to również nie mógłby orzec o warunkowym zawieszeniu wykonania kary łącznej pozbawienia wolności. O tym, że wykonanie orzeczonej prawomocnie wobec skazanego K. U. kary roku pozbawienia wolności zostało warunkowo zawieszone świadczy również to, że przecież Sąd Okręgowy zmodyfikował orzeczenie o obowiązku naprawienia szkody w trybie art. 72 § 2 k.k., które orzeka się jedynie wobec sprawcy, któremu 5 zawieszono wykonanie kary. Podobnie Sąd pierwszej instancji przystępując do wykonywania prawomocnego wyroku zasadnie przyjął, iż wobec K. U. została orzeczona kara roku pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem je wykonania na okres próby 2 lat (k- 578, 580 akt). W takiej zaś sytuacji, co najmniej zdumienie musi budzić to, że obrońca skazanego w kasacji wywodzi, iż Sąd Okręgowy wbrew dyspozycji art. 434 k.p.k. orzekł wobec K. U. bezwzględną karę pozbawienia wolności. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji postanowienia, przy czym kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego obciążył skazanego.