II CSK 456/16

WyrokIzba Cywilna2017-01-16

Skład orzekający: Anna Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie wniosku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku, które nie zostało zatwierdzone przez sąd, wyklucza istnienie istotnego zagadnienia prawnego uzasadniającego przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że cofnięcie wniosku o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku, które nie zostało zatwierdzone przez sąd, skutkuje tym, że wniosek ten nie wywołał żadnych skutków prawnych. W konsekwencji, nie powstało istotne zagadnienie prawne ani potrzeba wykładni przepisów, które uzasadniałyby przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c.
Stan faktyczny
Wnioskodawcy złożyli wniosek o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku. Następnie cofnęli ten wniosek, co skutkowało umorzeniem postępowania. W skardze kasacyjnej powołali się na istotne zagadnienie prawne dotyczące stosowania przepisów o przedawnieniu do terminów zawitych. Sąd Najwyższy rozpatrywał kwestię przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 456/16 POSTANOWIENIE Dnia 16 stycznia 2017 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Anna Kozłowska w sprawie z wniosku K. S., T. S. i S. S. o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych złożonego oświadczenia o przyjęciu spadku po B. K. S. z dobrodziejstwem inwentarza, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 stycznia 2017 r., na skutek skargi kasacyjnej wnioskodawców od postanowienia Sądu Okręgowego w P. z dnia 5 stycznia 2016 r., sygn. akt XV Ca […], odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. 2 UZASADNIENIE Dokonywana w toku postępowania kasacyjnego ocena skarg kasacyjnych w ramach tzw. przedsądu ma na celu wybór takich spraw, które powinny zostać rozpoznane ze względu na interes publiczny. Rozwiązanie to łączy się ściśle z charakterem skargi kasacyjnej jako szczególnego środka zaskarżenia, uruchamianego jako środek prawny nadzwyczajny przede wszystkim w interesie ogólnym i ukierunkowanego - przynajmniej ze swego założenia - do rozpatrzenia wyłącznie kwestii prawnych (materialnych i procesowych) związanych z orzeczeniem wydanym przez sąd drugiej instancji. Oznacza to, że skarga kasacyjna nie otwiera przed stroną trzeciej instancji, której celem byłoby skorygowanie błędnego, w przekonaniu strony, skarżonego orzeczenia. W związku z tak ukształtowanym modelem zaskarżania prawomocnych orzeczeń, kodeks postępowania cywilnego ogranicza przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli: w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wnioskodawcy powołali przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. to jest występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego oraz potrzebę wykładni przepisów wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, przy czym obie przesłanki ujęli łącznie. Zagadnienie, które skarżący zaledwie zasygnalizowali, wiąże się z dopuszczalnością stosowania do biegu terminów zawitych przepisów kodeksu cywilnego odnoszących się do biegu terminu przedawnienia, w szczególności art. 123 § 1 pkt 1 k.c. do biegu terminu z art. 88 § 2 k.c. Uwzględniając okoliczności faktyczne sprawy, chodziłoby zatem o skutki wszczęcia postępowania, w trybie art. 690 k.p.c., o zatwierdzenie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu spadku, którego to uchylenia sąd spadku nie zatwierdził wobec cofnięcia przez skarżących wniosku wszczynającego takie postępowanie. Skarżący trafnie w skardze dostrzegają, 3 że bez zatwierdzenia ich oświadczenia przez sąd, oświadczenie to nie wywiera żadnych skutków, a zatwierdzenie, przybierające charakter orzeczenia, jest rozstrzygnięciem co do istoty sprawy. Konstruując wątpliwości skarżący jednak pomijają, że we wszczętym przez nich, w trybie art. 690 k.p.c., postępowaniu w sprawie oznaczonej sygn. IX Ns […], nie doszło do wydania żadnego orzeczenia, ponieważ wniosek w tej sprawie, o zatwierdzenie oświadczenia, cofnęli, a postępowanie w tej sprawie prawomocnie umorzono. Wobec jednoznacznego brzmienia art. 203 § 2 k.p.c., mającego również zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym, że pozew (wniosek) cofnięty nie wywołuje żadnych skutków prawnych, wykluczyć należy istnienie w sprawie zagadnienia prawnego, którego rozstrzygnięcie miałoby wpływ na wynik badanej sprawy. Zagadnienie, które nie powstało w ustalonym stanie faktycznym, jest zagadnieniem abstrakcyjnym, nieodpowiadającym założeniu i celowi określonym w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. i wskutek tego nie uzasadnia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Rozstrzyganie zagadnień abstrakcyjnych reguluje art. 60 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz.U z 2016 r., poz.1254 ze zm.). Zauważyć ponadto należy, że niedopuszczalne jest oparcie skargi kasacyjnej na zarzutach naruszenia przepisów dotyczących ustalania faktów i oceny dowodów, o czym wprost stanowi art. 3983 § 3 k.p.c. Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał, że art. 233 § 1 k.p.c., jako dotyczący oceny dowodów, nie może stanowić uzasadnionej podstawy skargi kasacyjnej (por. m.in. wyroki Sądu Najwyższego z dnia 23 listopada 2005 r. III CSK 13/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 76; z dnia 26 kwietnia 2006 r. V CSK 11/06; z dnia 10 czerwca 2014 r. I PK 309/13; postanowienie z dnia 27 września 2013 r. V CSK 574/12 - nie publ.). Z uwagi na powyższe należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.). aw jw

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 3989 § 1 pkt 1art. 123 § 1 pkt 1 KCart. 88 § 2 KCart. 690 KPCart. 203 § 2 KPCart. 3989 § 1 pkt 1 KPCart. 60art. 3983 § 3 KPCart. 233 § 1 KPCart. 3989 § 2 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 14.07.2026. · PDF źródłowy