III PO 16/95
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych1995-11-09
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wybór społecznego inspektora pracy przez pracowników zakładu pracy podlega kontroli zewnętrznej ze strony organów administracji lub sądów?Ratio decidendi
Wybór społecznego inspektora pracy przez pracowników zakładu pracy, zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy, nie podlega żadnej kontroli zewnętrznej, ani o charakterze nadzoru administracyjnego, ani sądowego. Jest to świadome dążenie ustawodawcy, aby proces ten leżał wyłącznie w gestii pracowników, a decyzja zebrania pracowników w tej sprawie jest ostateczna.Stan faktyczny
Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność 80" przy PPKS w K. zakwestionowała legalność wyboru Zakładowego Społecznego Inspektora Pracy. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w K. oraz Okręgowy Inspektorat Pracy w K. uznały się za niewłaściwe do rozstrzygnięcia tej kwestii. W związku z tym, Komisja zwróciła się do Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym o ustalenie właściwego organu.Rozstrzygnięcie
Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym postanowiło oddalić wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Postanowienie z dnia 9 listopada 1995 r. III PO 16/95 Wybór społecznego inspektora pracy przez pracowników zakładu pracy (art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy - Dz. U. Nr 35, poz. 163 ze zm.) nie podlega żadnej kontroli zewnętrznej. Przewodniczący SSN: Walery Masewicz, Sędziowie SN: Janusz Łętowski (sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski, przedstawiciel Ministerstwa Sprawiedliwości Zdzisław Zaziemski, przedstawiciel Głównego Inspektora Pracy Mariola Jarzębczyk, Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym, z udziałem prokuratora Włodzimierza Skoniecznego, po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 1995 r. na posiedzeniu jawnym sprawy z wniosku Komisji Zakładowej NSZZ "Solidarność 80" przy Państ-wowym Przedsiębiorstwie Komunikacji Samochodowej w K. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Okręgowym Inspektoratem Pracy w K. a Sądem Rejono-wym-Sądem Pracy w K. w sprawie organu właściwego dla oceny legalności wyboru zakładowego społecznego inspektora pracy p o s t a n o w i ł : o d d a l i ć wniosek. U z a s a d n i e n i e Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność 80" przy PPKS w K. zwróciła się do Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym o ustalenie, jaki organ powinien rozstrzygnąć spór na tle zgodności z prawem wyboru Zakładowego Społecznego Inspektora Pracy w PPKS w K. W sprawie tej uznały się za niewłaściwe zarówno organ administracji państwowej (Okręgowy Inspektor Pracy w K.), jak i Sąd Rejonowy w K. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco: W dniu 6 października 1994 r. odbyły się w przedsiębiorstwie Państwowej Ko-munikacji Samochodowej w K. wybory Zakładowego Społecznego Inspektora Pracy. Wybory odbyły się w oparciu o regulamin uchwalony przez komisję wyborczą (nie zaś przez działające w zakładzie organizacje związkowe). Wzięło w nich udział 227 pracowników (na ogólną liczbę 663 pracowników). Legalność wyborów została zakwes-tionowana przez Komisję Zakładową NSZZ "Solidarność 80" przy PPKS w K. Podjęła zatem starania o uzyskanie w tym zakresie korzystnej dla niej decyzji lub orzeczenia nadzorczego organu zewnętrznego. Sąd Rejonowy-Sąd Pracy w K. stwierdził jednak swą niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Okręgowemu Inspektoratowi Pracy w K. Także i ten organ uznał się jednak za niewłaściwy. W tej sytuacji - zgodnie z opinią Ministerstwa Sprawiedliwości - Komisja Zakładowa NSZZ "Solidarność 80" zwróciła się o rozstrzygnięcie problemu właściwości do Kolegium Kompetencyjnego przy Sądzie Najwyższym.
Kolegium Kompetencyjne zważyło, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1983 r. o społecznej inspekcji pracy (Dz. U. Nr 35, poz. 163 ze zm.), społecznych inspektorów pracy powołują i odwołują pracownicy zakładu pracy. Ustawodawca nie przewidział w tym zakresie żadnej kontroli zewnętrznej - ani o charakterze nadzoru administracyjnego, ani sądowego - i nie należy traktować tego jako przeoczenia, czy też niedopowiedzenia, lecz jako świadome dążenie do tego, by wybór społecznego inspektora pracy leżał tylko i wyłącznie w gestii pracowników danego zakładu i by żaden czynnik zewnętrzny w procesie wybierania takiego inspektora nie brał udziału. Jeśli pracownicy zakładu - np. na wniosek organizacji związkowej - uznają, że wybór inspektora został dokonany nieprawidłowo, lub też, że inspektor źle wywiązuje się ze swych obowiązków, mogą zawsze (art. 7 ust. 1 i 2 cyt. ustawy) odwołać go z tej funkcji i przeprowadzić nowe (uzupełniające) wybory. W każdym jednak razie decyzja zebrania pracowników co do wyboru społecznego inspektora pracy jest ostateczna i podważanie jej przez jakikolwiek organ zewnętrzny należałoby - w świetle wyraźnego stanowiska ustawodawcy - uznać za naruszające prawo. A skoro w świetle obowiązujących przepisów ani sąd, ani organ administracji nie są w tego rodzaju sprawie właściwe, to wniosek zmierzający do ustalenia organu kompetentnego dla oceny legalności wyboru przez pracowników społecznego inspektora pracy powinien być uznany za niezasadny. W tej sytuacji Kolegium Kompetencyjne postanowiło oddalić wniosek. =======================================
Powiązane orzeczenia
- II PK 94/17 2018-01-23Czy pracodawcy przysługuje droga sądowa do kwestionowania ważności wyboru społecznych inspektorów pracy?
- II PK 79/11 2011-12-07Czy pracodawcy przysługuje droga sądowa do ustalenia nieważności wyboru pracownika na zakładowego społecznego inspektora pracy, gdy wybór ten nie został dokonany zgodnie z przepisami ustawy o społecznej inspekcji pracy?
- I PK 198/07 2008-01-30Czy wybór pracownika na funkcję społecznego inspektora pracy, dokonany po podjęciu przez pracodawcę działań zmierzających do wypowiedzenia mu umowy o pracę, może być uznany za sprzeczny z zasadami współżycia społecznego…
- II PK 339/05 2006-08-03Czy pracownik, który faktycznie pełnił funkcję społecznego inspektora pracy, mimo wadliwego formalnie wyboru, korzysta ze szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem umowy o pracę na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy o społec…
- I PK 202/12 2013-02-04Czy pracownik wybrany na oddziałowego społecznego inspektora pracy, który nie rozpoczął faktycznego wykonywania obowiązków, podlega szczególnej ochronie przed wypowiedzeniem umowy o pracę?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 6art. 6 ust. 1art. 7 ust. 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy