II CSK 108/20

WyrokIzba Cywilna2020-06-25

Skład orzekający: Krzysztof Pietrzykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy warunkowe wypowiedzenie umowy kredytowej, w tym z zastrzeżeniem warunku potestatywnego, jest dopuszczalne w polskim prawie?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że kwestia dopuszczalności warunkowego wypowiedzenia umowy kredytowej, nawet z zastrzeżeniem warunku potestatywnego, została już wyjaśniona w orzecznictwie. Przyjęto, że warunek potestatywny może być dopuszczalny, a konstrukcja warunkowego wypowiedzenia umowy kredytowej może mieć charakter prokonsumencki, dając klientowi dodatkową szansę na utrzymanie umowy.
Stan faktyczny
Pozwana wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego zasądzającego od niej zapłatę na rzecz Banku. Skarżąca powołała cztery zagadnienia prawne jako podstawę wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania. Sąd Najwyższy uznał, że trzy z tych zagadnień nie stanowią skutecznego uzasadnienia wniosku, a czwarte, dotyczące dopuszczalności warunkowego wypowiedzenia umowy kredytowej, zostało już wyjaśnione w orzecznictwie.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt II CSK 108/20 POSTANOWIENIE Dnia 25 czerwca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Pietrzykowski w sprawie z powództwa [...] Bank Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. przeciwko E.A. o zapłatę, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 25 czerwca 2020 r., na skutek skargi kasacyjnej pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego w [...] z dnia 11 października 2019 r., sygn. akt I ACa […], 1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2. zasądza od pozwanej na rzecz powódki kwotę 2700 (dwa tysiące siedemset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego; 3. przyznaje radcy prawnemu Z.S. kwotę 1800 (tysiąc osiemset) złotych powiększoną o 23% podatku VAT od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w [...] tytułem wynagrodzenia za udzielenie pozwanej z urzędu nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu kasacyjnym. UZASADNIENIE Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność 2 postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. W niniejszej sprawie pozwana wniosła skargę kasacyjną, a dla uzasadnienia wniosku o przyjęcie jej do rozpoznania powołała cztery jakoby występujące na jej tle istotne zagadnienia prawne. Trzy z nich a priori nie stanowią skutecznego uzasadnienia tego rodzaju wniosku zawartego w skardze kasacyjnej, gdyż są raczej podstawami kasacyjnymi: zarzut niewłaściwego stosowania art. 75c pr. bank., interpretacja zachowania terminu 14 dni na złożenie wniosku o restrukturyzację (czy termin został zachowany), kwestia zachowania procedury z art. 75c a art. 227 k.p.c. Wywód w tym zakresie nie wskazuje na rozbieżność w orzecznictwie o charakterze poważnym, pogłębionym. Jedyne zatem realne zagadnienie prawne, to pytanie o dopuszczalność warunkowego wypowiedzenia umowy kredytowej, i to przy założeniu, że jest to warunek potestatywny (chodzi o decyzję podjętą przez samego dłużnika). Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że potencjalnie kwestia ta rzeczywiście budzi wątpliwości, została ona już jednak wyjaśniona w orzecznictwie Sąd Najwyższy i to w kierunku przyjętym w tej sprawie przez Sąd II instancji. W postanowieniu SN (7) z dnia 22 marca 2013 r., III CZP 85/12 (OSNC 2013, nr 11, poz. 132) generalnie dopuszczono warunek potestatywny. W wyroku SN z dnia 8 września 2016 r., II CSK 750/15 (Mon.PrBank. 2017, nr 11, s. 58) generalnie dopuszczono warunkowe wypowiedzenie umowy kredytowej, zastrzegając potrzebę jego kontroli w kontekście konkretnej umowy („Przyjmowana co do zasady możliwość złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu umowy o kredyt pod warunkiem niezapłacenia zadłużenia wymaga rozważenia, czy powinna mieć zastosowanie w kontekście postanowień konkretnej umowy.”). „Nie została wyłączona dopuszczalność zastrzeżenia warunku także w jednostronnej czynności prawnej obejmującej wypowiedzenie umowy. Zaakceptowane zostało stanowisko, że warunkiem może być także spełnienie świadczenia, ponieważ zapłata nie zawsze jest zdarzeniem całkowicie uzależnionym od dłużnika (wyroki z dnia 6 września 2007 r., IV CSK 118/07, OSP 2008, nr 12, poz. 125 i z dnia 17 marca 2011 r., IV CSK 358/10).”. Dodać przy tym trzeba, że konstrukcja warunkowego wypowiedzenia umowy kredytowej wydaje się wybitnie prokonsumencka, ponieważ daje klientowi „ostatnią szansę” na zachowanie wiążącej strony umowy. Żadne 3 zatem ze wskazanych w skardze kasacyjnej zagadnień prawnych nie wymaga wyjaśnienia. W skardze kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie nie została wykazana żadna z okoliczności wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c., dlatego Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi do rozpoznania. aj

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 3989 § 1 KPCart. 75cart. 227 KPC§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 15.07.2026. · PDF źródłowy