III KK 3/22

Sygn. akt III KK 3/22 POSTANOWIENIE Dnia 25 lutego 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Barbara Skoczkowska na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. po rozpoznaniu w dniu 25 lutego 2022 r. sprawy A. B., skazanego za popełnienie przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., z powodu kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego, od wyroku Sądu Okręgowego w R., z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III Ka (…), zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w S., z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II K (…) postanowił 1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; 2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. B. G. z Kancelarii Adwokackiej w R. kwotę 442,80 zł (czterysta czterdzieści dwa zł 80/100), w tym 23 % VAT, z tytułu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji; 3. zwolnić A. B. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania kasacyjnego. UZASADNIENIE Sąd Rejonowy w S. wyrokiem z dnia 5 listopada 2020 r., sygn. akt II K (…), uznał oskarżonego A. B. za winnego tego, że dniu 20 listopada 2019 r. w S., pow. s., woj. (…) działając w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, za pomocą wprowadzenia w błąd, doprowadził K. S. prowadzącego działalność gospodarczą D. z/s S. do 2 niekorzystnego rozporządzenia własnym mieniem w kwocie 1845 złotych w ten sposób, że podając się za właściciela firmy reklamowej A. sp. z o.o. sp. K. z/s R. , po uprzednim kontakcie telefonicznym z ofertą usług reklamowych, doprowadził do spotkania w siedzibie firmy K. S., a następnie na podstawie ustnej umowy przyjął od pokrzywdzonego zamówienie na wykonanie reklamy banerowej firmy D. wraz z montażem banerów w trzech miejscowościach na okres 1 roku, za co pobrał zapłatę w kwocie 1845 złotych pozostawiając fakturę numer (…), po czym nie zrealizował zamówienia jak również nie zwrócił wpłaconych pieniędzy, działając w ten sposób na szkodę K. S., tj. przestępstwa z art. 286 § 1 k.k., oraz wymierzył oskarżonemu karę roku pozbawienia wolności. Apelację od wyroku Sądu I instancji złożył oskarżony, zaskarżając go w całości, zarzucając: 1. naruszenie prawa do należytej obrony. Oskarżony wskazał, że przebywa w Zakładzie Karnym w K., gdzie pracuje nieodpłatnie jako pracownik gospodarczy. Ze względu na powyższe nie mógł on wyznaczyć obrońcy z wyboru, w związku z czym był przekonany, że Sąd wyznaczy obrońcę z urzędu; 2. błąd w ustaleniach faktycznych poprzez uznanie przez Sąd I instancji, że oskarżony działał w celu osiągnięcia korzyści majątkowej wprowadzając w błąd oraz doprowadzając K. S. do niekorzystnego rozporządzenia mieniem, oraz wniósł o zmianę wyroku Sądu I instancji i uniewinnienie, lub uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Rejonowy. Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 15 czerwca 2021 r., sygn. akt III Ka (…), zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że orzeczoną wobec oskarżonego karę obniżył do 6 miesięcy pozbawienia wolności, w pozostałym zakresie utrzymując wyrok Sądu I instancji w mocy. Kasację od wyroku Sądu odwoławczego złożył obrońca skazanego, zaskarżając go w zakresie pkt. I sentencji, zarzucając rażące naruszenie prawa, tj. obrazę przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, a to: a) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. - poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w zakresie 3 strony podmiotowej oskarżonego, nieuwzględniającej zasad prawidłowego rozumowania, wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia w stanie faktycznym sprawy istnienia zamiaru oszustwa po stronie oskarżonego. b) art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. - poprzez obrazę zasady prawdy materialnej i oparcie rozstrzygnięcia na błędnie ustalonym stanie faktycznym, a co za tym idzie brak oparcia podstawy wyroku na całokształcie okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej i przypisanie oskarżonemu sprawstwa czynu stypizowanego w art. 286 §1 k.k., oraz wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na kasację prokurator Prokuratury Rejonowy w S. wniósł o uznanie jej za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Kasacja okazała się bezzasadna w stopniu oczywistym, co uzasadniało jej rozpatrzenie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k. W pierwszej kolejności należy wskazać na błędnie określony zakres zaskarżenia. W kasacji obrońca wskazał, że zaskarża wyrok Sądu odwoławczego w zakresie punktu I sentencji wyroku, który jak wynika z treści tego wyroku, dotyczył tylko i wyłącznie zmiany wyroku Sądu I instancji co do wymiaru kary. Przyjmując nawet, że stanowi to oczywistą omyłkę pisarską i obrońca zamierzał zaskarżyć całość, czy też punkt II wyroku, nie zmienia to oceny Sądu Najwyższego, co do oceny kasacji. Zarzuty kasacyjne opisane przez skarżącego jako dotyczące obrazy przepisów prawa procesowego, de facto kwestionują stan faktyczny ustalony przez Sąd I instancji i zaakceptowany przez Sąd odwoławczy. Z uzasadnienia kasacji wynika, że naruszenia prawa przez Sąd Okręgowy skarżący upatruje w przyjęciu, że skazany nie miał zamiaru doprowadzenia pokrzywdzonego do niekorzystnego rozporządzenia mieniem w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Argumentacja skarżącego sprowadza się do kwestionowania okoliczności, które zdaniem sądów obu instancji doprowadziły do przyjęcia u skazanego zamiaru popełnienia przypisanego czynu zabronionego. Wypada podkreślić, że zgodnie z 4 ugruntowanym stanowiskiem Sądu Najwyższego ustalenia co do świadomości sprawcy oraz zamiaru z jakim podejmował określone działania to sfera faktów, a nie prawa (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2019 r., sygn. akt III KK 750/18). Kwestionowanie ustaleń faktycznych ze względu na precyzyjną treść art. 523 § 1 k.p.k. w postępowaniu wywołanym wniesieniem kasacji jest zaś bezwzględnie niedopuszczalne (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 kwietnia 2021 r., sygn. akt IV KK 132/21). Już z tego powodu kasację należy uznać za bezzasadną. Niezależnie od powyższego o jej oczywistej bezzasadności świadczy sposób sformułowania zarzutów. Nominalnie skarżący zarzucił Sądowi odwoławczemu naruszenie: (1) art. 7 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k.; (2) art. 2 § 2 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. w zw. z art. 458 k.p.k. Skuteczne podniesienie zarzutu naruszenia reguł określonych w art. 7 k.p.k. przez sąd odwoławczy jest możliwe tylko wówczas, gdy sąd ten prowadzi postępowanie dowodowe i czyni na tej podstawie własne ustalenia faktyczne, ewentualnie dokonuje zupełnie nowej oceny materiału dowodowego, prowadzącej do zmiany wyroku Sądu I instancji (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 2021 r., sygn. akt V KK 314/20). Tymczasem w rozpatrywanej sprawie Sąd Okręgowy w R. nie przeprowadzał postępowania dowodowego ani nie dokonywał nowych ustaleń faktycznych, a jedynie prowadził kontrolę instancyjną. Z kolei przepis art. 2 § 2 k.p.k. – jak wynika z ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego – nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Wyraża bowiem zasadę, której naruszenie może nastąpić wyłącznie poprzez naruszenie przepisu procesowego o bardziej szczegółowym charakterze. W przedmiotowej sprawie takim szczegółowym przepisem nie może być jednak art. 410 k.p.k., bowiem skoro Sąd odwoławczy nie zmienił zaskarżonego wyroku co do istoty, to nie uczynił własnych ustaleń faktycznych i nie dokonał ponownej, własnej oceny dowodów. W konsekwencji nie mógł zatem obrazić przepisu art. 410 k.p.k. (zob. w tym zakresie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 listopada 2017 r., sygn. akt V KK 289/17). 5 Powyższe argumenty przemawiają za całkowitą bezpodstawnością zarzutów kasacyjnych skarżącego, wobec czego kasację należało uznać za oczywiście bezzasadną. Sąd Najwyższy zasądził od Skarbu Państwa na rzecz adw. B. G. kwotę 442,80 zł, w tym 23 % VAT, z tytułu wynagrodzenia za sporządzenie i wniesienie kasacji oraz zwolnił skazanego A. B. od zapłaty na rzecz Skarbu Państwa kosztów postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 624 k.p.k. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak we wstępie.