IV CSK 273/20

Sygn. akt IV CSK 273/20 POSTANOWIENIE Dnia 26 lutego 2021 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Dończyk w sprawie z wniosku P. L. przy uczestnictwie P. C. o podział majątku wspólnego i zniesienie współwłasności, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 26 lutego 2021 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawcy od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 5 listopada 2019 r., sygn. akt VIII Ca (…), 1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, 2) pozostawia rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania wobec wykazania przez skarżącego, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ustawodawca zmierza w ten sposób do 2 zagwarantowania, że skarga kasacyjna (nadzwyczajny środek zaskarżenia prawomocnych orzeczeń) będzie pełnić przypisanie jej funkcje publicznoprawne. Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie, jako środek uruchamiający kontrolę wydanego rozstrzygnięcia w kolejnej instancji. W skardze kasacyjnej wniesionej od postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 5 listopada 2019 r. wnioskodawca P. L. oparł wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wyróżniona w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zachodzi wtedy, gdy zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej wynika prima facie, bez głębszej analizy prawnej. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji w skardze kasacyjnej, o charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał względnie na oczywiście błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym. Tych elementów nie można przypisać przedstawionemu przez skarżącego uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej, który oczywistej zasadności skargi kasacyjnej upatruje w naruszeniu art. 211 w zw. art. 212 § 2 k.c. Skarżący nie wskazał bowiem istotnych argumentów wskazujących na niedopuszczalność podziału nieruchomości poprzez wyodrębnienie dwóch lokali i w związku z tym występowanie oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Takiej funkcji nie może pełnić powoływana przez skarżącego okoliczność, iż między współwłaścicielami występują konflikty o charakterze osobistym. Zarzut ten - co należy podkreślić - był szeroko analizowany przez Sąd Okręgowy (s. 6 i 7 uzasadnienia postanowienia z dnia 5 listopada 2020 r.) z uwzględnieniem szczegółowo przytoczonych orzeczeń Sądu Najwyższego w tym przedmiocie. Wyjaśniono, że wyodrębnione lokale pełnią odmienne funkcje (jeden lokal przeznaczony jest na funkcje mieszkalne; drugi to 3 lokal użytkowy), zaś ustalenia faktyczne nie wskazują, aby między wnioskodawcą a uczestniczką istniał konflikt osobisty o takim nasileniu, aby uniemożliwiał korzystanie z wyodrębnionych części nieruchomości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawca - poza wątpliwym powołaniem się na konflikty osobiste z uczestniczką postępowania - nie wskazał żadnych nowych argumentów, które prima facie wskazywałyby na wadliwość stanowiska przyjętego przez Sąd Okręgowy w kwestii sposobu podziału nieruchomości wspólnej. Tym bardziej w sytuacji, w której skarżący w skardze kasacyjnej jedną z podstaw kasacyjnych oparł na niedopuszczalnym ze względu na treść art. 3983 § 3 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym zarzucie naruszenia art. 233 § 1 k.p.c., w ramach którego zarzucił przekroczenie przez Sąd zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że nie spowoduje nasilenia konfliktu byłych małżonków przyznanie im sąsiadujących lokali i pozostawienie we współwłasności gruntu i części wspólnych. Należy podkreślić, że podstawą oceny zarzutów naruszenia prawa materialnego są ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę orzeczenia zaskarżonego skargą kasacyjną, którymi Sąd Najwyższy jest związany (art. 39813 § 2 k.p.c.). W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z przytoczonych względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Z uwagi na to, że przedmiotem zaskarżenia było orzeczenie Sądu drugiej instancji rozstrzygające o apelacji wniesionej od postanowienia wstępnego Sądu pierwszej instancji o kosztach postępowania kasacyjnego orzeknie ten Sąd, zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. w orzeczeniu kończącym postępowanie w sprawie z uwzględnieniem ostatecznego jego wyniku. jw