V CZ 18/12

Sygn. akt V CZ 18/12 POSTANOWIENIE Dnia 22 czerwca 2012 r. Sąd Najwyższy w składzie : SSN Barbara Myszka (przewodniczący) SSN Anna Owczarek (sprawozdawca) SSN Hubert Wrzeszcz Protokolant Piotr Malczewski w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowo-Handlowego "P. –P." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym nakazem zapłaty wydanym przez Sąd Okręgowy w K. w dniu 20 lipca 2009 r., w sprawie z powództwa T. W. przeciwko Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu "P.-P." Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o zapłatę, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 22 czerwca 2012 r., zażalenia T. W. na postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 18 listopada 2011 r., oddala zażalenie. Uzasadnienie 2 Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 18 listopada 2011 r. odrzucił apelację powoda T. W. od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 9 czerwca 2011 r. jako nieopłaconą w ustawowym terminie. W zażaleniu skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucił naruszenie art. 112 ust. 3 w zw. z art. 112 ust. 2, art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 594) w zw. z art. 370 i art. 373 k.p.c. Powód twierdził, że uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w części powoduje obowiązek wezwania strony przez sąd do uiszczenia opłaty sądowej, a opłatę uiścił w terminie, zakreślonym w wezwaniu, doręczonym jego pełnomocnikowi w dniu 1 września 2011 r. Sąd Najwyższy zważył: Znowelizowany art. 112 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, obowiązujący od dnia 19 kwietnia 2010 r., wprowadzony został ustawą z dnia 17 grudnia 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2010 r. Nr 7, poz. 45). Zgodnie z nowym brzmieniem art. 112 ust. 3 u.k.s.c. jeżeli pismo, podlegające opłacie w wysokości stałej lub stosunkowej obliczonej od wskazanej przez stronę wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, zostało wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika patentowego i wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych złożony przed upływem terminu do opłacenia pisma został oddalony, tygodniowy termin do opłacenia pisma biegnie od dnia doręczenia stronie postanowienia, a gdy postanowienie zostało wydane na posiedzeniu jawnym - od dnia jego ogłoszenia. Tym samym wyłączona została zasada przewidziana w art. 112 ust. 2 u.k.s.c., wedle której, jeżeli wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych zgłoszony przed upływem terminu do opłacenia pisma został prawomocnie oddalony, przewodniczący wzywa stronę do opłacenia złożonego pisma na podstawie art. 130 k.p.c. Zmiana treści art. 112 u.k.s.c. dokonana wzmiankowaną ustawą miała na celu przyspieszenie postępowania w sprawach, w których czynności za stronę wykonuje profesjonalny pełnomocnik, a charakter tych czynności nie wymaga 3 dodatkowych wskazówek ze strony sądu. Pełnomocnik taki ma - co do zasady - obowiązek samodzielnego określenia i wniesienia opłaty stałej lub stosunkowej, obliczonej od podanej przez stronę wartości przedmiotu sporu (art. 1302 § 1 k.p.c.). Podkreślić należy, że ustawodawca w art. 112 u.k.s.c. nie ograniczył zastosowania normy w nim wyrażonej od całkowitego albo częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Przez pojęcie oddalenia należy zatem rozumieć każde oddalenie, tj. zarówno całkowite jak i częściowe. Jak wskazał Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 2 czerwca 2011 r. (I CZ 51/11, nie publ.) za takim rozumieniem art. 112 ust. 3 u.k.s.c. przemawia cel jego ustanowienia, aktualny także w razie częściowego oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, polegający na przyspieszeniu postępowań sądowych oraz odciążeniu sądów od dokonywania czynności związanych z wzywaniem stron reprezentowanych przez profesjonalnych pełnomocników o uiszczenie opłat sądowych w sytuacji, gdy konieczność uiszczenia opłaty i jej wysokość wynika jednoznacznie z przepisów u.k.s.c. oraz orzeczeń sądów w przedmiocie złożonego przez stronę wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Powód w niniejszej sprawie został zwolniony od obowiązku uiszczenia opłaty od apelacji ponad kwotę 700 zł, a w pozostałym zakresie jego wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych został oddalony. Wobec częściowego oddalenia wniosku zobowiązany był zatem z mocy ustawy do uiszczenia opłaty od apelacji w terminie tygodniowym od dnia doręczenia postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 21 lipca 2011 r., tj. od dnia 9 sierpnia 2011 r., czego nie dopełnił. Oznacza to, że Sąd Apelacyjny zasadnie odrzucił apelację z powodu jej nieopłacenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 13 kwietnia 2012 r., I CZ 36/12, nie publ., z dnia 3 lutego 2012 r., I CZ 172/11, nie publ., z dnia 28 września 2011 r., I CZ 86/11, nie publ., z dnia 21 lipca 2011 r., V CZ 30/11 nie publ.). Podkreślić ponadto należy, że dla zastosowania przepisu art. 112 § 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. nie ma znaczenia fakt, że strona powodowa po upływie powyższego terminu została wezwana przez Sąd do opłacenia apelacji. Wezwanie takie jest bezprzedmiotowe i nie mogło zniweczyć skutku procesowego przewidzianego w art. 112 ust. 3 ustawy z 2005 r. 4 W tym stanie rzeczy na podstawie orzeczono stosownie do art. 39814 w zw. z art. 394 § 3 k.p.c. oddalono zażalenie w braku uzasadnionych podstaw. db