II CZ 5/18

PostanowienieIzba Cywilna2018-03-14

Skład orzekający: Agnieszka Piotrowska, Monika Koba, Zbigniew Kwaśniewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku omyłkowego wskazania przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia w skardze kasacyjnej, sąd drugiej instancji ma obowiązek samodzielnego ustalenia tej wartości, czy też może odrzucić skargę, jeśli wskazana wartość jest rażąco niska?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że w przypadku, gdy strona w piśmie uzupełniającym braki formalne skargi kasacyjnej jednoznacznie wskaże wartość przedmiotu zaskarżenia, sąd odwoławczy nie ma obowiązku samodzielnego badania tej wartości, jeśli nie wzbudza ona zastrzeżeń. Badanie wartości przedmiotu zaskarżenia przez sąd drugiej instancji, precyzyjnie wskazanej przez stronę, stanowiłoby pośrednio niedopuszczalne wkroczenie w merytoryczną ocenę przedmiotu zgłoszonego żądania. Niewłaściwe lub niekompletne wykonanie obowiązku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, w oderwaniu od obiektywnego kryterium przedmiotu sprawy i podstaw obliczenia, skutkuje odrzuceniem skargi kasacyjnej.
Stan faktyczny
Powodowie wnieśli o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia spółdzielni w likwidacji dotyczącej podziału majątku. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, a Sąd Apelacyjny uchylił wyrok i umorzył postępowanie. Skarga kasacyjna powodów została odrzucona przez Sąd Apelacyjny z powodu niespełnienia wymogu wartości przedmiotu zaskarżenia (wskazano 1000 zł). Powodowie wnieśli zażalenie, zarzucając błąd w ustaleniu wartości przedmiotu zaskarżenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powodów na postanowienie Sądu Apelacyjnego o odrzuceniu skargi kasacyjnej.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 5/18 POSTANOWIENIE Dnia 14 marca 2018 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Agnieszka Piotrowska (przewodniczący) SSN Monika Koba SSN Zbigniew Kwaśniewski (sprawozdawca) w sprawie z powództwa I. Z. i in., przeciwko Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej [...] w likwidacji z siedzibą w L. o uchylenie uchwały, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 marca 2018 r., zażalenia powódek na postanowienie Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 31 października 2017 r., sygn. akt I ACa …/17, oddala zażalenie. UZASADNIENIE 2 W pozwie z dnia 10 stycznia 2014 r. M. Z. wniósł o uchylenie uchwały walnego zgromadzenia pozwanej Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w likwidacji w L. z dnia 30 listopada 2013 r. w przedmiocie określenia przeznaczenia majątku Spółdzielni pozostałego po zakończeniu jej likwidacji i sposobu jego podziału. Wyrokiem z dnia 16 marca 2016 r. Sąd Okręgowy w P. oddalił powództwo ze względu na nieposiadanie przez powoda statusu członka Spółdzielni w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały. Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r., wydanym na skutek apelacji powodów […] następców prawnych zmarłego M. Z. - Sąd Apelacyjny w P. uchylił wyrok Sądu Okręgowego i umorzył postępowanie w sprawie. Od postanowienia Sądu odwoławczego powodowie wywiedli skargę kasacyjną, która została odrzucona postanowieniem Sądu Apelacyjnego w P. z dnia 31 października 2017 r. jako niespełniająca ustawowego wymagania wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 50 000 zł (art. 3982 § 1 k.p.c.), wobec wartości 1000 zł podanej w piśmie powodów uzupełniającym skargę kasacyjną. Powodowie zaskarżyli postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 31 października 2017 r. w całości, zarzucając w zażaleniu naruszenie następujących przepisów postępowania: - art. 25 § 1 w zw. z art. 3984 § 3 k.p.c. poprzez przyjęcie omyłkowo i nieprawidłowo oznaczonej, w piśmie uzupełniającym skargę kasacyjną, wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości 1 000 zł jako rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia bez dokonania sprawdzenia zgodności podanej wartości z rzeczywistym stanem rzeczy, a także z art. 20-24 k.p.c.; - art. 3982 § 1 w zw. z art. 398 § 2 k.p.c. poprzez błędne przyjęcie, ze skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, mimo ze wartość przedmiotu zaskarżenia została w niej wskazana omyłkowo, a sprawdzenie tejże wartości powinno prowadzić do wniosku o dopuszczalności skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 3 Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Sądu Najwyższego sprawy o uchylenie uchwały spółdzielni mogą mieć charakter majątkowy albo niemajątkowy, w zależności od przedmiotu zaskarżonej uchwały (zob. m.in. uchwała SN z dnia 10 maja 2011 r., III CZP 126/10, OSN 2011, nr 11 poz. 17; wyrok SN z dnia 8 października 2015 r., III CSK 448/14, niepubl.; postanowienie SN z dnia 19 maja 2010 r., I CZ 8/10, niepubl.). Uchwała zaskarżona przez zmarłego później powoda realizowała bez wątpienia interesy majątkowe, dotyczyła bowiem przeznaczenia i sposobu podziału majątku likwidowanej osoby prawnej. Z tej przyczyny skarżący zostali wezwani do uzupełnienia braków złożonej skargi kasacyjnej poprzez wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wskazany brak formalny został uzupełniony pismem z dnia 16 października 2017 r., sporządzonym przez profesjonalnego pełnomocnika powodów, w którym jednoznacznie, w dwóch miejscach dokumentu, wskazano, że wartość przedmiotu zaskarżenia w niniejszej sprawie wynosi 1 000 zł. Sąd Najwyższy nie znajduje przyczyn, dla których Sąd odwoławczy miałby kwestionować jednoznacznie wskazaną przez skarżących wartość przedmiotu zaskarżenia, zważywszy w szczególności, że wedle art. 25 § 1 k.p.c. sprawdzenie wartości przedmiotu zaskarżenia jest uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem Sądu. Do badania podanej przez stronę wartości przedmiotu zaskarżenia dochodzi bowiem jedynie w przypadkach, gdy wzbudza ona zastrzeżenia Sądu (zob. np. postanowienie SN z dnia 2 sierpnia 2011 r., II UZ 27/11, niepubl.). Badanie zaś przez sąd drugiej instancji wartości przedmiotu zaskarżenia, precyzyjnie wskazanej przez stronę w piśmie uzupełniającym braki formalne skargi kasacyjnej, stanowiłoby pośrednio niedopuszczalne wkroczenie w merytoryczną ocenę przedmiotu zgłoszonego żądania (zob. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2011 r., II UZ 35/10, niepubl.) i przesądzenie przez ten sąd o charakterze sprawy (o prawa majątkowe, czy niemajątkowe). Należy mieć na uwadze, że obowiązek wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym powinien być rozumiany jako zobowiązanie do jej kwotowego określenia oraz wykazania podstaw, na których opiera się wyliczenie, poprzez wyszczególnienie stosownych działań 4 arytmetycznych (postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2011 r., II UZ 35/10, niepubl.). Wykonując ten obowiązek jedynie częściowo - poprzez kwotowe określenie wartości przedmiotu zaskarżenia bez żadnego wyjaśnienia, z jakich podstaw podaną kwotą wywodzą - skarżący pozbawili Sąd odwoławczy możliwości dostrzeżenia ewentualnego błędu rachunkowego lub innego rodzaju omyłki, wzbudzającej zastrzeżenia co do rzeczywistej wartości przedmiotu zaskarżenia w określonej przedmiotowo sprawie. Wyliczenie zawarte na str. 3 zażalenia powinno stanowić integralną część wcześniejszego pisma uzupełniającego braki formalne skargi kasacyjnej. Niewłaściwe (niekompletne, pozorne) wykonanie obowiązku wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia, w oderwaniu od obiektywnego kryterium przedmiotu sprawy i podstaw, na których powinno być oparte obliczenie, skutkuje natomiast odrzuceniem skargi kasacyjnej (zob. postanowienie SN z dnia 14 stycznia 2011 r., II UZ 35/10, niepubl.), co nastąpiło w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy Sąd Najwyższy oddalił zażalenie na podstawie art. 39814 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. kc jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3982 § 1 KPCart. 25 § 1art. 3984 § 3 KPCart. 20art. 3982 § 1art. 398 § 2 KPCart. 25 § 1 KPCart. 39814art. 3941 § 3 KPC§ 1§ 3§ 2

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy