IV KK 708/21

Sygn. akt IV KK 708/21 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 20 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Michał Laskowski (przewodniczący) SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca) SSN Marek Pietruszyński Protokolant Łukasz Biernacki w sprawie B. J. skazanego z art. 178a § 1 k.k. w zw. z art. 178a § 4 k.k. po rozpoznaniu w Izbie Karnej w trybie art. 535 § 5 k.p.k. na posiedzeniu w dniu 20 stycznia 2022r. kasacji Prokuratora Generalnego wniesionej na korzyść skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w K. z dnia 10 stycznia 2018r., sygn. akt II Ka […], zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w L. Zamiejscowy Wydział VI Karny z/s w U. z dnia 26 października 2017r. w sprawie VI K […] uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. w postępowaniu odwoławczym 2 UZASADNIENIE B. J. stanął pod zarzutem tego, że: - w dniu 1 lipca 2017 roku w miejscowości S., gm. U., pow. […], woj. […], kierował samochodem osobowym marki A. […] o nr rej. […] w ruchu lądowym, po drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości - 1,11 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu, przy czym czynu tego dopuścił się będąc wcześniej skazanym prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w L., Zamiejscowy Wydział VI Karny z siedzibą w U. - sygn. akt VI K [X.] za przestępstwo z art. 178a§1 k.k., tj. o czyn z art. 178a§1 k.k. w zw. z art. 178a§4 k.k. Sąd Rejonowy w L. Zamiejscowy Wydział VI Karny z siedzibą w U. wyrokiem z dnia 26 października 2017r. w sprawie VI K […] uznał oskarżonego za winnego popełnienia opisanego powyżej czynu, za to wymierzył mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności i orzekł wobec niego środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 4 lat. Orzeczenie to zaskarżone zostało apelacją prokuratora wniesioną na niekorzyść oskarżonego w części dotyczącej orzeczenia o karze, w zakresie środka karnego, który na podstawie art. 42 § 3 k.k. powinien być orzeczony w postaci dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym. Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia 10 stycznia 2018 r., sygn. akt II Ka […] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce środka karnego w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym na okres 4 lat orzekł wobec B. J. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym dożywotnio. W pozostałym zakresie utrzymał zaskarżony wyrok w mocy. Kasację od tego wyroku na korzyść skazanego wniósł Prokurator Generalny, zarzucając - rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa karnego procesowego - art. 433§1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k. w zw. z art. 434 § 2 k.p.k., polegające na nieprzeprowadzeniu prawidłowej kontroli odwoławczej poza granicami zaskarżenia i zarzutów podniesionych w apelacji wniesionej przez prokuratora, co skutkowało niezasadnym utrzymaniem w mocy wyroku Sądu I instancji w zakresie skazania B. J. za czyn z art. 178a § 4 k.k. oraz niesłuszną zmianą, na jego niekorzyść, orzeczenia o środku karnym, pomimo iż przed datą 3 orzekania Sądu Odwoławczego, zgodnie z art. 76 § 1 i §2 k.k., uprzednie prawomocne skazanie oskarżonego za czyn z art. 178a § 1 k.k. uległo zatarciu z mocy prawa i w związku z tym odpowiedzialność oskarżonego winna zostać ukształtowana jedynie w oparciu o treść art. 178a § 1 k.k. Podnosząc powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. w postępowaniu odwoławczym. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja jest oczywiście zasadna w stopniu wymaganym przez art. 535§5 k.p.k. Rzeczywiście w niniejszej sprawie zaistniała sytuacja opisana w kasacji. Bezsprzecznie warunkiem sine qua non przypisania odpowiedzialności z art. 178a§4 k.k. jest to, aby sprawca tego czynu był wcześniej prawomocnie skazany za prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo za przestępstwo określone w art. 173, 174, 177 lub art. 355§2 k.k. popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo dopuścił się tego czynu w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych, orzeczonego w związku ze skazaniem za to przestępstwo. Jak wynika z opisu przypisanego czynu za ową podstawę do zaostrzenia odpowiedzialności oskarżonemu Sądy rozpoznające sprawę uznały skazanie B. J. wyrokiem Sądu Rejonowego w L., Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w U. z dnia 8 maja 2015 r. w sprawie sygn. akt VI K [X.], za popełnienie czynu z art. 178a§1 k.k., na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres 2 lat próby oraz orzeczenie środka karnego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres roku (zaliczając przy tym na poczet tego zakazu okres zatrzymania dokumentu prawa jazdy od dnia 7 lutego 2015 r.). Stwierdzić zatem należy, że zgodnie z brzmieniem w dacie orzekania art. 76§1 i §2 k.k., skazanie na karę pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania, ulega zatarciu z mocy prawa z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby natomiast jeżeli wobec skazanego orzeczono grzywnę, czy środek karny zatarcie skazania nie może nastąpić przed ich 4 wykonaniem. Skonstatować zatem należy, że okres rocznego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych zakończył się z dniem 7 lutego 2015r. (uwzględniając okres zaliczenia), zaś grzywna została uiszczona w dniu 20 lipca 2015r. (k. 16). W tej sytuacji zatarcie skazania w tej sprawie nastąpiło z upływem 6 miesięcy od zakończenia okresu próby licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku – to jest 16 maja 2015r. (k. 37), a więc 16 listopada 2017r. Jak wynika z opisu przypisanego czynu w niniejszej sprawie skazany dopuścił się go co prawda 1 lipca 2017r., lecz Sąd Okręgowy rozpoznał sprawę w dniu 10 stycznia 2018r. a więc już po zatarciu się skazania ze sprawy VI K [X.], co nie pozwalało mu na przyjęcie kwalifikacji z art. 178a§4 k.k. w kształcie opisanym w zaskarżonym wyroku. W tej sytuacji zarzut nieprzeprowadzenia prawidłowej kontroli odwoławczej poza granicami zaskarżenia i zarzutów podniesionych w apelacji wniesionej przez prokuratora uznać należy za zasadny, gdyż nie tylko w opisanych realiach sprawy nie było podstaw do uwzględnienia tego środka odwoławczego, ale również dostrzec należało, że ustały podstawy do przypisania skazanemu czynu zakwalifikowanego z art. 178a§4 k.k. Oczywisty jest też wpływ tego uchybienia na treść zaskarżonego wyroku. W konsekwencji powyższego należało uchylić zaskarżony wyrok i sprawę przekazać do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w K. do postępowania odwoławczego. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy Sąd Odwoławczy winien mieć na uwadze poczynione w niniejszym uzasadnieniu uwagi. Kierując się przedstawionymi względami, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.