V KK 166/22

WyrokIzba Karna2022-04-21

Skład orzekający: Włodzimierz Wróbel

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kasacja wniesiona w oparciu o zarzut naruszenia prawa materialnego, bez wskazania na naruszenie przepisów proceduralnych dotyczących kontroli odwoławczej, może być uznana za skuteczną, gdy sąd odwoławczy jedynie utrzymał w mocy wyrok sądu pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nie jest trzecią instancją służącą do ponownej kontroli materiału dowodowego lub ustaleń faktycznych. Jej celem jest eliminacja błędów rażącego zastosowania prawa materialnego lub procesowego lub wystąpienie bezwzględnych podstaw odwoławczych. Zarzut naruszenia prawa materialnego w kasacji musi być powiązany z wadami postępowania odwoławczego, zwłaszcza z brakiem stosownego zarzutu naruszenia art. 433 k.p.k. i art. 457 k.p.k., gdy sąd odwoławczy nie orzeka reformatoryjnie, a jedynie utrzymuje wyrok w mocy.
Stan faktyczny
Obrońca skazanego Z. P. wniósł kasację od wyroku sądu okręgowego utrzymującego w mocy wyrok sądu rejonowego, skazujący go za przestępstwa z art. 178a § 4 k.k. i inne. Zarzucono rażące naruszenie prawa materialnego poprzez błędną kwalifikację prawną czynu. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy oddalił kasację jako oczywiście bezzasadną i obciążył skazanego kosztami postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt V KK 166/22 POSTANOWIENIE Dnia 21 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Włodzimierz Wróbel po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 21 kwietnia 2022 r., na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. sprawy Z. P., skazanego z art. 178a § 4 k.k. i in., z powodu kasacji wniesionej obrońcę skazanego od wyroku Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 grudnia 2021 r., sygn. akt II Ka (…) utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Ł. Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w P. z dnia 22 lipca 2021 r, sygn. akt VII K (…), p o s t a n a w i a: 1) oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2) obciążyć skazanego kosztami sądowymi postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Wyrokiem Sądu Rejonowego w Ł. VII Zamiejscowego Wydziału Karnego z siedzibą w P. z dnia 22 lipca 2021 r. (sygn. akt VII K (…)) Z. P. został uznany winnym ciągu przestępstw z art. 178a § 4 k.k. oraz innych czynów, za które wymierzono mu karę łączną 1 roku i 8 miesięcy pozbawienia wolności oraz orzeczono zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych dożywotnio. Wyrok ten został utrzymany w mocy wyrokiem Sądu Okręgowego w S. z dnia 15 grudnia 2021 r. (sygn. akt II Ka (…)). 2 Od powyższego prawomocnego orzeczenia kasacje wniósł obrońca skazanego, zarzucając przedmiotowemu wyrokowi „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. 178a § 4 k.k. poprzez zasadne utrzymanie błędnej kwalifikacji prawnej czynu zarzucanego przypisanego oskarżonemu Z. P..” Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w S. do ponownego rozpoznania. Prokurator wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym. Podniesiony w kasacji zarzut naruszenia prawa materialnego, nie jest powiązany z mankamentami postępowania odwoławczego (brak stosownego zarzutu naruszenia art. 433 k.p.k. i art. 457 k.p.k.), a pamiętać wypada, że Sąd odwoławczy nie stosował wskazanych przepisów prawa materialnego utrzymując wyrok Sądu I instancji. Sąd odwoławczy uznał, że zarzut postawiony w apelacji w zakresie naruszenia prawa materialnego nie był zasadny i ten swój pogląd uzasadnił. Pamiętać należy, że postępowanie apelacyjne na gruncie k.p.k. różni się od tego, z jakim do czynienia mamy w postępowaniu cywilnym, gdzie obowiązujący model apelacji pełnej (cum beneficio novorum) polega nie na rozpoznaniu apelacji przez sąd drugiej instancji, ale na ponownym merytorycznym rozpoznaniu sprawy w granicach zaskarżenia i nie mogą stać temu na przeszkodzie wady uzasadnienia sądu pierwszej instancji, także nie wytknięte w apelacji (tak postanowienie Sądu Najwyższego z 16.03.2021 r., I USK 166/21, LEX nr 3220176). Dlatego też jedynym zarzutem, jaki mógł zostać postawiony w kasacji to ten dotyczący rażącego naruszenia standardu kontroli odwoławczej w zakresie uprzednio złożonej apelacji. Kwestia oceny spełnienia przesłanek do zatarcia skazania, które następnie wpływa na możliwość przyjęcia chociażby kwalifikacji z art. 178a § 4 k.k. może stanowić zagadnienie prawa materialnego (wykładnia bądź stosowanie przepisu w perspektywie zasada prawa intertemporalnego), albo ustaleń faktycznych (czy in concreto doszło do zatarcia, co czyni się w oparciu o stosowne dokumenty). To jednak rola profesjonalnego obrońcy, by kasację sformułował w sposób odpowiadający rudymentom sztuki. 3 W kasacji można podnieść wyłącznie zarzut rażącego naruszenia prawa odnosząc go do orzeczenia sądu odwoławczego. Zarzut ten z istoty rzeczy może dotyczyć tych norm prawnych, które były (lub powinny być) przez sąd stosowane. W sytuacji, kiedy sąd odwoławczy nie orzeka reformatoryjnie, nie stosuje prawa materialnego, bowiem nie korzysta z wynikającej z tego prawa kompetencji to stwierdzania winy i wymierzenia kary. Utrzymując wyrok w mocy lub uchylając go i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania działa na podstawie przepisów prawa procesowego, oceniając według określonego w tych przepisach standardu kontroli odwoławczej, zawarte w środku zaskarżenia zarzuty. W tym miejscu warto jeszcze raz przypomnieć, że kasacja jako nadzwyczajny środek zaskarżenia nie jest tzw. trzecią instancją, nie służy zatem do inicjowania powtórnej kontroli w zakresie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ani ponownej kontroli poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych, lecz ma na celu eliminację błędów wynikających z wadliwego w stopniu rażącym zastosowania przepisów prawa materialnego lub procesowego albo związanych z wystąpieniem przesłanek z art. 439 § 1 k.p.k. tj. tzw. bezwzględnych podstaw odwoławczych. Wobec powyższego należało orzec jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 535 § 3 KPKart. 178a § 4 KKart. 433 KPKart. 457 KPKart. 439 § 1 KPK§ 3§ 4§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 13.07.2026. · PDF źródłowy