II CZ 112/18

PostanowienieIzba Cywilna2019-03-21

Skład orzekający: Marian Kocon, Anna Kozłowska, Władysław Pawlak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być rozstrzygane w postępowaniu o zniesienie współwłasności, jeśli toczy się między współwłaścicielami?
Ratio decidendi
Żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być rozstrzygane w postępowaniu o zniesienie współwłasności, jeśli toczy się między współwłaścicielami, a nie między nimi a osobami trzecimi. W takim postępowaniu sąd uzna, że sporna nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności albo że własność spornej nieruchomości należy do powoda żądającego uzgodnienia treści księgi wieczystej i tym samym wyłączy ją z postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni złożyła wniosek o zniesienie współwłasności nieruchomości. Sąd Okręgowy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w tej sprawie. Wnioskodawczyni wniosła zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego. Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawczyni.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CZ 112/18 POSTANOWIENIE Dnia 21 marca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marian Kocon (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Anna Kozłowska SSN Władysław Pawlak w sprawie z wniosku B. N. przy uczestnictwie P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W., "D." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w W. i B. Z. o zniesienie współwłasności nieruchomości, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 21 marca 2019 r., zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w P. z dnia 23 marca 2018 r., sygn. akt II Ca […], oddala zażalenie. 2 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 23 marca 2018 r. Sąd Okręgowy w P. uchylił postanowienie Sądu Rejonowego w P., w sprawie z wniosku B. N., przy udziale P. sp. z o.o. w W., D. sp. z o.o. w W. i B. Z., o zniesienie współwłasności nieruchomości. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik procesowy B. N. wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zażalenie do Sądu Najwyższego na orzeczenie wydane przez sąd II instancji w przedmiocie uchylenia orzeczenia sądu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi przysługuje również na postanowienie co do istoty sprawy wydane w postępowaniu nieprocesowym (art. 3941 § 11 k.p.c. w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.). Tym niemniej zażalenie wnioskodawczyni należy oddalić już z tego względu, że pomija zgodnie przyjęty w judykaturze Sądu Najwyższego pogląd, iż żądanie uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym może być sporem o prawo własności w rozumieniu art. 618 § 1 k.p.c., a tym samym może być rozstrzygane w postępowaniu o zniesienie współwłasności, jeśli toczy się między współwłaścicielami, a nie między nimi a osobami trzecimi (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 marca 2014 r., V CSK 686/13, niepubl., wyrok Sądu Najwyższego z dnia 15 września 2011 r., II CSK 560/10, niepubl., uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 maja 2011 r., III CZP 24/11, OSNC 2012/1/6). Takiej oceny nie zmienia okoliczność, że w postępowaniu o zniesienie współwłasności nie może zapaść orzeczenie nakazujące uzgodnienie treści księgi wieczystej. W takim bowiem postępowaniu sąd uzna, że sporna nieruchomość stanowi przedmiot współwłasności albo że własność spornej nieruchomości należy do powoda żądającego uzgodnienia treści księgi wieczystej i tym samym wyłączy ją z postępowania. W pierwszym wypadku odpowiednio zredagowane postanowienie o zniesieniu współwłasności stanie się podstawą do wpisania do księgi wieczystej nowego stanu prawnego, w drugim zaś, wobec nieobjęcia spornej nieruchomości 3 postanowieniem o zniesieniu współwłasności, sprawa o uzgodnienie treści księgi wieczystej wróci do rozpoznania w trybie procesowym, przekazanie bowiem jej do postępowania nieprocesowego nie niweczy jej bytu; skutek taki ma dopiero zakwalifikowanie w postanowieniu o zniesieniu współwłasności spornej nieruchomości jako nieruchomości stanowiącej przedmiot współwłasności i objęcie jej tym samym zniesieniem współwłasności (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 grudnia 1981 r., I CZ 101/81, OSNC 1982/11-12/172). Mając powyższe na względzie należy wskazać, że Sąd Okręgowy nie miał podstaw do osobnego odniesienia się do żądania uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w postanowieniu uchylającym postanowienie sądu I instancji w sytuacji, gdy uznał żądanie zniesienia współwłasności za uzasadnione co do zasady. Z powyższych względów orzeczono jak w postanowieniu. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3941 § 11 KPCart. 13 § 2 KPCart. 618 § 1 KPC§ 11§ 2§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 22.07.2026. · PDF źródłowy