V CSK 323/18
WyrokIzba Cywilna2019-03-29
Skład orzekający: Karol Weitz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykładnia postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia, zastosowanych przez pozwanego ubezpieczyciela, może stanowić istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, stwierdzając, że wykładnia postanowień ogólnych warunków ubezpieczenia nie stanowi istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Ogólne warunki umów, w tym ogólne warunki ubezpieczeń, nie są przepisami prawa, a zarzut naruszenia przez sąd konkretnego postanowienia zawartego w takich warunkach nie jest zarzutem obrazy prawa materialnego. Problem wykładni postanowień takich warunków nie może być zatem źródłem istotnego zagadnienia prawnego.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Okręgowego w G. Wnosząc o przyjęcie skargi do rozpoznania, powód powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, które ujął w formie pytań dotyczących sposobu rozumienia i zastosowania postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 2700 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt V CSK 323/18 POSTANOWIENIE Dnia 29 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Karol Weitz w sprawie z powództwa […] "M." […] Sp. jawna w P. przeciwko […] Towarzystwu Ubezpieczeń […] S.A. w S. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 29 marca 2019 r., na skutek skargi kasacyjnej strony powodowej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lutego 2018 r., sygn. akt X Ga […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2. zasądza od strony powodowej na rzecz strony pozwanej kwotę 2700 zł (dwa tysiące siedemset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 9 lutego 2018 r. Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca powołała się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego. Zagadnienie to ujęła w formie pytań dotyczących sposobu rozumienia i zastosowania - w okolicznościach sprawy - postanowienia § 9 ust. 2 pkt 4 ogólnych warunków ubezpieczenia, wykorzystywanych przez pozwaną. Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych spraw. Zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa, przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
3 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12, poz. 151). Konieczne jest przy tym, aby przedstawione zagadnienie prawne odnosiło się do wykładni przepisów prawa (materialnego lub procesowego, por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 16 maja 2018 r., III CSK 12/18, nie publ., i z dnia 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, nie publ.). Przez rozstrzyganie tak ujmowanych zagadnień prawnych może być realizowany cel postępowania kasacyjnego w postaci ochrony interesu publicznego przez dążenie do jednolitości wykładni prawa i jego rozwoju (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 grudnia 2003 r., V CZ 123/03, nie publ.). W konsekwencji przedmiotem zagadnienia prawnego, którego wystąpienie w okolicznościach sprawy uzasadnia przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie mogą być wątpliwości faktyczne albo dotyczące aktu subsumpcji, oraz wątpliwości - nawet poważne i istotne - które dotyczą ustalenia treści lub interpretacji oświadczeń woli oraz umów zawartych przez strony, ważących na orzeczeniu objętym skargą kasacyjną. Analogicznie kategoria zagadnienia prawnego ujmowana jest na gruncie art. 390 § 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 lutego 2018 r., III CZP 97/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 12). Ogólne warunki umów, w tym ogólne warunki ubezpieczeń, mają charakter nienormatywny, wobec czego nie stanowią przepisów prawa, a zarzut naruszenia przez sąd konkretnego postanowienia zawartego w takich warunkach nie jest zarzutem obrazy prawa materialnego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 lipca 1999 r., II CKN 602/98, nie publ., z dnia 11 stycznia 2001 r., V CKN 183/00, i z dnia 23 lutego 2018 r., III CZP 97/17, OSNC 2019, nr 1, poz. 12, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2015 r., I CSK 479/14, nie publ.). Problem wykładni postanowień takich warunków nie może być zatem również źródłem istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2005 r., V CK 269/05, nie publ.). Skarżąca ograniczyła się do sformułowania pytań dotyczących rozumienia i zastosowania w okolicznościach sprawy konkretnego postanowienia ogólnych
4 warunków ubezpieczenia zastosowanych przez pozwaną. Pytania te nie stanowią wobec tego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). O kosztach postępowania Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 oraz art. 108 § 1 w związku z art. 391 § 1 i z art. 391 § 1 k.p.c. jw
Powiązane orzeczenia
- II CSK 681/18 2019-06-25Czy postanowienia dobrowolnej umowy ubezpieczenia, które uzależniają udzielenie ochrony ubezpieczeniowej lub jej zakres od spełnienia określonych obowiązków przez ubezpieczonego, niezależnie od zachowania przez niego nal…
- I CSK 184/21 2021-07-16Czy skarga kasacyjna dotycząca wykładni umowy ubezpieczenia, oparta na potrzebie wykładni art. 65 § 2 w zw. z art. 805 § 1 k.c., może zostać przyjęta do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, jeśli nie wykazano istnienia istot…
- II CSK 598/17 2018-02-06Czy potrzeba ujednolicenia pojęcia prawnego używanego w ogólnych warunkach ubezpieczenia może być utożsamiana z wystąpieniem istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 155/17 2017-09-25Czy skarga kasacyjna, która podnosi zarzuty dotyczące oceny dowodów i ustaleń faktycznych, może zostać przyjęta do rozpoznania na podstawie przesłanki oczywistej zasadności?
- II CSK 804/18 2019-07-03Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania, w szczególności w zakresie wykazania istnienia istotnego zagadnienia prawnego?
Powołane przepisy
art. 3989 § 1 KPCart. 3984 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 390 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1art. 108 § 1art. 391 § 1art. 391 § 1 KPC§ 1§ 2§ 9 ust. 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 17.07.2026. · PDF źródłowy