II PZ 16/09
PostanowienieIzba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych2009-10-28
Skład orzekający: Jolanta Strusińska-Żukowska, Małgorzata Gersdorf, Zbigniew Myszka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi kasacyjnej z powodu nieuiszczenia należnej opłaty, na podstawie art. 1302 § 3 k.p.c., jest zgodne z Konstytucją RP, nawet jeśli przepis ten został później uchylony?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach (sygn. SK 33/07, P 87/09, SK 47/07) stwierdził, że odrzucenie środków odwoławczych, w tym skargi kasacyjnej, z powodu nieopłacenia, nawet wnoszonych przez profesjonalnego pełnomocnika, jest dopuszczalne w świetle Konstytucji RP. Argumentacja ta dotyczy również art. 1302 § 3 k.p.c. Mimo uchylenia tego przepisu przez ustawodawcę, w przypadkach, w których znajduje on zastosowanie (np. na mocy przepisów przejściowych), środki odwoławcze wnoszone przez pełnomocników i nieopłacone należycie podlegają odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków.Stan faktyczny
Powód wniósł skargę kasacyjną, która została odrzucona przez Sąd Okręgowy z powodu nieuiszczenia należnej opłaty. Pełnomocnik powoda złożył zażalenie, domagając się uchylenia postanowienia i podnosząc kwestię zgodności art. 1302 § 3 k.p.c. z Konstytucją RP, wskazując na późniejsze uchylenie tego przepisu. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie Sądu Okręgowego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt II PZ 16/09 POSTANOWIENIE Dnia 28 października 2009 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (przewodniczący) SSN Małgorzata Gersdorf (sprawozdawca) SSN Zbigniew Myszka w sprawie z powództwa J. M. przeciwko Przemysłowemu Instytutowi Maszyn Budowlanych Sp. z o.o. […] o odszkodowanie, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 października 2009 r., zażalenia powoda na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 3 czerwca 2009 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie Postanowieniem z dnia 3 czerwca 2009 r. Sąd Okręgowy odrzucił skargę kasacyjną pełnomocnika J. M. w sprawie przeciwko Instytutowi Maszyn Budowlanych Sp. z o.o. Sąd Okręgowy wskazał, że skarga kasacyjna nie została opłacona należną w sprawie – z uwagi na wartość przedmiotu sporu - opłatą podstawową. W związku z tym skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu na zasadzie art. 1302 § 3 k.p.c. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik powoda wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia a także zwrócenie się przez Sąd Najwyższy z pytaniem prawnym co do zgodności art. 1302 § 3 k.p.c. z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji RP a w razie orzeczenia o niezgodności z Konstytucją RP – o umożliwienie uzupełnienia opłaty. Pełnomocnik powoda wskazał, że art. 1302 § 3
2 k.p.c. traci moc z dniem 1 lipca 2009 r. na skutek jego uchylenia przez ustawodawcę. Wśród motywów jego uchylenia ustawodawca m. in. miał kierować się – na co wskazuje pełnomocnik powołując dokumenty z procesu legislacyjnego – rozstrzygnięciem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2008 r., sygn. P 18/07. Jakkolwiek Trybunał rozpatrywał w tym wyroku zagadnienie konstytucyjności art. 3701 k.p.c., to jednak – zdaniem skarżącego – w całej rozciągłości argumentacja Trybunału daje się stosować w odniesieniu do art. 1302 § 3 k.p.c. Nie uzasadnia to wiec stosowania tak surowego środka jakim jest odrzucenie środka odwoławczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje uzasadnionych podstaw. Przedstawione przez skarżącego zagadnienie zgodności z Konstytucją RP art. 1302 § 3 k.p.c. zostało rozstrzygnięte przez Trybunał Konstytucyjny w trzech wyrokach – z dnia 17 listopada 2008 r. sygn. SK 33/07, z dnia 28 maja 2009 r. sygn. P 87/09 oraz z dnia 14 września 2009 r. sygn. SK 47/07. Trybunał Konstytucyjny uznał że odrzucenie odpowiednio apelacji, zażalenia i zarzutów od nakazu zapłaty, które nie zostały opłacone, a wnoszone były przez profesjonalnego pełnomocnika, było dopuszczalne w świetle Konstytucji RP. Nie zachodziła zdaniem Trybunału Konstytucyjnego niezgodność art. 1302 § 3 k.p.c. z art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji, które to wzorce konstytucyjności proponował pełnomocnik skarżącego w zażaleniu. Jakkolwiek zatem ustawodawca uchylił przepis art. 1302 § 3 k.p.c., to jednak w przypadkach, w których znajduje on zastosowanie (patrz w szczególności art. 8 ust. 1 ustawy z dania 5 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. Nr 234 poz. 1571), środki odwoławcze wnoszone przez pełnomocników a nieopłacone należycie podlegają odrzuceniu bez wzywania do uzupełnienia braków. Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.
Powołane przepisy
art. 1302 § 3 KPCart. 45 ust. 1art. 78art. 1302 § 3art. 3701 KPCart. 8 ust. 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy