IV CZ 51/09
PostanowienieIzba Cywilna2009-07-17
Skład orzekający: Mirosława Wysocka, Gerard Bieniek, Irena Gromska-Szuster
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja administracyjna wydana po zakończeniu postępowania sądowego może stanowić podstawę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że decyzja administracyjna wydana po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego nie może stanowić podstawy do jego wznowienia na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy. Podstawą wznowienia mogą być jedynie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe istniejące w czasie trwania postępowania, z których strona nie mogła skorzystać. Skutki prawne takiej decyzji, w tym jej ewentualne skutki ex tunc, nie mają znaczenia dla dopuszczalności wznowienia postępowania w oparciu o wskazany przepis.Stan faktyczny
Powodowie domagali się pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty. Po prawomocnym oddaleniu ich powództwa, wnieśli skargę o wznowienie postępowania, powołując się na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21.10.2008 r., która stwierdziła nieważność wcześniejszej decyzji Wojewody. Powodowie twierdzili, że decyzja Ministra wywołuje skutek ex tunc i stanowi nowy tytuł wykonawczy. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że decyzja Ministra powstała po zakończeniu postępowania i nie spełnia przesłanek z art. 403 § 2 k.p.c.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające skargę o wznowienie postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CZ 51/09 POSTANOWIENIE Dnia 17 lipca 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Mirosława Wysocka (przewodniczący) SSN Gerard Bieniek (sprawozdawca) SSN Irena Gromska-Szuster w sprawie z powództwa S. K., G. K. i M. K. przeciwko Powiatowi R. - Powiatowemu Urzędowi Pracy w R. o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 17 lipca 2009 r., zażalenia powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego […] z dnia 26 marca 2009 r., oddala zażalenie i wniosek strony pozwanej o przyznanie kosztów postępowania zażaleniowego. Uzasadnienie
2 Postanowieniem z dnia 26.03.2009 r. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej prawomocnym wyrokiem tego Sądu z dnia 31.05.2006 r., wniesioną przez S. K., G. K. i M. K. Jako podstawę wznowienia wskazano art. 403 § 2 k.p.c. twierdząc, że nową okolicznością i nowym środkiem dowodowym jest decyzja z dnia 21.10.2008 r. wydana przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej. Sąd Apelacyjny ustalił, że nakazem zapłaty z dnia 23.05.2002 r. Sąd Okręgowy w R. zasądził od wnoszących skargę na rzecz Powiatu R. kwotę 756.274,38 zł, z czego zobowiązani zapłacili 156.940 zł. Starosta decyzją z dnia 17.12.2003 r. rozłożył pozostałą część zadłużenia na raty zastrzegając, że opóźnienie w spłacie którejkolwiek z rat pociągnie za sobą uchylenie tej decyzji i wszczęcie egzekucji. Wobec niezachowania harmonogramu wpłat dyrektor Powiatowego Urzędu Pracy decyzją z 26.01.2005 r. uchylił decyzję starosty z dnia 17.12.2003 r. i orzekł o natychmiastowej wykonalności zadłużenia. W toku postępowania odwoławczego Wojewoda M. decyzją z 21.04.2005 r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji i o wygaśnięciu decyzji starosty z dnia 17.12.2003 r. W tym stanie faktycznym zapadł wyrok oddalający powództwo wnoszących skargę, którzy żądali pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty Sądu Okręgowego w R. Apelację powodów oddalił Sąd Apelacyjny. W tej sprawie domagają się obecnie wznowienia postępowania powołując się na to, że Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia 21.10.2008 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody M. z dnia 21.04.2005 r. Zdaniem wnoszących skargę o wznowienie decyzja Ministra wywołuje skutek ex tunc, a więc tytułem wykonawczym jest decyzja starosty o rozłożenie należności na raty. Istnieją więc - ich zdaniem – dwa tytuły wykonawcze tj. decyzja administracyjna i nakaz zapłaty dotyczące tego samego stosunku prawnego. Sąd Apelacyjny odrzucając skargę podniósł, że decyzja Ministra Pracy i Polityki Społecznej wydana 21.10.2008 r. nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania zakończonego wyrokiem z dnia 31.05.2006 r., gdyż powstała po zakończeniu postępowania i nie podpada pod art. 403 § 2 k.p.c.
3 Skarżąc postanowienie Sądu Apelacyjnego zażaleniem, wnoszący skargę zarzucili naruszenie art. 403 § 2 i 410 § 1 k.p.c. i wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia przez orzeczenie o wznowieniu postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie jest uzasadnione. Zgodnie z art. 403 § 2 k.p.c. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W uzasadnieniu zażalenia wnoszący skargę przyznaje, że jako podstawę wznowienia wskazują decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21.10.2008 r. Nie jest to więc okoliczność faktyczna, lecz środek dowodowy, o którym stanowi art. 403 § 2 k.p.c. Jeśli tak, to ma rację Sąd Apelacyjny, że nie może stanowić podstawy wznowienia środek dowodowy, który powstał po zakończeniu postępowania. W tym względzie orzecznictwo Sądu Najwyższego jest jednoznaczne. Tej oceny w niczym nie mogą zmienić rozważania wnoszącego zażalenie odnośnie skutków ex nunc bądź ex tunc decyzji, stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody M. z dnia 21.04.2005 r. Podstawą wznowienia, o której stanowi art. 403 § 2 k.p.c. nie są skutki, jakie wywołuje określone zdarzenie prawne, lecz okoliczności faktyczne (a więc nie prawne) lub środek dowodowy, istniejące w czasie trwania postępowania, a z których strona nie mogła skorzystać w postępowaniu. Na marginesie należy zauważyć że wbrew twierdzeniom wnoszącego skargę w sprawie nie mamy do czynienia z dwoma tytułami egzekucyjnymi, czy wykonawczymi. W szczególności takim tytułem nie jest decyzja starosty z dnia 17.12.2003 r., w której przecież nastąpiło jedynie rozłożenie na raty niespłaconej w czasie jej wydania należności. Gdyby decyzja ta była tytułem egzekucyjnym, to nie zachodziłaby potrzeba jej uchylenia na wypadek nieprzestrzegania określonego w niej harmonogramu spłat. Tym samym w tej decyzji nie nastąpiło stwierdzenie wygaśnięcia zobowiązania na skutek zapłaty, zwolnienia z długu, potrącenia, niemożliwości świadczenia i tym podobnych zdarzeń, które są objęte hipotezą art. 846 § 1 pkt 2 k.p.c. Zwrócił już na to uwagę Sąd Apelacyjny w wyroku oddalającym apelację od wyroku oddalającego powództwo o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w postaci nakazu zapłaty.
4 Z tych względów na podstawie art. 3941 § 2 i 39814 k.p.c., orzeczono jak w sentencji. jz
Powiązane orzeczenia
- II CZ 76/11 2011-10-12Czy decyzja administracyjna wydana po prawomocnym zakończeniu postępowania cywilnego może stanowić podstawę do wznowienia tego postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jako nowy środek dowodowy lub okoliczność fakty…
- V CZ 11/08 2008-04-09Czy decyzja administracyjna wydana po prawomocnym zakończeniu postępowania może stanowić podstawę do wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c.?
- V CZ 47/11 2011-07-21Czy wyrok sądu administracyjnego, który zapadł po prawomocnym zakończeniu postępowania cywilnego, może stanowić podstawę wznowienia postępowania cywilnego na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jako „wykryty później środek dow…
- IV CZ 105/13 2014-01-16Czy decyzja administracyjna, która istniała w toku postępowania, ale nie została w nim powołana, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 403 § 2 k.p.c. jako nowy dowód, jeśli sądy w poprzednim…
- V CZ 52/16 2016-09-09Czy późniejsze wykrycie okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu, uzasadnia wznowienie postępowania na p…
Powołane przepisy
art. 403 § 2 KPCart. 403 § 2art. 846 § 1 pkt 2 KPCart. 3941 § 2§ 2§ 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy