IV KK 466/16
WyrokIzba Karna2017-02-10
Skład orzekający: Krzysztof Cesarz, Rafał Malarski, Andrzej Ryński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy obowiązek pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego, nałożony na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 k.k. w wyroku skazującym wydanym w trybie art. 335 § 1 k.p.k. (porozumienie stron), może zostać orzeczony obok kary grzywny, bez warunkowego zawieszenia jej wykonania lub orzeczenia środka karnego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że obowiązek pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego, wynikający z art. 72 § 1 pkt 2 k.k., może zostać nałożony wyłącznie w przypadku orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub w razie orzeczenia środka karnego. Orzeczenie tego obowiązku obok kary grzywny, bez spełnienia tych przesłanek, stanowi rażące naruszenie prawa. Sąd Najwyższy podkreślił, że porozumienie stron zawarte w trybie art. 335 § 1 k.p.k. nie wiąże na etapie postępowania kasacyjnego, a Sąd Najwyższy jest uprawniony do uchylenia wadliwego rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Sąd Rejonowy wydał wyrok skazujący D. D. za znieważenie funkcjonariuszy Straży Miejskiej, orzekając karę grzywny oraz zobowiązując go do pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych. Wyrok został wydany w trybie art. 335 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny wniósł kasację, zarzucając naruszenie prawa polegające na nałożeniu obowiązku przeproszenia obok kary grzywny, mimo braku przesłanek z art. 72 § 1 pkt 2 k.k.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone orzeczenie w części dotyczącej obowiązku pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV KK 466/16 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 10 lutego 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Cesarz (przewodniczący) SSN Rafał Malarski (sprawozdawca) SSN Andrzej Ryński Protokolant Anna Kowal w sprawie D. D. skazanego z art. 226 § 1 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 lutego 2017 r., kasacji wniesionej przez Ministra Sprawiedliwości - Prokuratora Generalnego od wyroku Sądu Rejonowego w J. z dnia 20 września 2016 r., sygn. akt II K (…), uchyla zawarte w zaskarżonym wyroku orzeczenie o obowiązku pisemnego przeproszenia pokrzywdzonych (pkt II). UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w J. wydał w dniu 20 września 2016 r. na posiedzeniu, w trybie art. 335 § 1 k.p.k., wyrok skazujący D. D. za znieważenie dwóch funkcjonariuszy Straży Miejskiej w J., to jest za przestępstwo z art. 226 § 1 k.k., na karę grzywny w wymiarze 50 stawek dziennych, każda w wysokości 20 zł, zobowiązując go nadto – na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 k.k. – do pisemnego
2 przeproszenia pokrzywdzonych oraz obciążając go kosztami. Wyrok nie został zaskarżony i uprawomocnił się w dniu 28 września 2016 r. Kasację od wskazanego wyroku złożył na korzyść skazanego w części dotyczącej nałożenia na niego obowiązku przeproszenia pokrzywdzonego, w trybie art. 521 §1 k.p.k., Minister Sprawiedliwości – Prokurator Generalnego. Zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie prawa procesowego i materialnego, to jest art. 347 § 7 k.p.k. w zw. z art. 335 § 1 k.p.k. i art. 72 § 1 pkt 2 k.k., polegające na wydaniu na posiedzeniu w trybie konsensualnym wyroku skazującego D. D. na grzywnę oraz zobowiązaniu go do przeproszenia pokrzywdzonych, mimo że obowiązek z art. 72 § 1 pkt 2 k.k. mógł zostać nałożony wyłącznie w razie orzeczenia kary z warunkowym zawieszeniem jej wykonania lub orzeczenia środka karnego, wniósł o uchylenie rozstrzygnięcia nakładającego na skazanego obowiązek przeproszenia pokrzywdzonych. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym i z tej racji zasługiwała na uwzględnienie w całości na posiedzeniu bez udziału stron (art. 535 § 5 k.p.k.). Z treści art. 72 § 1 k.k. jasno wynika, że obowiązki związane z poddaniem sprawcy próbie powinny albo mogą zostać nałożone wyłącznie w wypadku warunkowego zawieszenia wykonania kary lub w razie orzeczenia środka karnego. Zatem orzeczenie wobec skazanego obok kary grzywny obowiązku przeproszenia pokrzywdzonego stanowiło rażącą i mającą istotny wpływ na treść wyroku obrazę wskazanego w kasacji prawa (art. 523 § 1 k.p.k.). Akceptując zapatrywania prawne wyrażone w uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2013 r., I KZP 5/13 (OSNKW 2013, z. 11, poz. 92), że kontrolę instancyjną wyroku wydanego w trybie określonym w art. 343 k.p.k. przeprowadza się z reguły na zasadach ogólnych, co oznacza, że sąd odwoławczy może zmienić zaskarżony wyrok wydany w trybie konsensualnym w części dotyczącej wymiaru kary w granicach służących mu uprawnień procesowych określonych w art. 437 § 1 k.p.k., należało stwierdzić, że tym bardziej uprzednie porozumienie stron przestaje kogokolwiek wiązać na etapie postępowania kasacyjnego. Odmienne podejście prowadziłoby do znacznej dysfunkcjonalności postępowania kasacyjnego. Nie ma zatem przeszkód prawnych
3 do wyrażenia poglądu, że Sąd Najwyższy w ramach kontroli kasacyjnej, respektując unormowania zawarte w art. 537 k.p.k., jest uprawniony do wydania orzeczenia w istocie modyfikującego porozumienie między oskarżycielem i oskarżonym zawarte w trybie określonym w art. 335 k.p.k. W ramach tego uprawnienia dopuszczalne jest uchylenie wadliwego rozstrzygnięcia bez wydania orzeczenia następczego (zob. wyrok SN z 15 kwietnia 2015 r., IV KK 413/14). Dlatego orzeczono jak w dyspozytywnej części wyroku, uchylając orzeczenie o obowiązku pisemnego przeproszenia pokrzywdzonego (art. 537 § 2 k.p.k.). r.g.
Powiązane orzeczenia
- V KK 294/21 2021-12-13Czy zobowiązanie skazanego do przeproszenia pokrzywdzonej na podstawie art. 72 § 1 pkt 2 k.k. może zostać utrzymane w mocy, jeśli wyrok sądu drugiej instancji zastąpił karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem…
- IV KK 190/24 2024-06-27Czy obowiązek naprawienia szkody orzeczony na podstawie art. 46 § 1 k.k. może zostać orzeczony przez sąd z urzędu, nawet jeśli pokrzywdzony lub inna uprawniona osoba nie złożyła stosownego wniosku lub złożyła go po termi…
- III KK 289/15 2015-09-17Czy w postępowaniu karnym można orzec obowiązek naprawienia szkody na podstawie art. 72 § 2 k.k., jeżeli o roszczeniu wynikającym z popełnienia przestępstwa prawomocnie orzeczono w postępowaniu cywilnym?
- III KK 540/17 2018-12-18Czy Sąd Okręgowy, uchylając obowiązek przeproszenia pokrzywdzonych, naruszył art. 72 § 1 k.k. w sytuacji, gdy nie orzeczono wobec skazanego środka karnego, a jedynie środek kompensacyjny w postaci obowiązku naprawienia s…
- III KK 98/18 2018-04-10Czy wniosek o wydanie wyroku skazującego bez przeprowadzenia rozprawy, uwzględniony z rażącym naruszeniem art. 387 § 2 i 3 k.p.k., może stanowić podstawę do orzeczenia obowiązku naprawienia szkody na podstawie art. 46 §…
Powołane przepisy
art. 226 § 1 KKart. 335 § 1 KPKart. 72 § 1 pkt 2 KKart. 521 §1 KPKart. 347 § 7 KPKart. 535 § 5 KPKart. 72 § 1 KKart. 523 § 1 KPKart. 343 KPKart. 437 § 1 KPKart. 537 KPKart. 335 KPK
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy