IV CSK 50/15
WyrokIzba Cywilna2015-07-28
Skład orzekający: Maria Szulc
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji prawnej przekroczenia terminu określonego w art. 929 k.p.c. w kontekście zastosowania art. 5 k.c. (nadużycie prawa) może stanowić podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeśli przedstawione zagadnienie prawne ma charakter kazuistyczny i służy uzyskaniu odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej szczegółowych elementów podstawy faktycznej, a nie odnosi się do generalnej wykładni przepisu. Ocena, czy zachodzi nadużycie prawa, jest uznaniowa i zależy od wszystkich okoliczności sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie w sprawie o uznanie za niegodnego dziedziczenia. Powód podnosił zagadnienie prawne dotyczące możliwości zastosowania art. 5 k.c. w kontekście przekroczenia terminu określonego w art. 929 k.p.c. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że zagadnienie ma charakter kazuistyczny i nie spełnia wymogów istotnego zagadnienia prawnego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego zwrot kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt IV CSK 50/15 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2015 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Maria Szulc w sprawie z powództwa W. S. przeciwko A. J. o uznanie za niegodnego dziedziczenia, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 28 lipca 2015 r., na skutek skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II Ca 192/14, 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2) zasądza na rzecz pozwanego od powoda kwotę 1800,- (tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
2 UZASADNIENIE Skarga kasacyjna jest szczególnym środkiem odwoławczym, którego wymogi określa art. 398 4 § 1 i 2 k.p.c. wskazując na jej cechy konstrukcyjne i nakładając na skarżącego obowiązek zawarcia w skardze wniosku o przyjęcie do rozpoznania oraz jego uzasadnienia. Sąd Najwyższy ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniające jej przyjęcie do rozpoznania, a nie podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie. W wypadku powołania we wniosku przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. należy sformułować zagadnienie prawne oraz przedstawić odrębną, pogłębioną argumentację prawną wskazującą na zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi do rozpoznania (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01 OSNC 2002, nr 12, poz. 151, z dnia 23 listopada 2010 r., II CSK 344/10, nie publ.). Powołanie we wniosku przesłanki określonej w punkcie drugim wymaga wskazania, że określony przepis prawa, mimo że budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się wykładni, bądź niejednolita jego wykładnia wywołuje rozbieżności w orzecznictwie sądów, które należy przytoczyć (zob. m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 15 października 2002 r., II CZ 102/02, nie publ.). Dla skutecznego natomiast powołania w skardze przesłanki określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. konieczne jest wykazanie przez skarżącego kwalifikowanej postaci naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego mającej charakter oczywisty, widoczny prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Zarówno treść przedstawionego zagadnienia prawnego, jak i argumentacja powoda powołana w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie prowadzi do stwierdzenia, że wystąpiły omawiane przesłanki. Sformułowane zagadnienie prawne powinno odwoływać się w sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega jednoznacznej wykładni, natomiast nie może mieć charakteru kazuistycznego i służyć uzyskaniu przez skarżącego odpowiedzi odnośnie do kwalifikacji prawnej pewnych szczegółowych
3 elementów podstawy faktycznej zaskarżonego rozstrzygnięcia, a do takiego rezultatu zmierza wniosek w tym zakresie przedstawiając zagadnienie czy w okolicznościach sprawy zasadnym było unicestwienie skutków przekroczenia terminu określonego w art. 929 k.p.c. w oparciu o art. 5 k.c. Sąd Okręgowy nie wykluczył zastosowania konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego ale uznał, że brak wyjątkowych i szczególnych okoliczności, które by to uzasadniały. Powód prezentuje więc tożsamy pogląd prawny co do zasady, a kwestionuje jedynie niezastosowanie art. 5 k.c. Z tych też przyczyn nie zachodzi potrzeba wykładni przepisów prawa oraz oczywista zasadność skargi kasacyjnej, bowiem ocena, czy zachodzi nadużycie prawa, dokonywana jest na podstawie wszystkich okoliczności sprawy i z uwagi na jej uznaniowy charakter jest przejawem dyskrecjonalnej władzy sądu meriti. Zważywszy na treść uzasadnienia wniosku oraz motywów Sądu drugiej instancji nie można przypisać jej cechy dowolności widocznej prima facie i świadczącej o kwalifikowanym naruszeniu prawa materialnego mającym charakter oczywisty. Z tych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), o kosztach rozstrzygając zgodnie z art. 98 § 1 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 i 39821 k.p.c. oraz § 6 pkt 6 oraz § 13 ust. 4 pkt 2 w zw. z § 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r., poz. 461).
Powiązane orzeczenia
- V CSK 180/16 2016-10-26Czy skarga kasacyjna dotycząca możliwości nieuwzględnienia upływu terminu zawitego przewidzianego w art. 929 zd. 2 k.c. w oparciu o przesłanki przewidziane w art. 5 k.c. spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania pr…
- II CSK 217/13 2013-11-07Czy skarga kasacyjna spełnia wymogi formalne dotyczące wniosku o jej przyjęcie do rozpoznania, w tym czy sformułowano zagadnienie prawne i wykazano kwalifikowany charakter naruszenia przepisów?
- I CSK 5222/22 2023-07-21Czy naruszenie przepisów postępowania, skutkujące pozbawieniem strony możności obrony jej praw, stanowi podstawę do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania?
- II CSK 98/18 2018-06-20Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki przyjęcia jej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście zarzutów nieważności postępowania i istotnego zagadnienia prawnego?
- IV CSK 504/15 2016-01-27Czy skarga kasacyjna dotycząca zastosowania art. 5 k.c. może zostać przyjęta do rozpoznania, jeśli podniesione zagadnienia prawne nie mają charakteru nowego i nie wymagają wyjaśnienia dla rozwoju prawa?
Powołane przepisy
art. 398art. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 4 KPCart. 929 KPCart. 5 KCart. 3989 § 2 KPCart. 98 § 1 KPCart. 108 § 1 KPCart. 391 § 1§ 1§ 1 pkt 1§ 1 pkt 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy